InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Geografie Israël: rurale nederzetting – de kibboets

Geografie Israël: rurale nederzetting – de kibboets

Geografie Israël: rurale nederzetting – de kibboets De kibboets is de bekendste rurale nederzetting van Israël. Samen met de moshav stond de kibboets aan de basis van Israëls landbouw. De kibboets is een collectieve nederzetting, terwijl de moshav een coöperatieve nederzetting is. De verschillen tussen beide nederzetting type betreft niet alleen de manier van leven en de vorm van de nederzetting, maar ook de verschillende soorten landbouw waarin ze zich specialiseerden. Het collectieve principe van de kibboets luidt: “Van ieder naar zijn kunnen, tot elk volgens zijn behoefte.” Anno 2019 zijn steeds meer kibboetsiem omgevormd tot een plaats waar start-ups de dienst uitmaken.

Het idee van een collectieve nederzetting

De redenen voor de oprichting van de kibboets waren de volgende:
  • Veel Joden kwamen uit Rusland en hadden socialistische ideeën. Zij combineerden het Zionisme met het socialisme:
    • nationaal eigendom van de grond
    • alleen de boer en zijn familie bewerken het land
    • coöperatie en wederzijdse hulp van alle kolonisten
  • De vijandige Arabische omgeving vereiste een collectief optreden van de kolonisten.
  • De drooglegging van moerassen en het winnen van vruchtbare grond vereiste collectieve samenwerking (alleen in de Sharon Vallei waar de grond vruchtbaar was domineerde de moshava (boerendorp))

De beginperiode

In het begin hielden de leden van de kibboets zich bezig met landwinning of werk buiten de kibboets, totdat de landbouw voldoende ontwikkeld was om op de velden te werken. De kibboetsleden (kibboetsniks) woonden in tenten, hadden goedkope maaltijden in primitieve eet hutten en er waren medische diensten om ziektes te bestrijden.

Ontwikkeling van de kibboetsiem tot 1983

Langzaam ontwikkelde de landbouw zich en specialiseerden de leden zich in diverse takken van de landbouw. De jongere generatie kreeg onderwijs op agrarische scholen en zelfs op universiteiten. Ook werden buitenlandse experts ingeschakeld en werden in het buitenland cursussen gevolgd. Vanwege de ervaring die de kibboetsniks opdeden gaven zij op hun beurt weer agrarisch onderwijs aan mensen in onderontwikkelde landen.

De training van de kibboetsniks beperkte zich niet alleen tot landbouw maar betrof alle diensten: onderwijs voor kinderen, mogelijkheden voor kunstenaars zich te ontwikkelen, etc. Verder bestond er een intensief cultureel leven (concerten, toneelstukken, film, etc.) Ook konden deze leden op den duur jaarlijks op vakantie op gemeenschapsgelden. De kibboetsniks kregen alleen zakgeld.

In de loop der tijd zijn de kibboetsiem ook grote landbouwmachines gaan gebruiken. Ook zijn steeds meer kibboetsiem industriële activiteiten gaan ontplooien.

Fysieke ontwerp van de kibboets

De planning van de kibboets ging volgens verschillende stadia. De woongebieden zijn gescheiden van de landbouw of industriële installaties (woongebieden vaak in windwaartse richting van de installaties). De installaties liggen vaak bij de hoofdwegen terwijl de woongebieden gesloten zijn voor motorisch verkeer. In het centrum van de woongebieden liggen de tuinen met daar omheen de gemeenschapsgebouwen: eetzaal, culturele hal met bibliotheek en museum, soms een concertzaal. De kinderen wonen apart van hun ouders met klaslokalen en sportvelden in de buurt. De huizen hebben meestal slechts één verdieping met kamers. Voor elk huis ligt een tuintje. Later werden ook huizen met twee of zelfs drie/vier verdiepingen gebouwd. De landbouw installaties bestaan uit schuren voor het vee, machinerie, werkplaatsen, parkeerplaatsen voor vrachtwagens, en vaak een hoge silo. Ook liggen hier vaak industrie installaties, maar soms ook verder weg.

