InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Joodse filosofie Heschel: Ontzag voor God

Joodse filosofie Heschel: Ontzag voor God

God is de waarheid. Om de wereld te kunnen begrijpen dienen we God te begrijpen. De werkelijkheid ligt namelijk besloten in Gods wil en denken. In Job 11:7-9 vraagt Job zich af hoe Gods geheimen te doorgronden. God geeft wijsheid aan de mens maar kan zijn kennis ook weer tot dwaasheid maken. God weet waar de wijsheid is. Dat is de boodschap die de Bijbel ons brengt.

Ontzag is het begin van wijsheid

De enige weg tot wijsheid is via God. Door ontzag te hebben voor God leren we wijs te handelen. Ontzag is een manier van begrijpen beseffen dat het inzicht groter is dan onszelf. Door God te vrezen verkrijgen we wijsheid, zo predikt de Psalmist. Job stelt dat de vreze Gods wijsheid is.

Ontzag voor alles

De mens moet voor alles ontzag hebben omdat de Schepping Gods kostbare bezit is. Ontzag verwijst naar God die alles te boven gaat. In de kleinste dingen moeten we het Goddelijke waarnemen. We moeten naar alle dingen kijken vanuit Gods perspectief. Niemand kan zich op zijn eigen wijsheid, sterkte of rijkdom roemen, zo meldt Jeremia (9:23-24).

Jira: ontzag en vrees

Jira is de voornaamste godsdienstige deugd. Het betekent vrees en ontzag. Vrees is de verwachting van kwaad of pijn; ontzag is een gevoel van verwondering en ootmoed. Ontzag trekt aan, terwijl vrees afstoot.

Ontzag is de wortel van het geloof

We kunnen pas geloven als we ontzag hebben. Jirat HaShem (ontzag voor God) staat bijna gelijk aan godsdienst. Een godsdienstig mens heet in het Hebreeuws 'Jare HaShem'.

Terug naar eerbied

Alleen via ontzag is wijsheid te bereiken. Zonder ontzag is er geen inzicht. Daarom moet de mens terugkeren naar eerbied. Een moment van ontzag is een moment van zelfheiliging.

Nadere toelichting op het bovenstaande filosofische betoog van Heschel

Een nadere toelichting op vrees en ontzag op basis van andere Joodse bronnen.

Vrees God betekent niet bang zijn voor God vanwege straf, maar -zo leggen de chassidische meesters uit- het is de angst gescheiden te zijn van God, zoals een kind bang is te worden verlaten door zijn vader of moeder. Eigenlijk is 'vrees voor God' geen goede term. Beter is om de term 'respect voor God' te gebruiken. Respect houdt in dat je luistert naar God en Hem eert. We moeten zowel van God houden als Hem respecteren c.q. gehoorzamen. De idee van 'donderpreken' zoals bij zware christelijke gemeenschappen voorkomt kennen we in het Jodendom niet. God moeten we met vreugde dienen. God is geen boeman waar je bang voor moet zijn. Dien God met liefde en respecteer Hem.

Het enige dat een mens moet vrezen c.q. respecteren is God. De Tora leert ons niet bang te zijn voor falen, voor andere mensen, en zelfs niet voor de dood.

De beste manier om ontzag te ontwikkelen voor God is om weer in onze kinderjaren te kruipen. De kinderjaren bieden ons de mogelijkheid in het verhevene te verwijlen. Een kind is ontvankelijk en kwetsbaar en staat open voor alles wat zich buiten zijn ziel bevindt. We moeten in het kind de Goddelijkheid koesteren. Een kind heeft vanaf zijn geboorte een intense dorst naar het hemelse. Het hier en nu van deze wereld is niet het allerbelangrijkste voor het kind. Wij, als volwassenen, moeten de coconachtige staat van de kinderjaren in onszelf terugroepen. Doe dat dagelijks zo'n 10 minuten en besef dat we geen materiële zorgen kenden als kinderen. Door gebeden, lernen en goede daden schuiven we ook onze materiële zorgen weg en leren we ontzag te hebben voor God.

Lees verder

© 2013 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse wijsheden 4: ontzag voor God geeft positieve energieWanneer we geconfronteerd worden met een orkaan, de Grand Canyon of het heelal voelen we een enorm gevoel van ontzag. Ei…
Kabbala: krachten ziel (3) - Ahava, Jira, RachamiemAhava (liefde) wordt geassocieerd met de sefira van Chesed. Ahava is de essentiële kracht van 'groei' inherent aan de re…
Joodse filosofie Heschel: God is ondefinieerbaarHoe weten we dat God bestaat? God kan niet via de wetenschap verklaard worden. God is geen verschijnsel binnen de orde v…
Joodse filosofie Heschel: Inzicht en geloofDe Eeuwige is onze God, de Eeuwige is Eén. Israël hoort de stem van God altijd. God maakte in elk geslacht gedeelte van…
Joodse opvoeding: Eer uw vader en moeder. Hoe dan?Joodse opvoeding: Eer uw vader en moeder. Hoe dan?Het is één van de moeilijkste van de Tien Geboden: Eer uw vader en uw moeder. Wat is zo speciaal aan dit gebod? We eren…
Bronnen en referenties
  • God in search of man Abraham Joshua Heschel
  • Are we supposed to be afraid of God? Rabbijn Aron Moss
  • Are we supposed to be afraid of God? Rabbijn Tzvi Freeman
  • Awe of God Chabad
  • Zinvol leven Rabbijn Menachem Mendel Schneerson

Reageer op het artikel "Joodse filosofie Heschel: Ontzag voor God"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!