InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Joodse filosofie – Heschel: wonder van het leven

Joodse filosofie – Heschel: wonder van het leven

De wortel van de zonde is onverschilligheid t.a.v. het wonder van het leven. De moderne mens denkt dat alle raadsels op te lossen zijn. Echte wetenschappers realiseren zich echter dat ze slechts een paar kiezelsteentjes op het strand van de oceaan hebben opgeraapt. Wanneer we denken dat we alles op kunnen lossen verdwijnt het respect voor de Schepping.

Twee soorten verwondering

De godsdienstige mens staat verwonderd te kijken naar de geschiedenis en de natuur. De verwondering blijft zelfs bij het vinden van een benaderende oorzaak van een verschijnsel. In Psalm 118:23 staat: Van de Eeuwige is dit geschied, het is wonderlijk in onze ogen.

Voor een wijsgeer geldt dat verwondering voorspel is tot kennis. Zodra het verschijnsel verklaard is houdt de verwondering op. Bij de profeten is verwondering een manier van denken. Het gaat kennis te boven en gaat als maar door. Er bestaat geen antwoord.

”Sta stil en overweeg”

Met het voortschrijdende van de beschaving neemt ons gevoel voor verwondering af. Er is geen gemis om te geloven maar een gemis om te verwonderen. Door te verwonderen begint het besef van het Goddelijke. Radicale verbazing betreft de gehele werkelijkheid. Ook het feit dat we kunnen denken. Een minimum aan waarneming is een maximum aan raadselachtigheid. Niet alleen het ongewone maar ook de gewone gebeurtenissen in de natuur verbaast de Bijbelse mens. Zelfs het eigen zijn verbaast de Bijbelse mens (zie het boek Job). De mens wordt nederig.

”Voor je voortdurende wonderdaden”

In het gebed houden Joden de inzichten van de verwondering voortdurend levend. Dit is de bron van het gebed. Alle alledaagse handelingen worden beleefd als geestelijke avonturen. Elke dag maakt de mens wonderen mee.

Hij alleen weet

Er gebeuren wonderen zonder dat we ze opmerken. Het geloof daarin is de grondslag van de hele Tora. Alle dingen en gebeurtenissen van zowel de individu als de gemeenschap zijn wonderdaden. Het geloof in wonderen moet blijven bestaan om trouw te blijven aan de waardigheid van Gods Schepping. Dit besef is de bron van al het scheppende denken.



Nadere toelichting op het bovenstaande filosofische betoog van Heschel

Om goed wonderen te kunnen waarderen moeten we eigenlijk in de huid van een kind kruipen. Voor een kind is de ontdekking van iets heel wonderlijk en zal dit zelfs honderden keren herhalen zonder het zat te worden. Als volwassenen zijn we gewend aan de wetten die ons wereldbeeld bepalen. Toch blijft de vraag waarom die wetten juist wel gelden en andere wetten niet ons verbazen. Wie zich daar niet over verbaast heeft het stadium bereikt dat hij zich nergens meer over verwondert en daarmee is alle respect voor de Schepping verloren gegaan.

Ik vraag me af of de redenering van een wijsgeer klopt wanneer, zoals Heschel aangeeft, deze stelt dat de verwondering ophoudt zodra het verschijnsel verklaard is. Is het niet zo dat we denken verschijnselen verklaard te hebben maar dat het vaak later toch weer wat anders in elkaar steekt? We komen steeds weer tot nieuwe ontdekkingen. Dit fenomeen zou ons juist moeten beseffen dat we altijd verwonderd moeten blijven zelfs als we iets denken verklaard te hebben.

En zelfs over het gewone moeten we ons blijven verbazen Dit maakt ons nederig ten op zichte van God. Zo zullen we zelfs in het gewone het ongewone zien. Ook zullen we inzien dat de mensheid een steeds grotere eenheid wordt waarin de Goddelijke rechten erkend worden. We zijn op weg naar de Verlossing dat niet langer een droom zal zijn maar een directe werkelijkheid.

Lees verder

© 2012 - 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse filosofie – Heschel: God is ondefinieerbaarHoe weten we dat God bestaat? God kan niet via de wetenschap verklaard worden. God is geen verschijnsel binnen de orde v…
Joodse filosofie – Heschel: Ontzag voor GodGod is de waarheid. Om de wereld te kunnen begrijpen dienen we God te begrijpen. De werkelijkheid ligt namelijk besloten…
Wat is het doel van het leven? - de schepping van de mensWaarom leven we en wat doen we in deze wereld? Het antwoord kunnen we vinden in de Tora. Tora betekent instructie. De To…
Ontstaan van het universum - Islam en wetenschapOntstaan van het universum - Islam en wetenschapDe visie van het scheppingsverhaal, zoals die is beschreven in de Koran, verschilt nogal t.o.v. het scheppingsverhaal va…
Kabbala: sefira - Chesed, Gevoera en TiferetChesed (Barmhartigheid) is de vierde van de tien sefirot, en de eerste van de gevoels attributen binnen de Schepping. Ge…
Bronnen en referenties
  • God zoekt de mens - Abraham Joshua Heschel - vertaald door H. de Bie (uitgeverij - De Haan/Unieboek bv - Houten - 1987 - tweede druk ISBN 90 228 4578 8)

Reageer op het artikel "Joodse filosofie – Heschel: wonder van het leven"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 05-02-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!