InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Orthodoxe moslim Mohammed Enait blijft 'zittende advocaat'
mijn kijk op

Orthodoxe moslim Mohammed Enait blijft 'zittende advocaat'

Orthodoxe moslim Mohammed Enait blijft 'zittende advocaat' Orthodoxe moslim Mohammed Enait blijft 'zittende advocaat' - Het Hof van Discipline heeft de berisping van de Raad van Discipline tegen de 'zittende advocaat' Mohammed Enait vernietigd, zo werd op vrijdag 11 december bekendgemaakt.(*) De raadsman kreeg aanvankelijk de berisping door de Raad van Discipline opgelegd, onder meer omdat hij weigert op te staan voor rechters en in de rechtszaal een 'islamitisch hoofddeksel' - een zogeheten fez - droeg.

Orthodoxe moslim Mohammed Enait blijft 'zittende advocaat'


Hof van Discipline schrapt advocaat Mohammed Enait van tableau (23-05-2015)
Mohammed Enait is door het Hof van Discipline van het tableau geschrapt. De advocaat, die in 2008 bekendheid verkreeg door zijn weigering op te staan voor rechters en vrouwen de hand te schudden (zie onder), had in de afgelopen twee jaar een al imposante lijst tuchtrechtelijke maatregelen opgebouwd. Onder meer excessief declareren en een consequente weigering mee te werken aan dekenonderzoeken hebben hem nu definitief de das om gedaan.

Opstaan voor rechters meer dan alleen een begroetingsgebaar

Bij het gebruik van diegenen die in een zittingszaal aanwezig zijn om op te staan bij binnenkomst van en het verlaten van die zaal door de rechters, gaat het niet om een begroetingsgebaar of beleefdheidsvorm naar rechters persoonlijk. Het heeft een symbolische betekenis. Met het opstaan wil degene die opstaat respect tonen voor de rechterlijke macht als instituut. Dit is een al eeuwenoud en alom toegepast gebruik. Het staat niet in een wet geschreven, doch het gebruik ervan heeft geen vrijblijvend karakter. Er is, zoals dat heet, sprake van een ongeschreven gewoonte- en gedragsregel.

Naast het weigeren te gaan staan voor de rechtbank, droeg Enait een zwarte muts van islamitische signatuur, die afweek van het hoofddeksel (een zwarte baret) in de zin van artikel 11 van het Kostuum- en titulatuurbesluit rechterlijke organisatie van 22 december 1997, behorend bij de Wet op de rechterlijke organisatie. Reeds in een koninklijk besluit uit 1897 is geregeld dat advocaten bij een optreden verplicht gekleed gaan in toga met bef. Het dragen van een baret is niet verplicht en is al tientallen jaren ook niet meer gebruikelijk. Veel mensen, onder wie ook advocaten, zullen niet eens weten dat een baret officieel een onderdeel is van het 'ambtskostuum' van de raadsman.

'Goh, wat aardig'
"Wel staat de hele goegemeente – advocaten, partijen, publiek – op als wij de zittingszaal binnenkomen. In het begin denk je, goh wat aardig. Maar helaas doet men het niet voor mij persoonlijk, het is een gebruik. Of beter gezegd een ritueel, dat bevestigt dat de rechter de taak en de bevoegdheid heeft te vertellen wat partijen moeten of mogen of juist niet moeten of mogen. Aldus geeft het ritueel een zinvol startaccent aan de zitting." (Rechter Peter Ingelse in NRC Handelsblad van 8 september 2008)

Orthodox moslim

Enait is orthodox moslim en vanwege zijn geloofsovertuiging wil hij niet opstaan voor de rechter. Enait volgt het gedrag van de profeet Mohammed. "Zijn gedrag is model voor 1,2 miljard moslims," zei hij in de talkshow Pauw & Witteman. De profeet poetste zijn tanden met een boomtak en derhalve doet Enait dat ook. De profeet wilde niet dat mensen voor hem opstonden en derhalve staat ook Mohammed Enait niet op voor de rechter. Dat je in een rechtszaal niet opstaat voor rechters persoonlijk, maar voor de rechterlijke macht als symbool van de rechtsstaat, is Enait kennelijk ontgaan.

Volgens het Hof van Discipline staat tegenover het respect voor de rechterlijke macht, dat hij respect mag verwachten voor zijn ''oprechte en authentieke geloofsovertuiging en een daarmee gepaard gaande consequent uitgevoerde uiting, die overigens niet besloten hoeft te liggen in een erkende godsdienst, maar ook kan zijn gelegen in een eigen exegese van de advocaat.'' Bovendien is volgens het Hof niet gebleken dat de advocaat daarmee de intentie had om minachting te tonen.

