Jeugddelinquentie - Criminaliteit bij jongeren

Iedereen discussieert over jeugddelinquentie, er wordt vaak over gediscussieerd. In 2002 is er een eerste jeugdgevangenis opgericht en dat heeft de discussie sterk doen vermeerderen. Is het juist dat ze worden opgesloten? Kunnen we hen opsplitsen en welke groep kunnen we wel opsluiten, welke niet? Er moeten toch andere oplossingen zijn die meer gunstige effecten hebben. De bedoeling is mensen genoeg informeren over jeugddelinquentie op straat, op school, in de media of in de politiek.

Leeftijdsgebonden delinquentie in de adolescentie

In dit artikel gaan we het hebben over jongeren in het algemeen en de problemen gedurende de adolescentieperiode. Vooral tijdens hun vrije tijd en soms binnen in jeugdcultuur proberen jongeren de grenzen van het onmogelijke te bereiken en te experimenteren met gedragingen en rollen. Dat soort delinquentie is te wijten aan het volwassen worden en is geen reden voor ouders en volwassenen om zich zorgen over te maken. De groep van jongeren die problemen hebben tijdens hun adolescentieperiode en daardoor problemen maken wordt gevormd door de maatschappelijk kwetsbare adolescenten. Hoe je dit kan begrijpen hoe het nodig is om een bezorgdheid te hebben wordt in dit artikel uitgelegd.

Een veelal negatieve inkleuring van de adolescentie en de vrije tijd

De adolescentie wordt vaak negatief weergegeven. Een adolescent is iemand die volwassen aan het worden is en geen kind meer is. Het is maar een beperkte periode in je leven, het is de fase van kind naar volwassen. Het wordt ook beschreven als de moeilijke leeftijdsfase met identiteitcrisissen en generatieconflicten. Adolescenten hebben problemen en maken vaak problemen. Ze testen hun gedragingen uit die verontrust veroorzaken bij hun ouders en bij andere volwassenen. De vrije tijd is zeer belangrijk bij de jongeren. Dan zijn ze vrij en kunnen hun meningen uiten en een eigen identiteit ontwikkelen. Ze gaan om met leeftijdsgenoten zonder uit te kiezen welke vrienden wel en welke niet goed voor hen zijn.

We gaan het in dit artikel gaan we het vooral hebben over de eigenheid van de adolescentie en de betekenis van vrije tijd voor jongeren. De rol van vrienden wordt erbij toegelicht. We gaan het proberen dat vanuit een positieve invalshoek te doen. We beschrijven de specifieke en soms zware opdrachten waarvoor adolescenten zich geplaatst voelen. De specifieke gaat naar de subculturen en de rol die ze spelen bij jongeren. Daarna hebben het over de wijze hoe delinquentie een onderdeel vormt bij het volwassenwording van jongeren.
Ten slotte besluiten we met jongeren die een groter risico lopen om frequenter misdaden gaan plegen en daarmee verdergaan als ze volwassen zijn. Het gaat dan over de maatschappelijk kwetsbare adolescenten.

Volwassen worden verloopt niet zonder slag of stoot

In de adolescentie veranderen er heel veel dingen. Op lichamelijk vlak zijn er dus ook veranderingen. Ook hier is er een overgang van een kinderlijk en nog niet rijp lichaam naar een meer volwassen, rijper en sterkere lichaam. Deze veranderingen hebben ook gevolgen voor het sociaal leven. Jongeren worden zich bewust van hun eigen seksueel geaardheid. Ze maken zich los van hun ouders en willen er niet meer van afhankelijk zijn. Al deze veranderingen plaatsen de adolescenten voor een zware opdracht om hun eigen identiteit op te bouwen. Het is niet meer dan normaal dat deze ontwikkeling niet zonder slag of stoot zal verlopen. De termen identiteitscrisis en generatieconflict zijn dan ook vaak gehoorde termen in verband met de adolescentie. De moeilijk heden zullen we achtereenvolgens bespreken.

De psychologische en emotionele problemen
Deze probleem waarmee adolescenten te maken hebben zijn o.a neerslachtigheid, anorexia en suïcidaal gedrag. Somberheid en verdriet bij gevallen waar het niet nodig is en het onnodig lang duren van dit soort gevoelens komt vaak voor bij adolescenten. Zelfmoord daarentegen is een zeldzaam geval, maar het is wel toenemend en is de tweede grote doodsoorzaak na de verkeersongevallen. Anorexia is wel veel voorkomend bij jonge meisjes.

