InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Joodse filosofie – Heschel: Wat betekent God voor ons?

Joodse filosofie – Heschel: Wat betekent God voor ons?

Welke betekenis heeft God voor ons? God staat boven ons. Hij is Eén, enig, eeuwig. We hebben behoefte aan een levende God aan wie we onze zonden mogen belijden, die ons liefheeft, die een Vader is, etc. Onderzoek naar God betekent onderzoek naar wat wijzelf waard zijn. Onze eigen geestelijke vermogens worden hierbij beproefd. God is geen symbool want dan zou hij een projectie zijn van onze verbeelding. Het gaat om Gods betrokkenheid bij ons. De vraag is hoe wij ons daar bewust van worden.

Twee gevolgen

Wat betreft Gods betrokkenheid bij ons zijn er twee gevolgen:
  1. Zijn aandeel in ons streven Hem te begrijpen;
  2. De rol van de tijd bij dit begrijpen

Indien God leeft is het niet alleen onze bereidheid om Hem te benaderen maar wil ook Hij benaderd worden. Wij zetten de eerste stap, maar het resultaat hangt van Hem af. Zonder God kunnen we niet dichtbij Hem komen. Slechts hij die zichzelf probeert te reinigen wordt door God bijgestaan.

Toch spreekt God niet op elk moment tot de mens. Sinaï gebeurde eenmaal en profetie vond gedurende een bepaalde periode plaats. Er zijn desalniettemin vele wegen en niveaus waarop Gods wil zich aan de mensen mededeelt. Ook hangt het af van de mens. Slechts op bepaalde ogenblikken vraagt de mens zich af: wat is mijn taak? Welke plaats heb ik daarin?

De godsdienstige situatie

In welke situatie vragen we welke plaats we innemen? De mens is het probleem voor God: bestaat er een persoonlijke mens? Het wezen van de mens ligt daarin dat door hem iets hogers wordt uitgedrukt. Hij is de aanduiding van een onuitsprekelijke betekenis.

Momenten

De werkelijkheid van God komt tot stand door middel van inzicht. Het zijn “momenten van diepe ontroering, verwondering, ontzag, lof, vrezen en beven en van radicale verbazing.” Het gaat om het weten door onbekendheid. Het zijn glimpen van inzicht die komen en gaan. Voor sommigen zijn het vallende sterren die voorbijgaan en vergeten worden. Anderen ervaren het als ontstoken licht dat nimmer dooft.

Een vermomd antwoord

De vraag van de mens naar God is in werkelijkheid de vraag van God naar de mens. God is altijd aanwezig. Wij moeten niet afwezig zijn door verstek te laten gaan. Degene die beweert dat God niet bestaat en altijd verstek laat gaan, pleegt meineed.



Nadere toelichting op het bovenstaande filosofische betoog van Heschel

Wat Abraham Joshua Heschel dus ons duidelijk probeert te maken is dat wij niet verstek mogen laten gaan. Wij moeten onszelf bewust worden dat God altijd aanwezig is. We kunnen niet beweren dat God niet bestaat terwijl wijzelf verstek laten gaan.

Heschel stelt dat het wezen van de mens ligt in het feit dat door hem iets hoger wordt uitgedrukt. God is de absolute werkelijkheid. Dus moeten wij de vraag aan onszelf stellen waarom wij bestaan. Zonder ons blijft God gewoon bestaan. Dus God heeft een speciale reden met ons bestaan. En die reden is dat wij voor God een 'woning' moeten maken in de stoffelijke wereld. God heeft zichzelf verduisterd om ons een onafhankelijk bestaan te gunnen waarin wij voor of tegen God kunnen kiezen. Dit is een langzaam proces waarbij wij eerst aan het landschap kunnen wennen en daarna het licht kunnen gebruiken om in de vele lagen de diepere werkelijkheid te kunnen aanschouwen.

Heschel stelt dat God niet op elk moment tot de mens spreekt. Maar toch zijn er vele manieren waarop God zijn wil aan de mens duidelijk maakt. Wat God wil is dat we één worden met Hem. Dat we ontzag hebben voor God komt door het feit dat Hij zich verborgen voor ons houdt. Toch wil God dat wij Hem zoeken. Dit kan door van 'binnen naar buiten' te kijken. We moeten God in onszelf vinden. We beginnen in God en eindigen ook in God. Onze ziel (de binnenste laag) moet gecultiveerd worden zodat we ons lichaam (de buitenste laag) naar een hoger doel kunnen brengen. We moeten inzien dat onze werkelijkheid slechts een klein deel is van de allesomvattende werkelijkheid. We moeten leren denken als God. Zo leren we God in alles te herkennen wat we om ons heen zien. Vraag jezelf af waarom God je op deze plaats heeft gebracht. Wat leer je hier uit? Ieder mens heeft een unieke opdracht. Jouw leven is dus zeer zinvol.

Dus terugkomend op de begin vraag van Heschel welke betekenis God voor ons heeft kunnen we antwoorden dat we dat weten zodra we vanuit Gods perspectief naar de wereld kijken. In alles wat we doen herkennen we God.

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Leviticus 14: twee vogels - wet op de melaatsheid, huidvraatLeviticus 14: twee vogels - wet op de melaatsheid, huidvraatLeviticus 14: twee vogels - wet op de melaatsheid, huidvraat. In de reinigingswet voor de melaatse zoals beschreven in h…
De kerststal: de betekenis en veranderingen door de eeuwenDe kerststal: de betekenis en veranderingen door de eeuwenVeel mensen hechten veel waarde aan een kerststal in hun huis tijdens de kerstdagen. Maar waar komt die kerststal eigenl…
Opstaan en tot de vader gaan: Lucas 15: 20Opstaan en tot de vader gaan: Lucas 15: 20En hij stond op en keerde naar zijn vader terug. En toen hij nog veraf was, zag zijn vader hem en werd met ontferming be…
De grootste zonden in de islamDe grootste zonden in de islamIn de meeste religies is de zonde een ernstige handeling tegen de morele wetten van de godsdienst. Het impliceert dat je…
De kern van het ChristendomDe kern van het ChristendomEr zijn zoveel christelijke kerken en stromingen, dat je gauw verdwaalt. Ondanks de verschillen zijn we het toch wel deg…
Bronnen en referenties
  • Zinvol leven - Menachem Mendel Schneerson
  • God in search of man – Abraham Joshua Heschel

Reageer op het artikel "Joodse filosofie – Heschel: Wat betekent God voor ons?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 05-02-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!