InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Een waardig levenseinde; de regie in eigen hand

Een waardig levenseinde; de regie in eigen hand

De cultuur rond het sterven is sinds een halve eeuw ingrijpend veranderd. Bij veel mensen in westerse landen leeft de wens om het sterven te sturen; om de regie van het einde van het leven zelf in de hand te hebben. Een eerste stap is het hebben van een wilsverklaring. Euthanasie is een delicaat onderwerp. De omstandigheden waaronder artsen mogen meewerken aan euthanasie en zelfdoding zijn vastgelegd in de euthanasiewet. Een oriëntatie van de mogelijkheden. In ieder's leven kan een moment komen, dat voor hem of haar het leven uitzichtloos is geworden tengevolge van fysieke of psychische ziekte, of immens verdriet of omdat men - doorgaans op hoge leeftijd - vindt voldoende geleefd te hebben. In de Nederlandse grondwet is het niet verboden om je leven zelf te beëindigen: je mag en je kunt beslissen of je verder wilt leven. Euthanasie en doktershulp bij zelfdoding daarentegen zijn geen recht en wil de behandelende arts deze wens wél inwilligen, dan moet aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen worden voldaan. Wie niet alleen van anderman's beslissing afhankelijk wil zijn, zal zich dus moeten oriënteren op de mogelijkheden.

Wilsverklaring

Het is sowieso altijd praktisch voor ouderen op een kwetsbare leeftijd om een zogenaamde wilsverklaring op te stellen. Zo'n wilsverklaring omvat de wensen van ondergetekende ten aanzien van het leven voor het geval men op enig moment niet meer bekwaam is daaraan zelf uiting te geven. Deze wilsverklaring kan bij de huisarts gedeponeerd worden en is tevens een leidraad voor naaste familie.

De componenten van een wilsverklaring

Een voorbeeld van een wilsverklaring is o.a. te downloaden via de website van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde of Stichting De Einder. Je kunt natuurlijk ook zelf een wilsverklaring opstellen; daarin zou het volgende kunnen staan:
  • de wens om niet gereanimeerd te worden
  • de wens om bij ernstige ziekte geen levensrekkende behandelingen en operaties te ondergaan, maar alleen palliatieve zorg te ontvangen
  • een verzoek tot euthanasie, wanneer het leven in de eindfase ondraaglijk en uitzichtloos is
  • een dementieclausule
De dementieclausule houdt in een verzoek tot euthanasie bij een mate van dementie, waarbij men regie over eigen lijf en leven kwijt is.

Zowel de wilsverklaring van de NVVE of Stichting De Einder als een zelf opgestelde en ondertekende wilsverklaring zijn rechtsgeldig. Bij Stichting De Einder is het downloaden van een wilsverklaring gratis. Voor het downloaden van een formulier van de NVVE moet men lid worden. Dit laatste heeft tot voordeel dat het lid desgewenst een reanimeer-mij-niet speld ontvangt. Bij het zien van zo'n speld weten hulpverleners waar ze aan toe zijn.
De wensen om niet gereanimeerd te worden en om niet verder behandeld te worden, zijn een recht.

Euthanasie

De euthanasiewet komt er kort gezegd op neer dat een arts mag meewerken aan levensbeëindiging of hulp bij zelfdoding, als hij de zorgvuldigheidseisen uit de wet naleeft. Voor meer informatie kijk op www.rijksoverheid.nl/euthanasie. Toch kan een arts dan weigeren om het verzoek in te willigen, bijvoorbeeld op grond van persoonlijke overtuiging.

Levenseindekliniek

In dat geval kan men zich wenden tot de Levenseindekliniek.
Dit is een instelling waar mensen terecht kunnen, die voldoen aan de criteria van de euthanasiewet en wier actuele verzoek tot euthanasie niet door de eigen arts werd ingewilligd. Voor alle informatie zie www.levenseindekliniek.nl.