Problemen in het gezin
Meisjes maken meer ruzie met hun ouders dan jongens. Dat zegt het onderzoek onder Vlaamse jongeren. 4,5% van hen overtreden wel eens de regels. Éen derde houdt wel iets geheim voor ouders. Meisjes doen het vaker dan jongens. Ongeveer de helft maakt wel eens ruzie met de ouders, in de meeste gevallen blijft het beperkt.

Het blijkt dat de meisjes zowel met hun vader als moeder meer ruzie maken dan de jongens

Maatschappelijke problemen
Op maatschappelijk vlak gaat het vooral om spijbelen, alcoholgebruik, kleine vormen van delinquentie, seks en tegen zijn tegen de gezagdragers. Meestal gebeuren deze dingen in groepsvorm.

Vrije tijd als ontmoetings- en experimenteerplaats voor jongeren

De adolescentie bestaat niet lang, met de industriële revolutie is het stilaan ontstaan. De schooljaren werden langer en jongeren gingen later in de arbeidsmarkt. Zo is de jeugdfase of adolescentie ontstaan.

Deze maatschappelijke ontwikkeling heeft tot gevolg dat de jeugd meer met elkaar optrekt, niet alleen op school maar ook in de vrije tijd. De vrije tijd speelt nl een grote rol bij de opvoeding. Velen denken dat vrienden delinquent gedrag kan veroorzaken. Ouders ergeren zich om de rol van leeftijdsgenoten van hun kind. Uit onderzoek blijkt dit ongegrond te zijn. Wat de toekomst en opleiding betreft zijn de ouders het invloedrijkst, bij de vrije tij de leeftijdgenoten.
Vrienden hebben zelfs positieve invloed op jongeren. Ze leren socialer leven en communiceren met elkaar, ook met andere sekse. Meisjes doen dit intiemer onder elkaar dan jongens.

Jeugdculturen als antwoord op adolescentietaken

De vrije tijd biedt de jeugd plaats om zich te uiten. Na de industriële revolutie zijn vele dingen ingetreden in het leven van de jeugd. Meer en meer wordt de jongerenmarkt- en mode gecreëerd. Vier elementen spelen een grote rol, nl. Kleding, muziek, ritueel en taal.

Ouders maken zich zorgen over de jeugdculturen, want bij jeugdculturen wordt altijd gedacht aan drugs, illegaal, vechtpartijen, criminaliteit dus. Een kleine groep jongeren die dit allemaal uitspoken wordt door de media in de verf gezet, waardoor aan hen wordt gedacht bij het woord jeugdcultuur. De meerderheid doet dit allemaal niet maar aan hen wordt de aandacht niet gegeven. Jeugdculturen verdwijnen vanzelf, dit als men de fase voorbij is dus als men volwassen is geworden.

Delinquentie als statistisch normaal verschijnsel in de adolescentie

Jeugddelinquentie kan worden beschouwd als experimenteergedrag en ervaring opdoen van grenzen en normen. Het is een deel van de losmaking van het gezin en zoeken naar je eigen plaats in de samenleving. Het is eigenlijk een (statistisch) normaal verschijnsel. Uit onderzoek blijkt dat 50% tot 70% van de jongeren jaarlijks minstens één delict ondergaan, het gaar dan over kleine delinquentie.

Vanaf 16 á 17 jaar neemt de delinquentie af, dit bij alle sociaal-economische groepen in de bevolking. Dat de kleine delinquentie leeftijdgebonden is wordt verklaard doordat de behoefte aan delinquentie aan het einde van de adolescentie afneemt. De maatschappelijke ontwikkeling begint en functioneert als een rem op het plegen van delinquentie.

Maatschappelijk kwetsbare jongeren in de adolescentie

Een maatschappelijk georiënteerde visie op delinquentie
Geschat 10% tot 15% van de jongeren heeft ernstige problemen tijdens de adolescentie. Deze groep bestaat vooral uit de maatschappelijk kwetsbaren. Hun draaglast is veel zwaarder terwijl hun draagkracht niet groter is. De voornaamste oorzaken van dit soort delinquente jongeren is uitsluiting en officieel onvertegenwoordigd zijn. In de minderheid van jeugddelinquentie is er geen sprake van uitsluiting, zij hebben te maken met o.a gezinsomstandigheden.

