InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Joodse filosofie Heschel: Woorden van de profeten

Joodse filosofie Heschel: Woorden van de profeten

In ons vorig artikel ging het om het idee van de Openbaring en het verzet van de mens daartegen. Dat idee van de Openbaring hoeft nog geen feit te zijn. Toch zoeken we in de Tenach naar de stem van God. We lezen een bewering in de Tenach: profeten die beweren de wil van God over te brengen. Dit feit heeft de geschiedenis van Israël beheerst. Het gaat niet alleen en op de eerste plaats om de bewering maar om de woorden van de profeten die voor ons leven, ons denken uitdaagt en die de bewering proberen te verstaan.

De aanspraak van de Openbaring

Het gaat er niet alleen om dat we geloven dat de wil van God in onze harten kan doordringen, maar ook dat God werkelijk is zoals de profeten Hem verkondigen: dat Zijn wil zo is als de profeten ons voorspiegelen.

Wat is profetische inspiratie?

Mozes en de andere profeten houden vol dat hun woorden niet uit 'hun eigen hart' voortkwamen (Ezechiël 13:3), maar dat God hen zond.

We bekijken twee vragen:
  1. Wat is de betekenis van profetische inspiratie?
  2. Wat is de waarheid omtrent profetische inspiratie?

Wat bedoelde de profeet met de zin 'God sprak'? Om daar een antwoord op te krijgen moeten we weten dat woorden veel betekenissen hebben, dat er sprake is van profetische onderwaardering, dat de taal van de profeet grootsheid en geheimenis inhoudt, dat er een onderscheid is tussen beschrijvende en aanduidende woorden, en dat de woorden van de profeten als reacties begrepen moeten worden.

Woorden hebben vele betekenissen

De woorden van de profeten hebben géén letterlijke betekenis. Dingen en woorden hebben verschillende betekenissen in verschillende situaties. Zo wordt God Vader genoemd maar dat kan uiteraard niet fysiologisch worden opgevat. Het lijkt erop alsof de profeten zich wilden laten begrijpen op vele manieren.

De profetische onderwaardering

De profetische uitspraken zijn van onderwaardering en ingetogen van uitdrukking. De letterlijke betekenis is maar minimaal. Maar 'God sprak' kan ook niet symbolisch worden opgevat. Het spreken van God is MEER dan letterlijk werkelijk.

De taal van grootsheid en geheimenis

De taal van de Openbaring is die van grootsheid en geheimenis. Het woord van God moet door iets groters worden voortgebracht dan een stem. Het speciale in het goddelijke woord ligt in zijn geheimenis van almacht. "Uit God kwam de geheimenis van Zijn uitspraak voort en een woord, een geluid, bereikte het oor van de mens." Zijn scheppende kracht bracht een stoffelijke wereld naar voren: de geest van Zijn openbarende kracht bracht de Tenach.

Beschrijvende en aanduidende woorden

Er zijn twee soorten woorden:
  1. beschrijvende woorden (concrete zelfstandige naamwoorden);
  2. aanduidende woorden (woorden met onuitsprekelijke betekenissen)

De beschrijvende woorden roepen een denkbeeld op die we al hebben. De aanduidende woorden roepen een reactie op, ongehoorde denkbeelden, betekenissen die we eerder niet volledig beseften.

Reagerende uitleg

Wanneer we een woord letterlijk nemen is het denkbeeld dat het woord aanduidt in ons geheugen gegrift. Bij aanduidende woorden reageren we op de woorden. Ze staan los van vooraf bedachte betekenissen.

'God sprak' is een idee dat niet in de menselijke geest zit. Het is dus geen beschrijvend woord maar een aanduidend woord waarop we moeten reageren. We moeten onze geest erop aanpassen.



Nadere toelichting op het bovenstaande filosofische betoog van Heschel

We willen nader ingaan op de aard van de profetie aan de hand van wat de Joodse filosoof Maimonides (Rambam) hierover geschreven heeft. Hij noemt een zestal punten op:
  • Het communiceren van God met de profeten is één van de funderingen van het Joodse geloof. Profeten zijn personen die erg wijs zijn, een sterk karakter hebben en die nooit zondigen. De profeet bezit een breed en correct perspectief. Verder moet hij fysiek gezond zijn om de profetie te kunnen ontvangen. Hij treedt het rijk van spirituele kennis (Pardes) binnen en zijn gedachten moeten constant naar boven gericht zijn om de wijsheid van God te kunnen ontvangen. Na de voorbereiding valt de geest van de profetie onmiddellijk op hem. Zijn ziel vermengt zich met de engelen (ishim) en hij wordt getransformeerd in een ander persoon en zal met een andere kennis dan voorheen begrijpen.
  • Er zijn verschillende niveaus onder de profeten. Sommigen krijgen de berichten binnen via een droom (Numeri 12:6), anderen verliezen de controle over hun lichaam (Genesis 15:12). Alleen de profeet Mozes was in staat om in wakkere toestand profetie te ontvangen.
  • De profetie ontvangt de profeet in een metaforisch beeld en wordt in zijn hart geprint. Hij kent de betekenis van dit metafoor (zoals Jakob met de ladder, etc.).
  • Een profeet moet blij zijn wanneer hij de profetie ontvangt. Hij heeft een harp, fluit, trommel of lier bij zich.
  • Alle profeten, met uitzondering van Mozes, krijgen hun profetie via een medium of een engel. Mozes is ook de enige profeet die zelf kon bepalen wanneer hij een profetie ontvangt. Hij was altijd geconcentreerd, voorbereid, en gereed zoals engelen.
  • Soms krijgt een profeet een profetie die alleen voor hem bedoeld is. Hij kan ook op missie naar het buitenland worden gestuurd.

Lees verder

© 2014 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse filosofie Heschel: Mysterie van de OpenbaringDe Openbaring is meer dan een menselijke ervaring. We moeten de gebeurtenis van de Openbaring niet gelijkstellen met de…
Dertien geloofspunten Maimonides 7: Mozes grootste profeetIn het Jodendom wordt Mozes als de grootste profeet beschouwd. Hij werd door God uitverkoren en had een grotere kennis d…
Bijbel (Tenach) - Canon & ToraBijbel (Tenach) - Canon & ToraHet Oude Testament (Tenach) is in de loop der geschiedenis met verschillende benamingen aangeduid. De vroegste benaming…
Dertien geloofspunten Maimonides 6: Profetie profetenIn het Oude Israël kende men duizenden Profeten. Zij hadden de gave om het Woord van God over te brengen naar de gewone…
Dertien geloofspunten Maimonides 9: Tora onveranderlijkMaimonides' negende principe luidt dat de Tora onveranderlijk is en dat er nooit een ander verbond zal komen. Men mag er…
Bronnen en referenties
  • God in search of man Abraham Joshua Heschel
  • Misneh Torah: Hilchot Yesodei HaTorah, hoofdstuk 7

Reageer op het artikel "Joodse filosofie Heschel: Woorden van de profeten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!