InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Joodse filosofie – Heschel: Gods heerlijkheid

Joodse filosofie – Heschel: Gods heerlijkheid

Zowel de profeet Jesaja als de profeet Ezechiël vernamen van Gods heerlijkheid. In Jesaja 6:3 staat: “de ganse aarde is van zijn heerlijkheid vol.” En in Ezechiël 3:12 staat: “Geprezen zij de heerlijkheid van de Eeuwige in Zijn woonplaats.” Ook in Numeri 14:21 staat: “Zo waar ik leef en de Heerlijkheid van de Eeuwige de ganse aarde vervullen zal.” Wat zijn de woorden waarin de hemelen de heerlijkheid uitspreken? Het lied is onuitsprekelijk. Het is verborgen maar soms geopenbaard aan de profeten en het Joodse volk in de woestijn.

Hoe uit de heerlijkheid (Kavod) zich?

Een storm, vuur, wolk of weerlicht kunnen de achtergrond zijn voor de heerlijkheid, maar is de heerlijkheid niet zelf. Evenmin is de heerlijkheid God zelf. Maar het is wel de tegenwoordigheid van God. Mozes krijgt de heerlijkheid van God te zien (Exodus 33:18-19): “Doe mij toch Uw heerlijkheid zien.” Zijn gebed werd verhoord en de Eeuwige zei: “Ik zal al Mijn goedheid aan u doen voorbijgaan.” Heerlijkheid overweldigt de wereld. Maar we bespeuren haar niet – het gaat ons begrip te boven (Job 9:11). Nu is de heerlijkheid nog verborgen. Maar in de Komende Wereld zullen we de heerlijkheid zien (Jesaja 40:5).

We nemen de heerlijkheid niet waar vanwege onverschilligheid

Toch hebben we wel het besef door haar gekend te worden. De heerlijkheid is een geestelijke omlijsting van de werkelijkheid. Dat we de heerlijkheid niet waarnemen komt door onverschilligheid. De sleur van ons leven is de weerstand tegen verwondering. De ijdelheden van het leven beletten ons het zicht op het oneindige licht. De mensen zien wel maar hun harten zijn blind voor het wonder. De zonde wordt begaan door ongevoeligheid. Zo stelt Jesaja 42:20 – “Gij hebt wel veel gezien, maar gij hield het niet in gedachtenis, gij hebt de ogen wel open gehad, maar gij hebt niet gehoord.” Het Joodse volk is constant ongevoelig (zie Jesaja 48:8 en Psalm 106:7)

Nadere toelichting op het bovenstaande filosofische betoog van Heschel

Het stuk van Abraham Joshua Heschel nodigt uit tot twee nadere overdenkingen:
  1. Hoe kunnen we Gods heerlijkheid rijmen met het feit dat er kwaad in de wereld is?
  2. Hoe komt het dat we tegenwoordig geen wonderen meer ervaren?

Gods heerlijkheid versus het kwade

Voor heel veel mensen is het ontzettend moeilijk om over Gods heerlijkheid te spreken terwijl er zoveel kwaad is in de wereld. Hoe kan God het kwade toestaan en wat voor doel heeft het? Deze vraag levert zoveel controverse op dat die één van de verschillen is geworden tussen de Joodse en christelijke theologie. De Joodse c.q. Tora leer stelt dat God ook het kwade heeft geschapen, terwijl de christelijke leer beweert dat het kwade onmogelijk van God afkomstig kan zijn en dat dit wordt veroorzaakt door de Duivel die een aparte macht is die tegen God strijd. Oppervlakkig bezien lijkt de christelijke leer in dezen logisch. Toch stelt de Tora dat dit niet klopt omdat alleen God bestaat. God is de Schepper van zowel het goede als het kwade.

Hoe kunnen we dit verklaren? Rabbijn Lazer Gurkow van het Chabad Jodendom legt het als volgt uit. Hij gaat niet alleen in op de vraag waarom het kwaad bestaat maar ook welk doel het kwaad dan heeft.

God wilde een perfecte wereld en goedheid schenken aan de mens. God is zelf perfect en wilde daarom goedheid aan Zichzelf verlenen. Zou God echter goedheid van bovenaf op de mens hebben neergelegd dan zou er sprake zijn geweest van geleende perfectie. God wilde echter dat de mens de vrijheid heeft om te kiezen tussen goed en kwaad. God wil dat we kwaad vermijden. Dat kan alleen als kwaad als optie bestaat. Door te kiezen voor het goede kan de laagste wereld waar wij in leven omgevormd worden tot een 'woning' voor God.

Jakob en Ezau vertegenwoordigen respectievelijk goed en kwaad. Zonder Ezau kan er geen lagere wereld zijn en zonder Jakob kan de wereld geen 'woning' voor God worden. De strijd tussen Jakob en Ezau heeft zich via hun nakomelingen voortgezet. Jakob is het volk Israël terwijl de nakomelingen van Ezau zich via het rijk van Edom en later de Romeinen (christenen) hebben voortgezet. Dit verklaart ook waarom het zo gruwelijk is misgegaan tussen Joden en christenen. Maar uiteindelijk zullen de nakomelingen van Ezau de nakomelingen van Jakob dienen. Dan zal de wereld perfect zijn en het kwaad overwonnen.

Zijn er tegenwoordig geen wonderen meer?

Deze vraag heeft de Lubavitcher Rebbe beantwoord in zijn boek 'Zinvol leven'. Feitelijk vinden er constant wonderen plaats. Veel wonderen liggen in de natuur verscholen en in het wonder van de natuur zelf. In je handelingen kan je de Goddelijke voorzienigheid herkennen. Je moet er zelf voor ontvankelijk blijven en ontdekken waar in het dagelijkse leven het verhevene schuilgaat. Zoals Heschel al opmerkte moet je gevoelig zijn om wonderen te zien.

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bijbel (Tenach) - natuurbeelden in de TenachBijbel (Tenach) - natuurbeelden in de TenachIn de Tenach komen veel natuurbeelden voor. De mensen leefden erg dicht bij de natuur en waren er nauw mee verbonden. Di…
Psalm 8 - Wat is de mens dat u aan hem denkt? (Messiaans)Psalm 8 - Wat is de mens dat u aan hem denkt? (Messiaans)Psalm 8 - Wat is de mens dat u aan hem denkt? Deze psalm van David handelt over de heerlijkheid van God, de heerschappij…
Joodse filosofie – Heschel: God, Tora, natuurVeel mensen aanbidden de natuur. De Oude Grieken deden dit in het bijzonder. De Bijbel verbiedt de aanbidding van de nat…
Joodse Bijbel: de twaalf verspieders in KanaänJoodse Bijbel: de twaalf verspieders in KanaänTerwijl de kinderen van Israël hun kamp hebben opgeslagen bij Kadesh Barnea en het land Kanaän niet ver weg is, eisen ze…
Chiasme of kruisstelling (psalm 109, 8): poëzie in de bijbelChiasme of kruisstelling (psalm 109, 8): poëzie in de bijbelPoëzie in de bijbel: chiasme of kruisstelling (Psalm 109 en Psalm 8). Een chiasme of kruisstelling is een literaire stij…
Bronnen en referenties
  • God in search of man – Abraham Joshua Heschel
  • Why did G-d create evil? - Rabbijn Lazer Gurkow
  • Zinvol leven – Rabbijn Menachem Mendel Schneerson

Reageer op het artikel "Joodse filosofie – Heschel: Gods heerlijkheid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 05-02-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!