Kibboets Kfar Blum in de Vinger van Galilea


Kibboetsbewegingen – grote invloed van de kibboets tot jaren '80

De kibboetsiem zijn georganiseerd in twee kibboetsbewegingen:
  • Ichoed hakvoetzot wehakibboetsiem, Hakibboets ha-arzi hashomer haza'ir, en Hakibboets ha-me'oechad: in 1999 samen gegaan tot de HaTenoa'a HaKibboetzit.
  • Hakibboets ha-dati

De kibboetsbeweging was sterk verbonden met de socialistische politieke partijen. Dankzij de concentratie van economische macht en gecombineerde politieke sterkte, haar invloed op de partijen, en via hen op de regering, was de macht van de kiboetsbeweging veel groter dan haar numerieke aandeel in de bevolking. Tot aan de opkomst van de Likoed in 1977 waren veel leden of voormalige leden van de kibboets minister in de regering.

Geografische spreiding van de kibboetsiem

Tussen 1914 en 1983 groeide het aantal kibboetsiem van 3 tot en met 267. Haar aandeel in de rurale nederzettingen was in 1948 het grootst met 53,1%. In 1983 bedroeg het aandeel nog slechts 30,5% (de moshaviem 46,3%).

In de beginjaren konden kibboetsiem vooral gevonden worden in gebieden waar moerassen drooggelegd moesten worden alsook in gebieden waar het gevaarlijk was vanwege de Arabieren. De kibboetsiem konden dus gevonden worden in de Choela Vallei, de Jordaan Vallei, de Beth She'an Vallei, de zuidelijke kustvlakte en langs de grenzen van de Negev woestijn.

De kibboetsiem vanaf de jaren '80: meer privatisering

Vanwege de afname van de landbouw in Israël nam de kibboets een minder belangrijke plaats in binnen de Israëlische maatschappij. Weliswaar werd aanvankelijk landbouw nog gecombineerd met industrie en toerisme, maar in de jaren '80 kwamen de kibboetsiem in grote financiële problemen vanwege de hyperinflatie die de Israëlische economie hard trof.

Kibboetsiem werden gedwongen land en industriële ondernemingen te verkopen. Zelfs de grote zuivel coöperatie Tnuva moest in 2008 verkocht worden. De kibboetsiem gingen zakelijk opereren. Tegen 2009 hadden de meeste kibboetsiem hun schulden opgelost. Binnen de kibboets vond privatisering plaats hoewel elke gemeenschap onder collectief eigendom blijft. In de meeste kibboetsiem werken de leden tegenwoordig buitenaf, kunnen buitenstaanders huizen huren (in sommige kibboetsiem worden ook huizen tijdelijk verhuurd aan toeristen) en zijn er professionele managers die de kibboets als een onderneming leiden. Het aantal kibboetsleden is weer gegroeid tot 130.000 in 2011. De vele kibboetsiem hebben ook de landbouw geruild voor industriële fabrieken en onroerendgoeddeals. Sommigen gingen zelfs zover dat ze hun eetzalen, ooit het kloppend hart van de gemeenschap, omzetten in werkruimtes voor startups en techbedrijven.

Kibboetsiem hebben bijna $ 30 miljoen ingezameld voor lokale startups in 2018

Israëlische Kibboetsiem, voorheen socialistische landelijke communes, hebben in 2018 NIS 110 miljoen (ongeveer $ 29,9 miljoen) geïnvesteerd in Israëlische startups, een stijging van 45% in vergelijking met het jaar ervoor, volgens gegevens die eind januari 2019 zijn vrijgegeven door de Kibbutz Industries Association (KIA). Volgens de gegevens zijn in totaal 34 investeringen gedaan door 25 kibbutzim via Hamashtela, een fonds dat zich inzet voor de bevordering van technologie en innovatie in kibboetsiem, dat wordt beheerd door KIA en de Kibbutz Movement, een overkoepelende organisatie voor kibboetsiem.

Elektrische carpool in kibboetsiem anno 2019

Een agrarische coöperatie, eigendom van de Israëlische kibboetsiem, probeert een elektrische carpooldienst naar het platteland in Israël te brengen, volgens CTech, een nieuwe technologie-site van Calcalist. Auto's worden in april 2019 in meerdere kibboetsiem geplaatst en bewoners kunnen de auto per uur huren, volgens het rapport. Als het pilootprogramma slaagt, wordt er meer kibboetsiem toegevoegd. "Door de oplaadinfrastructuur in kibboetsiem over heel Israël op te zetten, kunnen kibboetsiembewoners en het grote publiek langere afstanden afleggen met behulp van elektrische stroom, waardoor de vervuiling wordt verminderd," zei Hen Melamed, CEO van Meshek Energy, in een interview met Calcalist.