Zelfeuthanasie

Uitweg, geschreven door Boudewijn Chabot samen met Stella Braam, is een helder naslagwerk voor zelfeuthanasie. In 2012 verscheen dit boek in vernieuwde uitgave bij Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, ISBN 9 789038 894966. Dit boek schetst de mogelijkheden om een waardig levenseinde in eigen hand te nemen. Het boek voorziet kennelijk in een behoefte, want er werden er al 11.000 van verkocht. Daarbij moet bedacht worden dat de wetenschap om bepaalde maatregelen te kunnen treffen - als het eenmaal erop aankomt - een comfortabele gedachte is. Vaak komt het niet zover.

In het boek wordt bewust de term zelfeuthanasie gebruikt en niet zelfdoding of zelfmoord. Het boek is bestemd voor mensen die weloverwogen, waardig en bewust afscheid van het leven willen nemen zonder daarbij onethische wegen te moeten bewandelen; en voor artsen, hulpverleners en naasten die direct bij het afscheid betrokken zijn.
In het boek worden drie methoden genoemd:
  • ophouden met eten en drinken (versterving)
  • het innemen van een fatale dosis medicijnen (de pil van Drion)
  • de heliummethode

Iedere methode heeft voor- en nadelen. Versterving duurt het langst, maar hoeft niet pijnlijk te zijn bij palliatieve (dokters)assistentie en vooral een goede mondverzorging van de stervende. Voor de methode met de medicijnen moet je deze wel eerst bij elkaar (laten) sprokkelen; terwijl de heliummethode veruit de meest snelle en pijnloze manier is. Voor kans op slagen moet bij alle methodes uiterst accuraat te werk worden gegaan. Je moet de methode kiezen, waarvan je denkt dat die het beste bij je past
In het boek staan alle methodes compleet beschreven inclusief een checklist waaraan zoal gedacht moet worden. Gemakkelijk is het zeer zeker niet. Daarom is het belangrijk dat je een vertrouwenspersoon hebt, zodat je er niet alleen voor staat: "De dierbaren staan in het middelpunt, naast de persoon die het leven wil verlaten".
Het boek geeft verder informatie over de verkrijgbaarheid van met name genoemde medicijnen, over de spullen die je nodig hebt voor de heliummethode, nuttige contactinformatie etc. Uiteraard wordt ook diep ingegaan op de juridische aspecten van zelfeuthanasie; belangrijk voor de omringenden wat men juridisch gesproken wel en niet mag doen. Alhoewel dat soms een schimmig gebied kan zijn.

Chabot noemt Uitweg een handboek voor een nieuwe generatie. Deze generatie wil de regie in eigen hand houden en uiteindelijk - na laten we hopen een lang en doorgaans gelukkig leven - waardig afscheid nemen.
Van theoloog Kuitert is de uitspraak: "Als het leven een geschenk van God is, dan mag je dat in een uitzichtloze situatie aan je Schepper teruggeven. Anders is het geen geschenk, maar een dwangbuis".
© 2012 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wilsverklaring: wat, hoe en waarom?Wilsverklaring: wat, hoe en waarom?Een wilsverklaring is een document waarin je aangeeft wat je wensen zijn omtrent je dood. Hierin leg je je wensen op med…
Palliatieve zorg: wilsverklaringAls de dood opeens dichtbij komt, krijgt men te maken met hevige emoties zoals angst, boosheid, frustratie, machtelooshe…
Heeft een Levenseindekliniek kans van slagen in Nederland?Heeft een Levenseindekliniek kans van slagen in Nederland?Op dit moment wordt er een discussie gevoerd over de haalbaarheid van een Levenseindekliniek. Een kliniek waar mensen na…
De euthanasiewet uitgelegdDe euthanasiewet uitgelegdIedereen weet ondertussen wel dat een arts in bepaalde gevallen en op vraag van de patiënt het leven actief mag beëindig…
Levenstestament en wilsverklaringLevenstestament en wilsverklaringU kunt in 2018 of 2019 een levenstestament als een soort van pre-testament laten opmaken bij een notaris. Neem de regie…
Bronnen en referenties
  • www.levenseindekliniek.nl
  • www.nvve.nl
  • www.eenwaardiglevenseinde.nl
  • www.rijksoverheid.nl
  • Uitweg, Boudewijn Chabot samen met Stella Braam

Reageer op het artikel "Een waardig levenseinde; de regie in eigen hand"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 04-11-2012
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!