Sterven: woede en agressie

Sterven: woede en agressie Iemand die weet dat hij of zij spoedig gaat sterven, gaat door vijf fasen. Die fasen zijn: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Over de tweede fase, de woede, wil ik hier iets dieper ingaan.

Woede

De woede van een stervende kan verschrikkelijk agressief zijn en op alles en iedereen richten. Wanneer iemand in deze fase zit, kan zo'n bui dagenlang blijven hangen en niemand kan in de ogen van de patient iets goeds doen.

Beschuldigingen

De stervende kan ook felle beschuldigingen uiten. Sommige van die beschuldigingen zijn ongefundeerd, maar vaak ook zijn het slagen onder de gordel.

Hoe hiermee om te gaan

Het kan bijzonder lastig zijn met een zo boze stervende om te gaan, maar dat is wel wat we moeten doen. Om dit hanteerbaar te houden is het belangrijk je te realiseren dat die woede wel op jou gericht lijkt, maar eigenlijk niets met jou te maken heeft. Die woede is eigenlijk gericht op de ziekte, op vergankelijkheid, op angst en op hulpeloosheid.

Niet persoonlijk

Het is heel erg belangrijk alles wat in deze fase tegen je gezegd wordt, niet persoonlijk op te vatten. Stel ook de zieke niet verantwoordelijk voor alles wat hij of zij tegen je zegt want daarmee schaad je de relatie en het is ook in jouw belang die relatie goed af te ronden. De remedie voor woede is geduld. Accepteer de ander gewoon zoals hij of zij nu is. Ga ermee akkoord dat de fase waarin de zieke nu is, van je vraagt om te gaan met deze enorme agressie.

Helpen

Je kunt de ander bijvoorbeeld gelijk geven: ' Je hebt gelijk, het is vreselijk wat er gebeurt, schreeuw je woede er maar uit!'
Als een verzwakt persoon met een vuist op bed slaat, kun je je hand erom heen doen en helpen slaan.

Niet doen

Wat je niet moet doen is sussen, er tegenin gaan of negeren. In die agressie zit een heleboel energie, het komt vaak voor dat patiënten in de woedende fase zich levendig en sterk voelen. Het is beter te leren met deze energie om te gaan. Je kunt bijvoorbeeld tegen de patiënt zeggen dat je niet goed weet hoe het nu moet en dat je graag alles precies zo wilt doen als dat de patiënt dat wil. Dan kan het heel goed gebeuren dat deze energie constructief wordt. Soms ook niet....geduld....

Lees verder

© 2008 - 2020 Judithm, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Sterven: ontkenningSterven: ontkenningIemand die te horen heeft gekregen te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen. Die fasen zijn: ontkenning, woede, m…
Sterven: depressieSterven: depressieIemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en a…
Hoe ga ik om met agressie?Hoe ga ik om met agressie?Agressie is iets waar we allemaal mee geconfronteerd worden. Vaak op tv, maar soms ook in het dagelijks leven. Hoe ga je…
De vijf fasen van rouwenDe vijf fasen van rouwenElke persoon krijgt in zijn leven te maken met het verlies van een geliefde. Velen hebben immens verdriet en vinden het…

Sterven: de persoon van de stervensbegeleiderSterven: de persoon van de stervensbegeleiderEen stervensbegeleidster heeft tijdens een nascholingscursus voor verpleegkundigen iets opmerkelijks ontdekt: een enorm…
Israël in vogelvlucht: korte beschrijving van het landIsraël in vogelvlucht: korte beschrijving van het landIsraël is een land en een volk. De geschiedenis van het joodse volk en haar wortels in het Land Israël hebben een reikwi…
Bronnen en referenties
  • Lessen voor levenden, Elisabeth Kübler-Ross
  • Meelopen naar het einde, L. Elftraud von Kalckreuth
  • Opleiding stervensbegeleiding, Ina Versloot

Reageer op het artikel "Sterven: woede en agressie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Judithm
Laatste update: 12-04-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Special: Sterven
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!