Overzicht kibboetsiem in Israël anno 2019


  • Adamit (1958)
  • Afek (1939)
  • Afik (1967)
  • Afikim (1932)
  • Almog (1977)
  • Allonim (1938)
  • Alumot
  • Ami'ad (1946)
  • Amir (1939)
  • Ashdot Ya'akov Ihud (1953), oorspronkelijk Ashdot Ya'akov (1924, 1933)
  • Ashdot Ya'akov Meuhad (1953), oorspronkelijk Ashdot Ya'akov (1924, 1933)
  • Ayelet HaShahar (1918)
  • Bahan (1953)
  • Bar'am (1949)
  • Barkai (1949)
  • Be'eri (1946)
  • Beit Alfa (1922)
  • Beit Guvrin (1949)
  • Beit HaArava (1939)
  • Beit HaEmek (1949)
  • Beit HaShita (1928)
  • Beit Kama (1949)
  • Beit Keshet (1944)
  • Beit Nir (1955)
  • Beit Zera (1921)
  • Beth-El (1970)
  • Bror Hayil (1948)
  • Dafna (1939)
  • Dalia (1939)
  • Dan (1939)
  • Degania Alef (1910)
  • Degania Bet (1920)
  • Dorot (1941)
  • Dovrat (1948)
  • Dvir (1951)
  • Eilon (1938)
  • Eilot (1962)
  • Ein Carmel (1947)
  • Ein Dor (1948)
  • Ein Gedi (1953)
  • Ein Gev (1937)
  • Ein HaHoresh (1931)
  • Ein HaMifratz (1938)
  • Ein Harod (Ihud) (1952), oorspronkelijk Ein Harod (1921-1952)
  • Ein Harod (Meuhad) (1952), oorspronkelijk Ein Harod (1921-1952)
  • Ein HaShlosha (1950)
  • Ein HaShofet (1937)
  • Ein Shemer (1927)
  • Ein Zivan (1968)
  • Einat (1925)
  • El Rom (1971)
  • Elifaz (1982)
  • Erez (1950)
  • Eshbal (1998)
  • Evron (1937)
  • Eyal (1949)
  • Ga'aton (1948)


  • Ga'ash (1951)
  • Gadot (1949)
  • Gal On (1946)
  • Galed (1945)
  • Gan Shmuel (1920)
  • Gat (1941)
  • Gazit (1948)
  • Gesher (1939)
  • Gesher HaZiv (1949)
  • Geshur (1971)
  • Geva (1921)
  • Gevim (1947)
  • Gezer (1945)
  • Gevim (1947)
  • Gilgal (1972)
  • Ginegar (1922), oorspronkelijk Degania Gimel (1920-1922)
  • Ginosar (1937)
  • Givat Brenner (1928)
  • Givat Haim (Ihud) (1953)
  • Givat Haim (Meuhad) (1953)
  • Givat HaShlosha (1925)
  • Givat Oz (1949)
  • Glil Yam (1943)
  • Gonen (1951)
  • Grofit (1966)
  • Gevat (1926)
  • Gvulot (1943)
  • HaGoshrim
  • Hahoterim
  • Hamadia (1939)
  • Hanaton (1984)
  • Hanita (1938)
  • HaOgen
  • Harduf
  • Harel
  • HaSolelim (1949)
  • Hatzerim (1946)
  • Hatzor (1946)
  • Hazorea
  • Heftziba (1922)
  • Holit
  • Hokuk (1945)
  • Horshim (1955)
  • Hulda (1930)
  • Kabri (1949)
  • Kalia (1974)
  • Karmia
  • Ketura (1970)
  • Kfar Blum (1943)
  • Kfar Giladi (1916)
  • Kfar HaHoresh (1933)
  • Kfar HaMaccabi
  • Kfar HaNassi (1948)
  • Kfar Haruv (1973)
  • Kfar Masaryk (1933)
  • Kfar Menahem
  • Kfar Ruppin (1938)

