Zegeningen tellen in tijden van economische crisis

De economische vooruitzichten zijn somber. Vermoedelijk zal er een nieuwe economische dip komen die er voor zorgt dat ons welvaart achteruit gaat in plaats van vooruit. Er bestaat zelfs kans op een nieuwe crisis. En dat terwijl er in Nederland toch al 18 miljard bezuinigd moet worden. Veel Nederlanders zullen de komende jaren minder te besteden hebben. Maar is dat ook een reden om ontevreden te worden?

Vermaak, luxe en status

Onderzoekers die onderzoek hebben gedaan naar geluksfactoren hebben vastgesteld dat de mens niet significant gelukkiger wordt van meer geld dan nodig is voor de behoeften die in onze westerse samenleving als tamelijk basaal worden beschouwd. Daarentegen kunnen zorgen over tekorten het geluksgevoel echter danig ondermijnen. Volgens het Nibud hebben 3,5 miljoen huishoudens te weinig achter de hand om tegenvallers te kunnen opvangen. ‘ Vooral onbezorgde, impulsieve mensen die op vermaak zijn gericht en carrièregerichte mensen die luxe en status belangrijk vinden, bevinden zich financieel gezien vaker in de gevarenzone’, aldus het Nibud. Deze constatering bevat de paradox dat juist mensen die gericht zijn op vermaak (genot), luxe en status, zichzelf gemakkelijk in een situatie brengen waarin zij minder mogelijkheden hebben om hun gerichtheid te bevredigen. En als gevolg daarvan zullen zij zich zorgen moeten maken over tekorten. Wat hun geluksgevoel ondermijnt.

Een simpele oplossing

Eigenlijk zijn dus de mensen die niet gericht zijn op vermaak, luxe en status, beter af, zou dan de logische conclusie moeten zijn. In feite zullen dat dan mensen zijn die tevreden kunnen zijn met wat ze hebben. Immers, wie tevreden is hoeft geen geld uit te geven aan zaken waarmee men tevredenheid moet verwerven. Ontevredenheid daarentegen stelt de vraag wat je kunt doen om tevreden te worden. En dan wordt er in onze samenleving al snel gedacht dat de onvrede kan worden weggenomen door het gebruiken van genotsmiddelen, of de aanschaf van luxe goederen of goederen die het aanzien verhogen. Er is echter ook een andere oplossing mogelijk die geen geld kost, en die voorkomt dat men wordt meegezogen in de maalstroom van alsmaar meer geld te moeten genereren. En die oplossing is simpel. Gewoon meer tevreden zijn met wat men reeds bezit. Oftewel zegeningen tellen. En in verreweg de meeste huishoudens zijn er heel wat te vinden. Bijvoorbeeld:

• Het hebben van een dak boven je hoofd. (In 2007 telde Nederland 50.000 thuis- en daklozen.)
• Het hebben van een bed om in te slapen.
• Dagelijks voldoende te eten hebben (Wereldwijd lijden één miljard mensen honger. In de westerse wereld hebben we het omgekeerde probleem; namelijk te veel eten)
• Het bezitten van kleding voor verschillende weersomstandigheden.
• Schoeisel hebben om te dragen.
• De mogelijkheid om het huis te verwarmen als het koud is.
• Water waarvoor je alleen maar een kraan hoeft open te zetten (Een zesde deel van de wereldbevolking heeft geen schoon water. 2,4 Miljard mensen hebben geen water voor de dagelijkse hygiëne. Dagelijks sterven 6.000 mensen door watergebrek.)
• Deel uitmaken van een sociaal netwerk (Het creëren van een sociaal netwerk hoeft geen geld te kosten.)
• Het hebben van tijd om te ontspannen of te chillen. (Gratis.)
• De vrijheid om een groot deel van je tijd in te vullen zoals je dat zelf wil. (Ook een belangrijke geluksfactor.)
• Liefde en genegenheid. (Gratis.)
• Het bezitten van een schoon geweten. (Gratis.)
• Het voorrecht om in een land te wonen waar je volledig vrij bent. (Vrijheid is één van de belangrijkste factoren voor geluk.)
• De mogelijkheid om erkend te worden zonder het bezit van statussymbolen, oftewel het hebben van vrienden en kennissen die status niet belangrijk vinden.
• Kunnen genieten van de zon die ook hier regelmatig schijnt. (Gratis.)
• Kunnen genieten van de natuur of van lichaamsbeweging, of van lichaamsbeweging in de natuur. (Gratis en gezond.)
• Zoveel naar muziek kunnen luisteren als je maar wil. (Dit kost bijna niets. Met een goedkoop radiootje kan er de hele dag naar muziek worden geluisterd)
• TV kunnen kijken (Vrijwel iedereen heeft een tv, en zo niet dan is een tweedehandsje heel goedkoop. Aan te schaffen.)
• Tegen heel weinig kosten alle informatie kunnen vinden die je zoekt via internet.
• Goedkoop boeken kunnen lezen via de bibliotheek tegen een gering bedrag per jaar. Keuze uit honderdduizenden boeken.
• Een goede gezondheid en aanspraak kunnen maken op een top gezondheidszorg. (Waarbij het natuurlijk wel belangrijk is om de ziektekostenpremie te (kunnen) betalen.)

Het tellen van zegeningen om tevreden te worden werkt het best wanneer er geen vergelijkingen worden gemaakt met mensen die meer bezitten. Jaloezie maakt ongelukkig.

Bijsluiter:

Het tellen van zegeningen kan een vervelende bijwerking hebben. Namelijk dat het kan leiden tot schaamte over het feit dat men ontevreden is geweest. Deze schaamte verdwijnt echter vanzelf weer wanneer men tijdlang tevreden is.