InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Jodendom en voeding: filosofie kosher voedsel

Jodendom en voeding: filosofie kosher voedsel

Kosher voedsel heeft drie betekenissen: spiritueel, hygiënisch en bevorderen zelfdiscipline. Er zijn drie vormen van voedsel: kosher (bijv. granen, fruit, groenten, thee, koffie, geoorloofde vis, geoorloofde eieren); bewerkt voedsel (bijv. ritueel geslacht vlees en gevogelte), treife voedsel (bijv. varken, roofvogels, insecten, schelpen en schaaldieren en producten die daarvan zijn afgeleid).

Dagelijkse herinnering

Voordat vogel- of rundvlees gegeten wordt ondergaat het vier stappen:
  1. ritueel slachten door een halssnede met een vlijmscherp mes
  2. dieren onderzoeken op beschadigde of zieke organen
  3. vetdelen eruit snijden
  4. vlees zouten en weken om het bloed te verwijderen

Kosjer eten herinnert ons bij elke maaltijd aan onze verplichtingen jegens God.

Gods wegen volgen

De Joden zijn verplicht Gods wegen te volgen. In Leviticus 11:44 staat: ”Ik ben uw God; u zult uzelf heiligen; en u zult heilig zijn omdat Ik heilig ben.” De onbegrijpelijke wetten van de kasjroet worden choekiem genoemd. Hoe kon Mozes een lijst samenstellen met alle dieren die verboden waren zonder dat vele continenten ontdekt waren? Dit bewijst dat de Tora door God zelf gegeven is.

Handhaven zuiverheid van geest

Abarbanel (15de eeuw) stelt dat de Kasjroet regels als doel hebben de geest zuiver te houden. Want in Leviticus 11:14 staat: ”U zult uzelf heiligen en u zult heilig zijn, want Ik ben heilig; verontreinigt uw ziel niet door allerlei wemelend gedierte, dat op de grond krioelt.”

Kasjroet en Godsdienst

Kasjroet betekent zelfdiscipline en beperkt de kans op assimilatie. Het wil de Jood verheffen. Door het volgen van Gods wegen ontstaat een band. Een mitswa verheft de dienaar en er ontstaat een band met God. Oneindig en beperkt vinden elkaar in de Tora. Wanneer een mens eet om God te dienen dan wordt het materiële verheven tot een hoger plan.

Bloed verwijderen

Na de Zondvloed mocht Noach vlees eten. Wel moet het bloed verwijderd worden. Waarom dat is is niet echt duidelijk. Het kan zijn om te voorkomen dat we iets dierlijks in ons opnemen. Misschien zou er een biochemische proces in werking gezet worden die het dierlijke in de mens activeert. Het kan ook een symbolische betekenis hebben.

Heiligheid

Heiligheid kan twee dingen betekenen:
  1. verheven: boven het alledaagse
  2. volledig: een geïntegreerde persoonlijkheid

Twee werelden: integratie – chassidische benadering

We houden ons met zowel aardse als spirituele zaken bezig. Voor Joden geldt ook nog dat ze met één been in de Joodse en met het andere been in de niet-Joodse wereld staan. Men raakt uit balans; er ontstaat een dubbele moraal. Men raakt gespleten (niet-geïntegreerd).
  1. De hoeven van dieren moeten gespleten zijn. Joden moeten selectief zijn. Joden moeten met één been in het Jodendom blijven: de medemens naar de Tora leiden zonder compromissen te sluiten.
  2. Dieren moeten herkauwers zijn. De Joden moeten zich steeds afvragen of ze hun tijd juist invullen: overwerken of een uur extra Tora bestuderen; een auto kopen of geld aan liefdadigheid.
  3. Het vlees moet gezouten worden: Joden moeten hun materiële aspiraties door het water van Tora leren en intensief gebed halen.
  4. Na het zouten het vlees afspoelen: Joden moeten niet hoogmoedig worden.

Visie van Rabbiner Hirsch

De orthodoxe Joodse Rabbijn Hirsch gaf de volgende verklaring voor een kosher dier. De mens verschilt van het dier op geestelijk vlak. De Tora waarschuwt ons wanneer de grens tussen mens en dier vervaagt. Het dierlijke in de mens moet in goede banen geleid worden.

Heiligheid betekent volgens de Rabbijn om God binnen te laten. Koshere dieren zijn passief, ze eten alleen planten en ze zijn niet agressief. Dit vlees is beter voor de mens die minder dierlijk wordt.

Dieet voor de ziel

De Tora leert ons dat er meer is dan het materiële. De mens moet zich geestelijk ontplooien. De Tora wil dat we een tzaddiek (rechtvaardige) worden. Een tzaddiek leeft naar Gods wil en krijgt zo alles. De gespleten herkauwers zijn geen roofdieren die ontevreden zijn over wat God hen geeft. Een herkauwer is tevreden en leeft niet in overdaad. Daarom eet de Jood alleen vlees van een herkauwer om de ziel zuiver te houden.

Kabbala en spijswetten

Het lichaam is het voertuig van de ziel. De Kabbala vergelijkt de ziel met een diamantslijper. Het lichaam is het instrument dat kwalitatief hoogwaardig moet zijn. Een klein gebrek leidt al tot mindere topkwaliteit. Kosher voedsel moet ervoor zorgen dat het lichaam in topkwaliteit blijft.

Lees verder

© 2010 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Torastudie 152: Kasjroet – Leviticus 11:2-4Torastudie 152: Kasjroet – Leviticus 11:2-4In Leviticus 11:2-4 komen een aantal kasjroet wetten aan de orde. Elke materie bestaat uit een Goddelijke vonk. Maar voo…
Pesach: huis schoonmaken, kasjeren, inkopen doenPesach is een feest dat een goede voorbereiding vergt. Hoe bereiken we dit? Door het schoonmaken en het inspecteren van…
Jodendom en voeding: fysieke en spirituele wereldJodendom en voeding: fysieke en spirituele wereldBij het tot ons nemen van voedsel moeten we de goede verhouding weten tussen materie en geest, lichaam en ziel. We moete…
nieuws uitgelichtRitueel slachten: wat is ritueel slachten?In juni 2011 werd in Nederland besloten door de Tweede Kamer dat onverdoofd ritueel slachten zou moeten eindigen. Joden…
Kosher eten: scheiden van melk en vlees"Kook geen bokje in de melk van zijn moeder" (Deut. 34:26). Dit verbod komt driemaal voor in de Tora. Eén van de belangr…
Bronnen en referenties
  • Aan tafel bij de rabbijn - R. Evers/L. Mock

Reageer op het artikel "Jodendom en voeding: filosofie kosher voedsel"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Ruben, 09-05-2013 09:50 #1
U haalt aan dat Rabbi Rafael Samson Hirsch zegt dat wanneer de grens tussen het menselijke en het dierlijke vervaagt, het dierlijke in de mens gaat zitten. Elk dier is beschaafd en is enkel agressief als het in gevaar is.
Maar vanaf gen 3:24 leeft de mens in ballingschap. De G-ddelijke tegenwoordigheid (Shechina) is meegegaan. Als deze niet was meegegaan, waarom Hij, Schepper van Hemel van Aarde heeft Zijn Torah op aarde gegeven. Immers de Torah heeft een educative als etische onderbouwing. In de sidra Jithro respondeert Moishe rabeinu dat in met "Eer uw vader en moeder" het derde positieve gebod het sociaal statuut is bekrachtigd

Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Jodendom - voeding
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!