InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Joodse filosofie – Heschel: Inzicht en geloof

Joodse filosofie – Heschel: Inzicht en geloof

De Eeuwige is onze God, de Eeuwige is Eén. Israël hoort de stem van God altijd. God maakte in elk geslacht gedeelte van het mysterie van Zijn naam bekend. Gods stem komt voor in de gedachten van de mens. De mens moet de tekenen leren waarnemen. Alle verlangens om tot God terug te keren is te danken aan Gods stem. Elke dag ontvangt de mens die het waardig is de Tora zoals destijds bij de Sinaï gebeurde. Elke Jood kan dit niveau bereiken.

Het initiatief van de mens

Telkens roept God de ziel. Maar de roep gaat meestal ten onder in de verwarring van het hart, in de dubbelzinnigheid van de wereld. De mens moet God zoeken anders schenkt Hij geen hulp:
  • Maleachi 3:7 – Keert terug tot Mij, dan zal Ik tot u terugkeren, zegt de Here der heerscharen.
  • Psalm 85:5 – Herstel ons, o God van ons heil.
  • Klaagliederen – Breng ons, Eeuwige, tot U weder, dan zullen wij wederkeren.

Wij beginnen en God voltooit. Door onszelf te reinigen rust de Shechina op ons.

”Het oog van het hart”

Het oog van het hart betekent intuïtie. Intuïtie is de bron van onze kennis van God. De zekerheid van het bestaan van God vergt inzicht. De ziel krijgt af en toe hogere inzichten.

”Deuren voor de ziel”

God maakt Zichzelf bekend door de poorten, die deuren zijn voor de ziel. “Heft, poorten, uw hoofden omhoog.” (Psalm 24:7)

Geloof

De twijfel aan God kunnen we niet helemaal verdrijven. Hoe weten we dat God aandacht schenkt aan onze aanbidding? Job erkent dat we God niet kunnen begrijpen. Abraham wist dat God bestaat omdat God hem die wetenschap gaf.

Geloof ontwikkelt zich

Geloof is niet vluchtig. Het wordt voorafgegaan door ontzag. Door in ontzag te leven krijgen we inzichten van het geloof. Geloof is niet alleen onze zaak maar ook Gods wil. Alleen in het licht van God zien wij licht. Wij moeten in God geloven omdat Hij het allerbelangrijkste is. Elke individu zal de vraag hierover onder ogen moeten zien en het antwoord geven.

Geloof is gehechtheid

Geloof kan men verwerven en verliezen. Zo was het volk Israël niet geheel gehecht aan het geloof ondanks alle wonderen die God in de woestijn deed. Zij zondigden verder en vertrouwden niet op Zijn wonderen (Psalm 78:12, 32).

De verlegenheid van het geloof

Gelovige mensen voelen zich vaak in verlegenheid gebracht. Ze kunnen immers Gods bestaan niet onweerlegbaar aantonen. Heschel noemt als mogelijke reden voor de ellende van de mens dat God niet alleen de weg volgt van het mededogen maar ook van gerechtigheid. Zijn mededogen gaat schuil achter Zijn gerechtigheid en omgekeerd.

Geloof omvat trouw

Gelovigen moeten trouw zijn, de kracht hebben te wachten, aanvaarden dat Hij verborgen is, en de geschiedenis trotseren. Maar God heeft wel de mens nodig bij het aandeel in de verlossing. Wij moeten God terugbrengen in de wereld, in onze levens. We moeten God onthullen via ons geloof in Hem.

Het inzicht te boven gaande

We kunnen Gods tegenwoordigheid voelen maar Zijn wezen is ongrijpbaar voor ons. Door over God te denken worden wij door Hem gedacht. God is zeer nabij. Als wij denken dat God nabij is is Hij ver weg en omgekeerd. We kunnen alleen tot God komen via ontzag. Dan vragen we welke Zijn betrekking tot de mens is. Er zijn vele wegen, maar er is slechts één doel. De kracht van de godsdienstige waarheid is een moment van inzicht en haar inhoud is één-zijn of liefde. Oorsprong en inhoud is transcendentie, de mens die boven zichzelf uitstijgt.

Van inzicht tot actie

Op momenten van inzicht worden we tot omkeer geroepen. We moeten ons laten leiden door de profeten. Zij stellen ons in staat de vraag te begrijpen waarop openbaring een antwoord is. Zo kunnen we Hem misschien ontmoeten als een Wezen dat het mysterie te boven gaat. Zij maakten ons duidelijk dat God geen Onbekende is maar de Vader, de God van Abraham.



Nadere toelichting op het bovenstaande filosofische betoog van Heschel

Geloof moeten we ontwikkelen. We kunnen niet van de één op de andere dag zeggen dat we geloven. Het kan ook niet plotseling gebeuren door een bepaalde positieve ervaring of iets dergelijks. Het kan namelijk door een negatieve ervaring (bijv. oorlog) zo weer verdwenen zijn. Het belangrijkste is dat we God dienen in goede en slechte tijden. Het begrijpen komt later wel. Zo handelde het Joodse volk ook toen God zich openbaarde op de Sinaï: “Alles wat de Eeuwige gesproken heeft, zullen wij doen en daarnaar zullen wij horen” (Exodus 24;7). Het Joodse volk ging niet eerst onderzoeken en daarna pas besluiten. Nee zij besloot eerst en pas daarna gingen zij onderzoeken. Eerst moet aanvaard worden en daarna kan pas onderzocht worden. Aan het begin is er de toewijding, de hoogste overgave.

Lees verder

© 2014 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse filosofie – Heschel: De mens zoekt GodIn Deuteronomium 4:29 en Jeremia 29:13 staat: “Gij zult daar de Eeuwige, Uw God zoeken en Hem vinden, wanneer gij naar H…
De dertien geloofspunten van MaimonidesDe dertien belangrijkste grondslagen van de Joodse godsdienst, zoals die geformuleerd zijn door de grote codificator en…
Joodse filosofie – Heschel: Israëls verplichtingDe wortel van het Joodse geloof is een innerlijke verknochtheid aan geheiligde gebeurtenissen; geloven is gedenken o.a.…
Geschiedenis Jodendom: Joodse filosofie - Philo & SaädjaGeschiedenis Jodendom: Joodse filosofie - Philo & SaädjaDe oorsprong van de Joodse filosofie dateert al vanuit de tijd van de Bijbel. Er zijn veel argumenten in de Bijbel terug…
Joodse filosofie – Heschel: Ontzag voor GodGod is de waarheid. Om de wereld te kunnen begrijpen dienen we God te begrijpen. De werkelijkheid ligt namelijk besloten…
Bronnen en referenties
  • God in search of man – Abraham Joshua Heschel

Reageer op het artikel "Joodse filosofie – Heschel: Inzicht en geloof"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!