Voorts is volgens het Hof van Discipline uit het dragen van het afwijkende hoofddeksel geen intentie van minachting gebleken. "Het dragen door verweerder van zijn islamitische muts - en hetzelfde zal gelden voor bijvoorbeeld het hoofddoekje en de tulband - ligt geworteld in zijn geloofsovertuiging en wordt naar huidige Nederlandse maatschappelijke opvattingen aangemerkt als aanvaardbare kleding met een religieuze achtergrond. Dit wordt niet anders bij het dragen van zo’n hoofddeksel door een advocaat in de rechtszaal." Kennelijk volstond het volgens de islamitische opvattingen van Enait niet om in lijn van het kledingvoorschrift van een advocaat een baret te dragen - immers ook een hoofddeksel.

Eerder weigerde de gemeente Rotterdam Mohammed Enait een baan bij de sociale dienst, omdat hij vanuit zijn godsdienstige opvattingen vrouwen geen hand schudt. De Commissie Gelijke Behandeling oordeelde dat hij ten onrechte de baan niet had gekregen, maar de rechter in Rotterdam gaf de gemeente gelijk.

'We worden in onze ziel getroffen'

Dat de 'zittende advocaat' in deze zaak in het gelijk gesteld wordt, is betreurenswaardig. Het gaat hier om een eeuwenoude traditie: met het opstaan toont de persoon die opstaat respect voor de rechterlijke macht als één van de centrale instituties van de rechtsstaat. Prof. dr. Godfried Engbersen, hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, zegt in het Algemeen Dagblad:

  • "Dat je geen handen schudt, à la, daar moet je je niet te veel van aantrekken. Maak deze kwestie niet groter dan het is. Maar het gaat wel ver om niet voor een rechter op te staan. De omgangscode van een instituut als de rechtbank wordt genegeerd, en daarmee worden we in onze ziel getroffen."

De hand in eigen boezem

We moeten nochtans de hand in eigen boezem steken. Doordat we fatsoensregels hebben laten verslonzen, kunnen ze gemakkelijk terzijde worden gesteld. Uit de beslissing van het Hof van Discipline:

  • "Feit is dat in de Nederlandse rechtszalen aan het gebruik om op te staan door de rechter(s) al jaren niet meer strikt de hand wordt gehouden. Vaak is dat ook niet mogelijk, omdat de rechter of het college op het moment dat de partijen en hun raadslieden de zittingszaal betreden daar al heeft plaatsgenomen. Ook bij het Hof van Discipline heeft zich de gewoonte ontwikkeld dat de leden van het college plaatsnemen voordat partijen, degenen die partijen bijstand verlenen en het publiek worden binnengeroepen. Het gaat daarbij overigens niet alleen om een afwijking van de gedragsregel in verband met de omstandigheden waarin een zitting plaatsvindt, zoals de raad overwoog. Ook wordt door de rechter niet meer steeds gehecht aan het gebruik om op te staan bij binnenkomst of verlaten van de zaal. De onderhavige gedragsregel is derhalve niet een strikte regel die zonder meer wordt of moet worden nageleefd."

'Rituelen om waarden te benadrukken'
Staatssecretaris van Justitie Nebahat Albayrak respecteert de uitspraak van het Hof, maar schrijft in een brief aan de Tweede Kamer: "Een samenleving bedient zich echter ook van rituelen om waarden te benadrukken en gezag te bestendigen. Dit geldt bij uitstek ook voor de omgangsvormen die het gezag van de instituties van de rechtsstaat kracht bijzetten."

'Zo zijn onze manieren'

Volgens de beslissing van het Hof van Discipline dienen we ons uit respect te schikken naar de culturele en godsdienstige opvattingen en uitingen van mensen die zich nieuw in Nederland hebben gevestigd.

  • "Tevens is onmiskenbaar dat in de hedendaagse Nederlandse maatschappij de opvattingen over gebruiken en gewoontes zich wijzigen mede onder invloed van andere culturen en godsdienstbelevingen van mensen die zich in Nederland hebben gevestigd. Die culturele en godsdienstige opvattingen en uitingen dienen te worden gerespecteerd en getolereerd, ook in de rechtszaal. Een respectvolle behandeling van elkaars opvattingen en de wijze waarop die worden geuit gelden als een kenmerk van behoorlijke rechtspleging."

Het is ongehoord dat een belangrijke gedragsregel in Nederland - zoals het opstaan voor de rechter, waarmee respect wordt getoond voor de rechterlijke macht als instituut - moet wijken voor de culturele en godsdienstige opvattingen van nieuwe Nederlanders. Het is de wereld op z'n kop. Nieuwkomers zouden zich moeten aanpassen aan de mores van het gastland, vooral als het de belangrijke instituties van het land, die onderdeel uitmaken van de rechtsstaat, betreft. Dat lijkt mij niet teveel gevraagd.

