InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Brand Moerdijk Chemie-Pack, 5 januari 2011: Chronologie
nieuws uitgelicht

Brand Moerdijk Chemie-Pack, 5 januari 2011: Chronologie

Woensdagmiddag 5 januari 2011 brak in Moerdijk om 14.45 uur een immense brand uit bij Chemie-Pack, een chemicaliënbedrijf. De landelijke impact was enorm. Voor de eerste keer kwam de site Crisis.nl online. Regionale zenders werden rampenzenders en een team van deskundigen boog zich over de manier waarop de brand geblust moest worden. Naar verwachting zal de nasleep zowel materieel, financieel als gezondheidstechnisch nog gedurende een lange periode de gemoederen bezig houden.

Meer over Wärtsilä Moerdijk, het andere getroffen bedrijf

Behalve Chemie-Pack is ook het bedrijf Wärtsilä, fabrikant van scheepsvoortstuwingssystemen, getroffen door de brand. De brand sloeg in de loop van de middag over naar de twee bedrijfspanden van de Finse firma op industrieterrein Moerdijk. De panden moeten als verloren worden beschouwd zei een woordvoerder. Wärtsilä Moerdijk stond al op het punt van verhuizen. " Eind januari, begin februari zouden de onderdelen naar ons filiaal in Kampen worden overgebracht. We waren nu juist bezig de verhuizing op te zetten", aldus een Wärtsilä-medewerker.

In het logistieke centrum van Wärtsilä Moerdijk lagen reserve-onderdelen opgeslagen van zware scheepsmotoren waarmee grote cruiseschepen en tankers zijn uitgerust. "De gevolgen en de schadepost voor het concern zijn nog niet te overzien", aldus de voorlichter. "Maar we hebben meerdere logistieke centra over de hele wereld, die in principe dezelfde onderdelen als die in Moerdijk kunnen leveren." De opslagloodsen worden niet herbouwd door Wärtsilä, waar zestien mensen werkten tot aan het moment van de brand.

Chronologie

5 januari 2011: uitbraak brand bij Chemie-Pack, Moerdijk

's Middags om 14.27 brak bij Chemie-Pack aan de Vlasweg, op het industriegebied van Moerdijk een brand uit waar de oorzaak nog niet van bekend is. Aanvankelijk werd de brandweer gealarmeerd over een binnenbrand, om 14.33 werd al de complete brandweercompagnie opgeroepen wat duidt op het besef dat het om een heel grote brand ging, in combinatie met veel gevaarlijke en giftige stoffen.

Tegen het eind van de middag werd het in geheel Nederland duidelijk dat er iets zeer ernstig gaande was. Inmiddels woedde er ook brand in de naastgelegen vestiging van Wärtsilä, een producent van scheepsonderdelen. Het vuur zou zijn overgeslagen doordat brandende vloeistof naar het bedrijf stroomde.

Voor de eerste keer ging de site www.crisis.nl online, die echter al vrij snel niet meer bereikbaar was door de grote bezoekersaantallen. De regionale zenders in Noord-Brabant en Zuid-Holland werden "rampenzenders". Omroepwagens trokken door Moerdijk en omgeving om mensen te waarschuwen om ramen en deur gesloten te houden en binnen te blijven. De alarmsirenes gingen af. Weerdeskundigen verklaarden de luchtstromingen en de route die de wolk met eventuele giftige gassen zouden afleggen. Deskundigen op het gebied van brandbestrijding traden in conclaaf en besloten om te pogen de brand te blussen middels het aanbrengen van een zogeheten blusdeken van schuim. Deze operatie startte op de avond van de brand om 22.30 uur en rond 00:15 uur kon het sein Brand Meester gegeven worden.

6 januari 2011: verklaring directie Chemie-Pack/directeur en burgemeester in Nieuwsuur

Op het eind van de middag bracht Chemie-Pack een verklaring naar buiten waarin ze verklaarden dat ze het incident betreuren. Voorts: „Over de oorzaak is op dit moment nog niets definitief te zeggen. Chemie-Pack wil hierover ook niet speculeren totdat alle feiten bekend zijn”.