  • Kfar Szold (1942)
  • Kfar Yehoshua (1927)
  • Kinneret (1909)
  • Kiryat Anavim
  • Kissufim (1951)
  • Kramim
  • Lahav
  • Lehavot HaBashan
  • Lehavot Haviva (1949)
  • Lohamey HaGeta'ot (1949)
  • Lotan (1983)
  • Ma'abarot (1925)
  • Ma'agan Michael (1949)
  • Ma'ale HaHamisha (1938)
  • Ma'anit (1942)
  • Malkia (1949)
  • Manara (1943)
  • Maoz Haim (1937)
  • Mashabei Sadeh
  • Matzuba
  • Ma'ayan Barukh
  • Ma'ayan Tzvi (1938)
  • Magal (1953)
  • Magen (1949)
  • Mefalsim
  • Megiddo (1949)
  • Merhavia
  • Mesilot (1938)
  • Metzer
  • Mevo Hama (1968)
  • Misgav Am (1946)
  • Migvan
  • Mishmar HaEmek (1922)
  • Mishmar HaNegev (1946)
  • Mishmar HaSharon (1924)
  • Mizra
  • Na'an
  • Nahal Oz (1951)
  • Neot Mordechai (1946)
  • Neot Smadar (1989)
  • Netiv HaLamed-Heh
  • Netzer Sereni (1961)
  • Neve Eitan (1938)
  • Neve Harif (1987)
  • Neve Ilan (1978)
  • Neve Ur (1948)
  • Neve Yam (1939)
  • Nir Am (1949)
  • Nir David (1936)
  • Nir Eliyahu (1950)
  • Nir Oz (1955)
  • Nir Yitzhak (1949)
  • Nirim (1946)
  • Nitzanim (1951)
  • Or HaNer (1957)
  • Ortal (1978)
  • Palmachim (1949)


  • Parod (1949)
  • Pelekh
  • Ramat David (1926)
  • Ramat HaKovesh (1932)
  • Ramat HaShofet (1941)
  • Ramat Rachel (1925)
  • Ramat Yohanan (1931)
  • Ramot Menashe (1948)
  • Ravid (1981)
  • Re'im (1949)
  • Regavim (1948)
  • Reshafim (1948)
  • Retamim (1988)
  • Revadim (1947)
  • Revivim (1943)
  • Rosh HaNikra (1949)
  • Ruhama (1944)
  • Sa'ar (1948)
  • Samar (1976)
  • Sarid (1926)
  • Sasa (1949)
  • Sde Boker (1952)
  • Sde Nahum (1937)
  • Sde Nehemia (1940)
  • Sde Yoav (1956)
  • Sdot Yam (1940)
  • Sha'ar HaAmakim (1935)
  • Sha'ar HaGolan (1937)
  • Shamir (1944)
  • Shefayim (1935)
  • Shiller (1927)
  • Shomrat (1948)
  • Shoval (1946)
  • Snir (1967)
  • Sufa (1975)
  • Tamuz (1987)
  • Tel Katzir (1949)
  • Tel Yitzhak (1938)
  • Tel Yosef (1921)
  • Tlalim (1980)
  • Tuval (1981)
  • Tze'elim (1947)
  • Tzivon (1980)
  • Tzora (1948)
  • Tzova
  • Urim (1946)
  • Usha (1937)
  • Yad Hannah (1950)
  • Yad Mordechai (1943)
  • Yagur (1922)
  • Yahad (1984)
  • Yahel (1976)
  • Yasur (1949)
  • Yehiam (1946)
  • Yifat
  • Yiftah
  • Yiron (1949)
  • Yizre'el (1948)
  • Yotvata (1957)
  • Zikim (1949)

Lees verder

© 2013 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Websites kibboetsiem: websites van kibboetsen in IsraëlWebsites kibboetsiem: websites van kibboetsen in IsraëlOp deze lijst geven we u de websites van kibboetsiem in Israël. Niet elke kibboets heeft een website, vandaar dat hier s…
Kibboets hotels: Kust, Jeruzalem, Dode Zee, EilatOveral in Israël bevinden zich kibboets hotels. Dit zijn hotels die in een landelijke omgeving liggen. In dit artikel aa…
Kibboets hotels: Golan Hoogvlakte & GalileaDe Israël-Kibboets Hotels is het grootste netwerk van hotels, vakantiedorpen en landelijke verblijven. Er bevinden zich…
Toerisme Israël: een paradijs voor vogels en vogelspottersToerisme Israël: een paradijs voor vogels en vogelspottersElke herfst is de lucht van Israël gevuld met zo'n 500 miljoen vogels die vanuit Zuid-Europa naar warme klimaten in Azië…
Geografie Israël: urbanisatie onder het Zionisme vóór 1948Geografie Israël: urbanisatie onder het Zionisme vóór 1948De Zionisten hadden gedurende de periode 1880-1948 weinig belangstelling voor de oprichting van steden in Palestina. Het…
Bronnen en referenties
  • Atlas of Israel
  • Israel: a regional geography - Yehuda Karmon
  • Israel - Barry Rubin
  • Encyclopedia Judaica
  • Wikipedia
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_kibboetsen_in_Isra%C3%ABl

Reageer op het artikel "Geografie Israël: rurale nederzetting – de kibboets"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 12-03-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!