InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Wat zijn de functies van de Nederlandse wet?

Wat zijn de functies van de Nederlandse wet?

Wat zijn de functies van de Nederlandse wet? Een staat kan zichzelf een 'rechtsstaat' noemen als er een bescherming is van de grondrechten, een hantering van het legaliteitsbeginsel, een machtsverdeling tussen de verschillende staatsorganen, en een waarborging van een onafhankelijke en onpartijdige rechtspraak. De uitwerking van deze voorwaarden is terug te vinden in de Nederlandse wetgeving. De wet kent volgens de 'klassiek-liberale rechtsstaat' een aantal functies. Zo bevordert de wet de rechtsgelijkheid en de rechtszekerheid in een staat, en dient de wet te voorkomen dat er een willekeurige machtsuitoefening door de overheid plaatsvindt.

Functies van de Nederlandse wet

Volgens de klassiek-liberale opvatting is de overheid sterk gebonden aan de wet. Hierdoor vormt het legaliteitsbeginsel een van de voorwaarden van een rechtsstaat.

Volgens de klassiek-liberale opvatting over een rechtsstaat heeft de wet als belangrijkste functies:
  1. Het waarborgen van de rechtsgelijkheid.
  2. Het voorkomen van een willekeurige machtsuitoefening.
  3. Het bevorderen van de rechtszekerheid.

1. Waarborgen van de rechtsgelijkheid

Een van de functies van de wet is het waarborgen van de rechtsgelijkheid doordat de wet bestaat uit algemene regels die voor iedereen gelden. Een algemene regel is een regel die voor iedereen van toepassing is. Kortom, betekent het rechtsgelijkheidsbeginsel dat het recht voor iedereen geldt, en dat gelijke gevallen gelijk behandeld dienen te worden. Het belang van het Nederlandse rechtsgelijkheidsbeginsel, blijkt uit de Grondwet die hier in artikel 1 een beschrijving van geeft:

"Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan" (artikel 1 Grondwet).

2. Voorkomen van een willekeurige machtsuitoefening door de overheid

Een andere functie van de wet is dat het een grondslag vormt voor de overheid voor machtsuitoefening, dus het ingrijpen in de rechten en vrijheden van burgers. De wet vormt hier een grondslag voor, omdat de bevoegdheden van de overheid in de wet beschreven staan. De overheid mag alleen van een bevoegdheid gebruik maken als deze bevoegdheid in een wet staat beschreven: het legaliteitsbeginsel. Hiermee wordt beoogt een willekeurig optreden door de overheid te worden voorkomen. Een willekeurig optreden van de overheid houdt in dat de overheid de ene keer zus handelt, en de andere keer zo, waardoor het voor de burger onduidelijk is wat nou precies de bevoegdheden van de overheid zijn en wat nou precies de rechten en plichten van de burgers zijn. Dit wordt ook wel 'machtsmisbruik' genoemd. Kortom, is de tweede functie van de wet voorkomen dat de overheid op een willekeurige manier ingrijpt in de rechten en vrijheden van burgers.

3. Bevorderen van de rechtszekerheid

De derde functie van de wet is het bevorderen van de rechtszekerheid, omdat burgers door het raadplegen van de wet kunnen weten welke regels er in een staat gelden. De wetten dienen algemeen bekend te worden gemaakt en duidelijk te zijn omschreven: het 'rechtszekerheidsbeginsel'. Burgers kunnen er in die zin op een bepaalde manier 'zeker' van zijn dat aan een bepaald handelen een bepaald gevolg verbonden zit: de wet beschrijft wat de bevoegdheden van de overheid zijn en zowel de burgers als de overheid zijn hieraan gebonden.

Lees verder

© 2019 Aucourant, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Nederlandse overheidIn Nederland is de overheid het hoogst bevoegde gezag. Er zijn verschillende soorten van overheid, zoals de provinciale,…
Het recht: legaliteitsbeginselHet recht: legaliteitsbeginselHet legaliteitsbeginsel is vaak onderwerp van discussie bij strafzaken. Maar wat houdt dit beginsel nou eigenlijk in? Di…
Vitale functiesVitale functies zijn de functies van je lichaam, die veranderen van uur tot uur. Er zijn 4 fitale functies; ademhaling,…
Wat is een staat?Wat is een staat?Het woord 'staat' wordt veel gebruikt in het dagelijks taalgebruik. De betekenissen van het woord staat verschillen daar…
Belastingen, rechten en plichtenBelastingen, rechten en plichtenIedereen die in Nederland woont of werkt of in het buitenland een Nederlands inkomen heeft, is belastingplichtig. De Bel…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: GDJ, Pixabay

Reageer op het artikel "Wat zijn de functies van de Nederlandse wet?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Aucourant
Laatste update: 04-03-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!