's Avonds in Nieuwsuur was een interview te zien met de zwaar aangeslagen directeur van Chemie-Pack, Gerard Spiering. Hij was op wintersport in Oostenrijk en werd 5 januari 's middags gebeld, om vervolgens tegen het eind van de avond te arriveren in Moerdijk. In deze uitzending verscheen ook de burgemeester van Moerdijk, de heer Wim Denie, die door Twan Huijs geïnterviewd werd.

7 januari 2011: brand geheel uit

Uit een communiqué van de gemeente, uitgegeven aan het eind van de middag bleek dat de brand nu geheel uit was, maar dat de brandweer de aankomende dagen nog regelmatig nacontroles zou houden .Op dit moment werd nog niet begonnen met het opruimen van de resten van het gebouw en het bluswater omdat eerst duidelijk moest worden welke stoffen zich nog op het terrein en in het bluswater bevonden.

8 januari 2011: bewonersbijeenkomst

De Gemeente Moerdijk organiseerde zaterdag 8 januari een bewonersbijeenkomst voor de bewoners van de kern Moerdijk waar de inwoners bijgepraat werden over de brand en de nasleep ervan. De bewoners werden hiervoor schriftelijk uitgenodigd.

9 januari 2011: lijst met aanwezige stoffen vrij gegeven

Op deze dag gaf het Openbaar Ministerie de lijst vrij waarop alle stoffen staan vermeld die op het moment van de start van de brand in het pand van Chemie-Pack aanwezig waren. Het OM nam de lijst in beslag om als eerste inzage te krijgen i.v.m. het strafrechtelijk onderzoek.

10 januari 2011: Opstelten en Schippers op rampplek

Ivo Opstelten (minister van Veiligheid en Justitie) en Edith Schippers ( minister van Volksgezondheid) lieten zich eerst anderhalf uur bijpraten op het gemeentehuis van Zevenbergen alvorens ze in een busje, de rampplek bezochten. Opstelten noemde de brand een ramp. Verder zei hij: „Ik ken niet veel branden van een dergelijke omvang en impact". Dat ze niet uit het vervoermiddel stapten en de ramen gesloten hielden kwam hun later op veel kritiek te staan.

11 januari 2011, Chemie-Pack handelde in strijd met vergunning

Burgemeester Peter van der Velden van Breda maakte vandaag namens het Openbaar Ministerie bekend dat Chemie-Pack in staat van beschuldiging is gesteld vanwege handelen in strijd met de vergunning. In een reactie daarop stelde een woordvoerder van het bedrijf zich niet te herkennen in de beschuldiging. Mensen in de directe omgeving van de brand hebben geen risico gelopen bij inademing. ''Wel kan contact met bluswater een risico betekenen'', aldus de burgemeester.

In de roetdeeltjes die in een gebied van 10 kilometer van de brand zijn gevonden, is dioxine aangetroffen. Volgens burgemeester Arno Brok van Dordrecht zijn die gehaltes niet ongebruikelijk in het winterseizoen. Het advies om geen gewassen van eigen grond te eten, kinderen niet op speeltoestellen te laten spelen en vee binnen te houden blijft in het gebied van kracht. Uit metingen van het RIVM is gebleken dat het gehalte aan gevaarlijke stoffen in de lucht zodanig laag was, dat geen schadelijke effecten te verwachten zijn bij inademing.

Verklaring Chemie-Pack op eigen site

Sinds 11 januari 2011 staat er een persmededeling op de eigen site van Chemie-Pack waarin ze melden kennis te hebben genomen van het feit dat ze in staat van verdenking gesteld zijn wegens het vermeend handelen in strijd met een vergunning. Chemie-Pack herkent zich hier niet in en heeft het OM herhaaldelijk verzocht waar die verdenking exact uit bestaat, waar overigens (nog) geen antwoord op gekomen is. Om die reden kan en wil het bedrijf op dit moment niet inhoudelijk reageren. Chemie-Pack betreurt in het bericht nogmaals de gevolgen van de brand zeer. Ze geven aan een familiebedrijf te zijn dat al meer dan zestig jaar een uitstekende naam had op het gebied van opslag en verwerken van chemicaliën.