Kinderen hechten zich aan bepaalde personen, dit zijn vooral de ouders, daarna de leerkrachten en leeftijdsgenoten. Via hen kunnen ze zich ontwikkelen en plaatsnemen in de maatschappelijke activiteiten. Als de bindingen tussen de jongeren en deze personen mislukt, kunnen er problemen ontstaan. Dus de oorzaak van delinquentie kunnen we ook zoeken bij ouders, leerkrachten...

Het individueel proces van een maatschappelijk kwetsbare jongere
De problemen zijn afhankelijk van elkaar, dwz van het een komt de ander. Het ligt vooral aan de toestand van de gezinnen dat er problemen ontstaan bij de maatschappelijk kwetsbare jongeren. De ouders hebben een ongunstige loopbaan en leven onder de armoedegrens, daaruit volgt dat de kinderen weinig structuur hebben en een laag rendement, ze wonen in goedkope oncomfortabele buurten. Op school hebben ze zwakke verwervingen van kwalificaties waardoor ze weinig zelfvertrouwen hebben. Ze wonen samen met lotgenoten waardoor er een groepscohesie ontstaat, zo is er risico op ernstigere en persisterende delinquentie. Op da arbeidsmarkt gaat het ook niet goed, ze zijn nl werkloos. Uiteindelijk worden zij zelf ouders met een ongunstige loopbaan en wonen ze weer in goedkope buurten. Het is net een cyclus, heel het proces herhaalt zich maar nu zijn de jongeren van toen de ouders...

De rol van het maatschappelijk kwetsbaar gezin
Het is belangrijk te begrijpen dat het niet alleen gaat om individuele problematiek. Het gaat ook om bepaalde bevolkingsgroepen die samenleven, hierdoor worden de ervaringen over generaties overgedragen. Het gezin kan dus beschouwd worden als een doorgeefluik van maatschappelijk kwetsbare positie, en niet als de oorzaak. Problemen bij de ene instelling verhoogt de risico op problemen bij de andere instellingen. Bijvoorbeeld problemen op school verhoogt de risico op problemen op de arbeidsmarkt.

Besluit: Een beperkte en selectieve bezorgdheid

De adolescentie brengt veel zorgen met zich mee voor ouders maar die bezorgdheid is niet echt nodig. De moeilijkheden maken deel uit van het volwassenworden. Naarmate de jongeren ouder worden, leren ze zelf met problemen opschieten.

In dit hoofdstuk hebben we het gehad over de rol van contact met vrienden, leeftijdsgenoten. We hebben nadrukkelijk aangehaald dat vrije tijd zeer belangrijk is voor jongeren. De kleine delinquenties kunnen normaal beschouwd worden omdat dat de experimentering is van de jongeren. Dit stopt vanzelf rond de 16 á 17 jaar.

Er is wel een groep van jongeren die aandacht nodig hebben, het gaat dan om de maatschappelijk kwetsbare jongeren. Hun maatschappelijke positie verhoogt de risico uitgesloten te worden. Vooral bij allochtone jongeren is de risico het hoogst. © 2007 - 2009 Ibowts, gepubliceerd in Sociaal (Mens en Samenleving) op 06-10-2007, laatst gewijzigd op 08-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Ibowts is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Ibowts.jouwpagina.nl.

Verwante artikelen

• Betoog drankgebruik onder jongeren: Er gaat geen dag voorbij of we worden geconfronteerd met drankproblemen van jongeren. De overheid (en ook de ouders, de winkeliers) zouden strenger moeten optreden met nam…
• Jongeren en depressie: Voor jongeren in de puberteit voelt het leven soms net als een rit in een achtbaan. Ze zijn vaak boos, voelen zich ellendig en onbegrepen. Ouders nemen deze gevoelens meestal niet seri…
• Alcohol en jongeren: Alcohol en jongeren: je hoort het steeds vaker: kinderen lusten wel pap van al die Breezers en andere zoete mixdrankjes. Ze gieten het soms als limonade naar binnen, zonder stil te staan…
• Depressie en erfelijkheid: Wetenschappers denken dat de kans om een depressie te krijgen, meestal in de genen zit. Genen zitten in onze lichaamscellen. Het zijn een soort strengen waar allerlei informatie in…
• Jeugdreclassering (JR): De jeugdreclassering is een maatregel voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar die eenmaal of meermalen zijn veroordeeld voor een strafbaar feit.

Bronnen en/of referenties

• VAN WELZENIS, I., e.a., Jeugddelinquentie, Wat verstaan we eronder? Waar komt het vandaan en wat doen we eraan?, Daniel Lefebre en Kluwer, Mechelen, 2003.