Van wezenlijke zaken mogen we tegen nieuwkomers zeggen: 'Zo zijn onze manieren'. Deze manieren moeten we niet ondoordacht aan de kant zetten 'uit respect voor de geloofsbeleving van de ander'.

Normeren en gedogen

Het Hof van Discipline had enerzijds duidelijk de betekenis en waarde van het ritueel moeten benadrukken en tegelijk een oproep aan rechters moeten doen strikt de hand te houden aan dit gebruik. Anderzijds hadden ze, naar goed Nederlands gebruik, kunnen gedogen dat Enait zich niet houdt aan deze ongeschreven gewoonte- en gedragsregel. Louter en alleen omdat een afgedwongen respectvolle begroeting ondermijnend werkt. Er gaan in de politiek stemmen op om de omgangscode voor advocaten wettelijk vast te leggen, doch sommige zaken moet je niet willen forceren. Zolang er geen sprake is van minachting en dat was bij Enait niet het geval, zo mogen we van het Hof aannemen, is gedogen de meest aangewezen manier om hiermee om te gaan. De norm is gesteld en het blijven zitten wordt slechts 'geduld'.

De navolging van Mohammed en de Nederlandse wet

De moslimadvocaat zegt dat hij het voorbeeld van de profeet Mohammed navolgt. Het gedrag van Mohammed is echter op veel punten volledig in strijd met onze opvattingen, zoals neergelegd in rechtsregels. Laat ik dit illustreren aan de hand van een aantal saillante voorbeelden.

De islam staat polygamie met een maximum van vier vrouwen (uitgezonderd seksslavinnen) toe. De koran zegt in soera 4:3: "En indien jullie vrezen de (vrouwelijke) wezen niet rechtvaardig (in hun recht op een bruidsschat) te behandelen, trouwt dan met de vrouwen (niet de vrouwelijke wezen) die jullie aanstaan, twee, drie of vier. En als jullie vrezen hen niet rechtvaardig (te kunnen) verzorgen, dan één, of wat jullie aan slavinnen bezitten." Mohammed zelf had overigens meer dan vier vrouwen. In Nederland is veelwijverij daarentegen verboden.

Volgens islamitische bronnen trouwde Mohammed met Aïsja toen ze 6 jaar was en hij consumeerde het huwelijk toen ze 9 jaar was. Hij was zelf reeds boven de 50 jaar. In de eerste plaats kan iemand in Nederland pas trouwen als hij de minimumleeftijd van 18 jaar heeft bereikt (met zeer beperkte mogelijkheden voor uitzonderingen). Verder stelt het Wetboek van Strafrecht seksuele handelingen met kinderen onder de zestien jaar strafbaar. Onder de twaalf jaar wordt apart benoemd, aangezien de maximale straf in dergelijke gevallen hoger ligt: "Hij die met iemand beneden de leeftijd van twaalf jaren handelingen pleegt die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie." (Art. 244 WvSr).

In de koran (5:38) staat dat de hand van een dief afgehouwen moet worden. Mohammed zelf heeft de handen en voeten laten afsnijden van een aantal mensen die zijn kamelen stolen en zich van de islam afwenden. (Sunan Abu-Dawud Vol. 38, No. 4356; Bukhari No. 1:234). Dit is onder meer in strijd met art. 11 van de Nederlandse Grondwet: "Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam."

Vrouwen mogen volgens de koran (4:34) in bepaalde omstandigheden geslagen worden door hun man: "De mannen zijn zaakwaarnemers voor de vrouwen, omdat God de een boven de ander heeft bevoorrecht en omdat zij van hun bezittingen uitgegeven hebben. De deugdzame vrouwen zijn dus onderdanig en zij waken over wat verborgen is, omdat God erover waakt. Maar zij van wie jullie ongezeglijkheid vrezen, vermaant haar, laat haar alleen in de rustplaatsen en slaat haar. Als zij jullie dan gehoorzamen, dan moeten jullie niet proberen haar nog iets aan te doen. God is verheven en groot." Mohammed sloeg op een gegeven moment zijn vrouw Aïsja (Sahih Muslim, vol. 2, no. 2127). Mishandeling is echter strafbaar gesteld in Nederland.

Volgens de islamitische rechtsbronnen - gebaseerd op de koran en de uitspraken van de profeet - staat op apostasie (geloofsafval) de doodstraf. Dit is in Nederland onder andere in strijd met de vrijheid van godsdienst, zoals verwoord in art. 6 van de Grondwet: "Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet."