12 januari 2011: brand opgelaaid/loodconcentratie in Mariapolder niet verontrustend

Vandaag is de brand opnieuw opgelaaid, op een bedrijfsgedeelte van negen vierkante meter. De brandweer bluste het vuur met een schuimblusvoertuig en sprak over korte brand die snel verholpen was. Ze gaven aan dat dit soort brandjes vrij gebruikelijk is doordat er zich nasmeulende resten in het puin bevinden en dat dit soort brandjes vaak gepaard gaat met een flinke rookontwikkeling.

Op de dag van de brand werd in de Mariapolder, vlakbij Moerdijk veel meer lood gemeten in neergedaalde roetdeeltjes dan is toegestaan. Waarschijnlijk was dat een eenmalige uitschieter, zei een woordvoerder van het RIVM op 12 januari. Op 5 januari werd 879 mg/kg lood gemeten, terwijl 0,5 mg/kg normaal is. Een dag later werd er al veel minder lood gevonden, namelijk 2,0 mg/kg.

Deze dag was er in sporthal De Schenkel te 's-Gravendeel, gelegen in het oosten van de Hoeksche Waard, een bijeenkomst die door ca. 500 inwoners werd bijgewoond. Ze werden geïnformeerd door medewerkers van gemeente Binnenmaas over de brand in Moerdijk en konden vragen stellen.

13 januari 2011: spoedberaad Kabinet

Deze dag was de Tweede Kamer bijeen voor een spoeddebat over Chemie-Pack, waarin Ivo Opstelten en Edith Schippers de vragen beantwoordden. Opstelten heeft de brand bewust een ramp genoemd. Hij baseerde zich hierbij op de omschrijving zoals die in de wet staat. Opstelten: "De onderste steen moet boven komen, dit is een ramp die we in de toekomst moeten zien te voorkomen." Wat betreft de communicatie was hij het eens met de oppositie dat bepaalde zaken beter hadden gekund. Over de kritiek op het niet in het openbaar verschijnen op de rampplek: "Als men bezig is met een ramp, moet men hulpverleners niet storen. Wij wisten niet dat daar mensen stonden om met ons te praten. Ik maak dat goed met de hulpverleners."

14 januari 2011: vertrek burgemeester Wim Denie

De burgemeester van Moerdijk, Wim Denie stapt op per 1 februari a.s., zo maakte de Commissaris van de Koningin in Brabant bekend. PvdA'er Denie (64) kondigde zijn pensioen kort voor de brand al aan tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst. Op zijn optreden kort na het uitbreken van de brand was veel kritiek.

In overleg met de commissaris heeft Denie besloten om zijn ambt al snel dan de bedoeling was neer te leggen. In een persoonlijk gesprek met de Commisaris van de Koningin heeft burgemeester Denie gezegd dat de nasleep van de grote brand meer lichamelijke en mentale inzet zal vragen dan hij op dat moment dacht op te kunnen brengen.

18 januari 2011: Jan Mans waarnemend burgemeester Moerdijk

Jan Mans is per 1 februari 2011 benoemd als waarnemend burgemeester van Moerdijk, als tijdelijk opvolger van Wim Denie , zo is bekend gemaakt door Commissaris van de Koningin Wim van de Donk. Mans werd landelijke bekend als burgemeester van Enschede ten tijde van de vuurwerkramp op 13 mei 2000. Voor de zomer hoopt de Commissaris een definitieve opvolger aan te wijzen.

19 januari 2011: groente uit wijde omtrek Moerdijk mag weer gegeten worden

In de gebieden die meer dan 10 km van Chemie-Pack liggen mocht het vee weer naar buiten en kon er weer groenten van het land gegeten worden, zo maakte het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie vandaag bekend. Hun woordvoerder: ''Gezien de gehalten in de veegmonsters zijn hiervan geen risico's voor de volksgezondheid te verwachten.''

