Geografie Israël: rurale nederzetting – jisjoev kehillati

Geografie Israël: rurale nederzetting – jisjoev kehillati Tussen midden jaren '50 en 1967 kwamen er nauwelijks nieuwe rurale nederzettingen met een agrarische functie bij. Toen Israël in 1967 de Golan Hoogvlakte, Judea en Samaria, de Jordaan Vallei, en de Sinaï veroverde werden er nieuwe agrarische nederzettingen opgericht in de Jordaan Vallei en op de Golan Hoogvlakte. In Judea en Samaria ontwikkelde Israël een ander soort rurale nederzetting (semi-urbane nederzetting) waar landbouw geen rol speelt. Dit is de jisjoev (yishuv) kehillati (gemeenschapsnederzetting). Het verschil met andere rurale nederzettingen zoals de kibboets en de moshav is dat de jisjoev kehillati niet socialistisch is maar politieke verwantschap heeft met de Likoed.

Het nederzettingen proces in Israël

Om het idee achter de jisjoev kehillati goed te begrijpen moeten we kort even ingaan op het nederzettingen proces in Israël.

Vanaf 1880 begon de Joodse immigratie naar Palestina. Joden richtten nederzettingen op. Deze werden door twee factoren bepaald: locatie en socio-economische structuur.

locatie factoren

Aanvankelijk werd relatief goed land in de kustvlakte intensief gekoloniseerd. Ook werden Galilea en de Negev gekozen voor kolonisatie. De berggebieden waren Arabieren woonden werden niet gekoloniseerd. Na de oprichting van de staat Israël in 1948 werd deze locatie strategie voortgezet vooral in de Negev en in Galilea langs de grens met Libanon.

nederzetting structuur

De kibboets en de moshav zijn socialistische rurale nederzettingen. De nadruk lag op landbouw.

Politieke en ideologische contexten

Het politiek leiderschap in Israël werd tot 1977 bepaald door de socialisten veelal afkomstig uit de kibboets. De aandacht voor de kibboetsiem en de moshaviem zorgde ervoor dat de ontwikkelingssteden weinig aandacht kregen. Het politieke leiderschap van Israël veranderde na 1977. De oorzaak lag gelegen in de Zesdaagse Oorlog toen Israël gebieden had veroverd. Het nederzettingenbeleid in met name Judea en Samaria werd bepaald door de Goesh Emoeniem en de Likoed. Deze hadden geen traditie op het gebied van rurale nederzettingen. De meeste steun kreeg de Likoed van inwoners uit de steden. De rurale nederzettingsvorm die de rechtse Joden oprichtten werd de jisjoev kehillati. In deze nederzetting is geen landbouw en ligt de nadruk op vrij ondernemerschap.

Beitar Illit - oorspronkelijke jisjoev kehillati

Legenda
A. Beitar Illit - een jisjoev kehillati dat uitgegroeid is tot een stad

De ontwikkeling van de jisjoev kehillati

De jisjoev kehillati is het product van politiek conflict op micro en macro niveau.

Conflict op micro niveau

Het concept van de jisjoev kehillati was dat het half open en klein zou zijn. Dit concept werd verworpen door het Nederzettingen Departement van de Jewish Agency. Deze organisatie wilde een totaal gesloten coöperatieve nederzetting met industrie of landbouw voor zover mogelijk.

conflict op macro niveau

De mensen achter de jisjoev kehillati wilden zich in dichtbevolkt Arabisch gebied vestigen. Het Allon Plan wilde dit gebied juist vermijden. Na het aan de macht komen van de Likoed in 1977 werden jisjoeviem kehillatiiem in dichtbevolkt Arabisch gebied opgericht.

De structuur en vorm van de jisjoev kehillati

In de beginperiode kende de jisjoev kehillati geen vast vorm zoals bij de kibboets en de moshav. Het verschil met deze laatste twee rurale nederzettingsvormen is de economische functie.

economische structuur

Bijna alle jisjoeviem kehillatiiem zijn gebaseerd op stedelijke functies waarbij inwoners werken in Israëlische steden binnen de Groene Lijn van 1967. Dankzij deze steden konden de jisjoeviem kehillatiiem zich goed ontwikkelen. Ondertussen zijn er ook verschillende industrieparken in Judea en Samaria gekomen. Overigens zijn de jisjoeviem kehillatiiem ook in Galilea opgericht (met name het bergachtige gebied van Galilea) waarbij de inwoners ook buitenaf werken in plaatsen zoals Haifa.

De jisjoev kehilatti is gepland voor 250-300 gezinnen. Maar aangezien er sprake is van vrije ondernemerschap is de omvang in principe onbegrensd. Zo is de Chareidische (ultra-orthodoxe) jisjoev kehillati Beitar Illit uitgegroeid tot een flinke stad met ruim 40.000 inwoners. De overheid heeft de Joodse nederzettingen flink gesubsidieerd. Maar ze hebben minder geld ontvangen dan de kibboetsiem en moshaviem binnen de Groene Lijn omdat de jisjoeviem kehillatiiem geen extra landbouwgronden hebben. Subsidies zijn er voornamelijk voor onderwijs, gezondheid en bestuur.

sociale structuur

De sociale structuur van de jisjoev kehillati heeft meer overeenkomsten met de traditionele kibboets en moshav. Het gaat hierbij om:
  • de kleine omvang;
  • ideologisch ingesteld;
  • nederzettingen zijn of religies of seculier (sommige jisjoeviem kehilatiiem kennen een gemengde bevolking);
  • er is een comité dat bepaalt of burgers welkom zijn in de gemeenschap

Tot slot: jisjoev kehillati is meer een semi-urbane nederzetting

Hoewel in de titel van dit artikel staat vermeld dat de jisjoev kehillati een rurale nederzetting is ontwikkelt het zich meer tot een semi-urbane nederzetting. Een goed voorbeeld hiervan is het al eerder genoemde Beitar Illit dat tegenwoordig zelfs een stad is. De jisjoev kehillati bevindt zich tussen het urbaan centrum en een forenzendorp.
© 2013 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Judea en Samaria: agrarische en gemeenschap nederzettingenDe Israëlische oplossing voor het bouwen van de regio's Judea en Samaria was om een netwerk van Joodse nederzettingen te…
Kibboets hotels: Kust, Jeruzalem, Dode Zee, EilatOveral in Israël bevinden zich kibboets hotels. Dit zijn hotels die in een landelijke omgeving liggen. In dit artikel aa…
Kibboets hotels: Golan Hoogvlakte & GalileaDe Israël-Kibboets Hotels is het grootste netwerk van hotels, vakantiedorpen en landelijke verblijven. Er bevinden zich…
Cultuur Israël: Belangrijke feiten over IsraëlCultuur Israël: Belangrijke feiten over IsraëlHet kleine land Israël krijgt veel belangstelling in de media. Dat betreft voornamelijk de politieke situatie. Veel mens…

Judea en Samaria: strijd om land Joden – ArabierenJudea en Samaria: strijd om land Joden – ArabierenIn Judea en Samaria strijden Joden en Arabieren om land (zowel wat territorium als levensbron betreft). De Arabieren cla…
Geografie Israël: rurale nederzetting – de moshavGeografie Israël: rurale nederzetting – de moshavDe moshav is een coöperatieve nederzetting. De leden van de moshav lijken op Europese boeren hoewel er sprake is van ond…
Bronnen en referenties
  • Atlas of Israel
  • The development of the yishuv kehillati in Judea and Smaria: political process and settlement form – David Newman in Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie 1984
Jehoeda (1.613 artikelen)
Laatste update: 30-05-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.