Of Mohammed een goede rolmodel is, laat ik aan de beoordeling van de lezer over.

Postscriptum:
Uit betrouwbare bron vernomen dat profeet Mohammed zich over grotere afstanden verplaatste op de rug van een kameel. Wat betekent dit voor zijn naamgenoot Mohammed Enait?

Noten:
(*) De Raden van Discipline oefenen de tuchtrechtspraak voor advocaten in eerste aanleg uit en het Hof van Discipline oefent die tuchtrechtspraak in hoger beroep uit.
(**) De theologische onderbouwing blijkt, volgens de advocaatr, uit Kitaab Majmoo' Fataawa wa Maqaalaat Mutanawwi'ah, geschreven door de voormalige grootmoefti van Saudie-Arabië 'Abd al-Azeez ibn 'Abd-Allaah ibn Baaz, vol. 4, p. 394, waar
staat: "When a person stands up when another person comes in or goes out, without greeting him or shaking hands with him, rather simply in order to venerate him. This at the very least is makrooh. The Sahaabah (may Allaah be pleased with him) used not to stand up for the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) when he came in to them, because they knew that he (peace and blessings of Allaah be upon him) disliked that. [Makrooh: 'disliked, hated, detested', Islamic Dictionary]."

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vrouwen van de profeet Mohammed (vzmh): MariaMaria was een vrouw van christelijke komaf. De bronnen zijn niet helemaal duidelijk of ze zijn vrouw was of een concubin…
Advocaat – WerkzaamhedenAdvocaten kennen we allemaal van de vele televisieseries, de films of misschien wel de spannende boeken van bijvoorbeeld…
Wat kost een advocaat, eigen bijdrage tabelWat kost een advocaat, eigen bijdrage tabelDe kosten van een advocaat worden per zaak en per cliënt bepaald. Het tarief van een advocaat ligt dus niet vast. Een ad…
De echtscheidingsprocedure, hoe gaat dat?De echtscheidingsprocedure, hoe gaat dat?Je wilt scheiden maar hoe gaat dat? De echtscheidingsprocedure begint met het opstellen van een verzoekschrift. Dit doe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Vanna44, Pixabay
  • Jan W. van Deth en Jan C.P.M. Vis, Regeren in Nederland, het politieke en bestuurlijke bestel in vergelijkend perspectief, 2000.
  • http://www.nrc.nl/opinie/article1976244.ece/Laat_Enait_toch_lekker_zitten
  • http://www.wereldjournalisten.nl/artikel/2009/12/15/3-0_voor_advocaat_mohammed_enait/
  • http://www.trouw.nl/opinie/podium/article1482711.ece
  • http://www.heutinkadvocaten.nl/toga.html
  • http://juridischdagblad.nl/content/view/8785/75/
  • http://www.refdag.nl/media/foto/2008/67303-a.jpg
  • http://www.advocatenorde.nl/nieuws/default.asp?view=details&artikel=464
  • http://www.advocatie.nl/page?1,3735/Snelnieuws/brekend_nieuws_tuchtrechtelijke_veroordeling_advocaat_enait
  • http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Binnenland/article/detail/267836/2008/09/08/lsquo-Dit-gaat-wel-ver-Enait-treft-onze-ziel-rsquo.dhtml
  • http://www.raadvandiscipline.nl/site/
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Uitspraak
  • Beslissing, 11 december 2009, No. 5499, Hof van Discipline

Reageer op het artikel "Orthodoxe moslim Mohammed Enait blijft 'zittende advocaat'"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

M. Deen, 21-12-2009 10:33 #1
Enait handelt binnen de wet en hoeft geen respect te tonen voor de Nederlandse samenleving.
Als ik met mijn vijf vrienden zin heb een potje klaverjassen in de moskee met een biertje erbij, moet dat ook kunnen, dat is niet verboden in de wet en respect hoef ik niet te tonen. Reactie infoteur, 04-01-2010
Hallo M. Deen,

Als u met uw vrienden een potje gaat klaverjassen in een moskee met een biertje erbij, dan loopt u de kans aangeklaagd te worden voor huisvredebreuk: http://mens-en-samenleving.infonu.nl/regelingen/48174-huisvredebreuk-artikel-138-wetboek-van-strafrecht-uitgelegd.html

Respect hoef je volgens de wet idd niet te tonen voor een ander, maar goede omgangsvormen zijn noodzakelijk voor een goed functioneren van de maatschappij. Ik hoop dat dat geen betoog behoeft.

Mvg, Tartuffel

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 26-08-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 14
Reacties: 1
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!