Verder kunnen tuinders vanaf nu weer gewoon slootwater gebruiken om hun gewassen te besproeien.
Ook kunnen kinderen aldaar weer veilig buiten spelen en kan er weer in de open lucht gesport worden. Voor de zone binnen 10 km is vooralsnog geen duidelijkheid.

Het bluswater, zo'n 8 miljoen liter verontreinigd water waarmee de brand bij Chemie-Pack is geblust, wordt opgeslagen bij afvalrecyclingbedrijf Heros in het Zeeuws Vlaamse Sluiskil. Daar kan het water wel maanden worden opgeslagen. Het water wordt nog niet gezuiverd, omdat er nog onderzoek komt naar wat precies allemaal in het bluswater zit. Heros heeft de mogelijkheid om zelf het water te zuiveren, maar dat is volgens een woordvoerder nog niet aan de orde.

20 januari 2011: terrein Chemie-Pack overgedragen aan eigenaar en gemeente

In een persbericht maakte de gemeente Moerdijk bekend dat het terrein van Chemie-Pack door het forensisch team van de KLPD juridisch overgedragen was aan de eigenaar van het bedrijf en aan de gemeente Moerdijk. Zolang de noodverordening van toepassing is de gemeente ervoor verantwoordelijk. Gebied is afgesloten en volledig ontoegankelijk voor onbevoegden.

Saneringsbedrijf Mourik is in opdracht van Chemie-Pack begonnen met het opruimen van de betrokken bedrijfsterreinen en het openbaar gebied. In het persbericht van de gemeente werd de aanpak als volgt omschreven: Restanten van gebouwen, vaten, containers en de sludge die hier liggen worden op basis van een plan van aanpak zo snel mogelijk verwijderd. Eerst wordt een deel van het terrein van Martens & Van Oord dat verontreinigd is aangepakt. Vervolgens komt het openbaar gebied aan de beurt, dat wil zeggen de weg en bermen langs de bedrijfsterreinen van Chemie Pack en Wärtsilä. Daarna komen die beide terreinen zelf aan de beurt. Voor deze volgorde is gekozen, omdat de eerste twee gebieden voor een groot deel onverhard zijn en de laatste twee verhard; daarmee wordt voorkomen dat de vervuiling verder in de grond zakt.
Als eenmaal deze opruiming afgerond is kan men metingen gaan doen om te bepalen hoe de bodem het beste gesaneerd kan worden.


21 januari 2011: Roode Vaart weer open

De Roode Vaart ging weer open, nadat op 21 januari de sanering van het oppervlaktewater en de waterbodem voltooid waren. Het scheepvaartverkeer heeft sindsdien weer toegang tot de Roode Vaart. Rijkswaterstaat is 20 januari begonnen met het uitbaggeren van de Noordelijke Insteekhaven bij het bedrijf Martens & Van Oord. De bagger die vervuild is met zware metalen wordt afgevoerd naar het baggerspeciedepot Hollandsch Diep. De werkzaamheden aldaar werden op zaterdag 22 januari afgerond waarna de Insteekhaven ook weer werd vrij gegeven voor de scheepvaart.

24 januari 2011: huiszoekingen

In vijf woningen van werknemers van Chemie-Pack in Breda, Etten-Leur, Lage Zwaluwe, Roosendaal en Oud-Beijerland zijn huiszoekingen gedaan vanwege de brand. Tevens is er een bedrijfspand in Oud-Gastel (filiaal van Chemie-Pack) bezocht. Er zijn computerbestanden en andere gegevens in beslag genomen. Een en ander in verband met het feit dat er momenteel een strafrechtelijke onderzoek loopt tegen Chemie-Pack omdat er mogelijk gehandeld is in strijd met de vergunning. De politie Midden- en West-Brabant doet het onderzoek in samenwerking met de arbeidsinspectie, VROM-IOD en het Landelijk Team Forensische Opsporing van het Korps landelijke politiediensten (KLPD).

25 januari 2011: gebied rondom fabriek vrijgegeven

De veiligheidsregio's Midden- en West-Brabant meldden dat het industrieterrein van Moerdijk niet, of nauwelijks verontreinigd zijn door de brand bij Chemie-Pack. Het betreft een gebied van 10 km benedenwinds van de brand, dat ook wel het "rookgebied"' genoemd wordt. Het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) toonden aan dat lucht, bodem, water, groente, speeltoestellen en tuinmeubilair niet of nauwelijks verontreinigd waren.

Uit onderzoeken, zo werd deze dag gemeld, was inmiddels gebleken dat er geen ernstige gezondheidseffecten zijn geweest en ook niet te verwachten zijn in de toekomst. De vollegrondsgroenten in het genoemde gebied kunnen veilig worden gegeten, tenzij zichtbare roetdeeltjes aanwezig zijn. Het RIVM meld voorts dat er (weer) veilig in de tuin gewerkt kan worden en buiten weer gesport kan worden. Er wordt geadviseerd het zand in de zandbakken die tijdens en na de brand niet afgedekt waren te vervangen.

De schade die bedrijven en particulieren hebben gelden als gevolg van de brand wordt geschat op 4,1 miljoen euro, zo maakte de gemeente vandaag bekend. Kort na de ramp werd er een meldpunt geopend om schade te melden, dat op maandag 24 januari gesloten werd omdat er nauwelijks nog meldingen kwamen. van de 138 schademeldingen kwamen er 45 van particulieren en 93 van (agrarische) bedrijven. In het totaalbedrag is niet de schadepost van Chemie-Pack zelf opgenomen en de opruimwerkzaamheden op het industrieterrein in de haven van Moerdijk. Het is ook onbekend in welke orde van grootte de schademeldingen zijn die men direct bij de betreffende verzekeraars heeft geclaimd.

26 januari 2011: Chemie-Pack moet bodemsanering snel uitvoeren

De (bodem)verontreiniging moet door Chemie-Pack zelf opgeruimd worden, de kosten daarvan zijn voor het bedrijf zelf. Mocht dit niet snel genoeg gebeuren dan pakt de overheid deze klus aan en krijgt het bedrijf uit Moerdijk de rekening gepresenteerd. Dit heeft de provincie Noord-Brabant aan de gemeente Moerdijk in een brief laten weten.
Chemie-Pack is inmiddels bezig om het verontreinigde bezinksel, de zogeheten "sludge" te verwijderen. Daarna moet dus spoedig de bodemsanering volgen om de risico's op verdere schade aan het milieu te voorkomen.

27 januari 2011: spruitenboeren weer aan de slag

De vele boeren die spruiten verbouwen in het gebied tot 10 km benedenwinds Moerdijk zijn gisteren gestart met het oogsten van de spruiten, nu het RIWM aangetoond heeft dat deze niet of nauwelijks verontreinigd zijn.

28 januari 2011: afscheid Wim Denie/hoge concentratie aluminium gemeten in polder

Vrijdag 28 januari is er een afscheidsreceptie voor de scheidend burgemeester geweest, waarin inwoners en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en verenigingen afscheid konden nemen. De buitengewone raadsvergadering die hieraan vooraf ging stond geheel in het teken van dit feit. Opvolger Jan Mans begon zijn activiteiten op 9 februari 2011.
Wim Denie had moeite met zijn vertrek, zo vertelde hij tijdens zijn afscheid. Het was "niet zo vrijwillig" zei hij. "Ik voel me slachtoffer van de omstandigheden en bepaalde suggestieve uitingen in de pers”.

In opdracht van de NOS, zo berichtte deze omroep vandaag, verrichtte milieuadviesbureau BK metingen in de grond in het gebied ten noorden van Moerdijk. Hieruit kwam naar voren dat de concentraties aluminium om sommige plaatsen vijf keer zo hoog waren als normaal. Het betreft het gebied dat het RIVM eerder deze week veilig heeft verklaard. Aluminium is niet schadelijk voor de gezondheid, het komt echter wel in de voedselketen als gewassen als mais geoogst worden.

01 februari 2011:

Waterschap Brabantse Delta heeft Chemie-Pack verzocht het verontreinigde (blus-)water van de brand te saneren, de kosten daarvoor worden geschat tussen de 10 en 16 miljoen euro. Brabantse Delta heeft aan Chemie-Pack gevraagd het opgeslagen vervuilde materiaal te laten verwerken door een gespecialiseerde organisatie, wat geweigerd is door het bedrijf, waarop het Waterschap nu de kosten voor de reiniging op Chemie-Pack wil verhalen. Eventueel zal aan het Rijk gevraagd worden om bij te springen.

07 februari 2011: compensatie gedupeerde boeren

Staatssecretaris Henk Bleker liet deze dag via zijn woordvoerder optekenen dat er een bedrag van maximaal 1,1 miljoen euro beschikbaar is gesteld voor ongeveer dertig gedupeerde (spruitjes)boeren die in de nabijheid van Chemie-Pack hun boerderij hebben en wiens activiteiten gedurende korte of langere tijd noodgedwongen stil hebben gelegen. Hoewel de overheid niet verplicht is de telers tegemoet te komen, vond Bleker de regeling gerechtvaardigd. Volgens hem getuigde het opvolgen van de adviezen door de telers van hun verantwoordelijkheidsbesef.

09 februari 2011: totaal geschatte schade brand Moerdijk 41,5 miljoen euro

Peter van der Velden, voormalig voorzitter van de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant maakte vandaag bekend dat de totale schade die ontstaan is door de brand in Moerdijk naar schatting ruim 41,5 miljoen euro is. Dat bedrag willen de gemeente en de veiligheidsregio proberen te verhalen op Chemie-Pack. Volgens een woordvoerder van Moerdijk wordt momenteel nog juridisch bekeken wie wat gaat betalen. Een commissie onder leiding van Jan Mans gaat zich de komende maanden bezighouden met de afhandeling van de gevolgen van de brand. De gemeente verwacht dat de commissie vijf ton gaat kosten. Volgens Mans, sinds woensdag waarnemend burgemeester in Moerdijk, is Chemie-Pack verzekerd. Maar hij zei twijfels te hebben of die verzekering alle schade kan dekken. Het is onduidelijk of Chemie-Pack verantwoordelijk is voor alle geleden schade. Daarover buigen zich momenteel verzekeraars en advocaten.
© 2011 - 2019 Kroezenier, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De brand bij Chemie-Pack in MoerdijkDe brand bij Chemie-Pack in MoerdijkIn de nacht van 5 januari 2011 werd Moerdijk opgeschrokken door de sirenes van de brandweer. Op het haven -en industrieg…
Apparatuur voor brandbestrijdingApparatuur voor brandbestrijdingEen brand voorkomen is beter dan blussen. Een brand moet altijd direct gemeld worden bij het alarmnummer 112. Als er ges…
De Sims 3 – BrandweermanDe Sims 3 – BrandweermanMet de expansie “ambities” kun je een aantal beroepen kiezen die wat meer activiteit eisen van je Sim. Je werkt ook niet…
Brand en zijn zeven bierenBrand en zijn zeven bierenBierbrouwerij Brand, gevestigd te Wijlre. Iedereen kent het merk wel dat afkomstig is uit een klein dorpje in het mooie…
Brandpreventie met sprinklersEen ongeluk zit in een klein hoekje. Een sprinklerinstallatie zorgt ervoor dat een brand zich niet kan uitbreiden in een…
Bronnen en referenties
  • ANP/NU.nl
  • Nos.nl
  • www.nu.nl/binnenland
  • www.moerdijk.nl
  • www.vk.nl
  • Nl.wikipedia.org
  • www.brabantsdagblad.n

Reageer op het artikel "Brand Moerdijk Chemie-Pack, 5 januari 2011: Chronologie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Kroezenier
Laatste update: 10-02-2011
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 7
Artikelen met het label 'Nieuws uitgelicht...' zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en bevatten mogelijk gedateerde informatie.
Schrijf mee!