Goede doelen, de keerzijde van charitatieve organisaties

Bij het begrip ´goede doelen´ denken mensen niet onterecht aan de spreekwoordelijke strijkstok waar geld aan blijft kleven. Geld komt nooit of slechts in piepkleine mate terecht bij het doel waarvoor gecollecteerd wordt. Het geld is nodig om de organisatie van een goed doel overeind te houden en om de salarissen van het bestuur te betalen. Des te meer organisaties bestaan, des te meer directeurs er zijn.

Inhoud:

• Schuld afkopen
• Charitatieve marketing
• Overheadkosten en vette salarissen
• Zogenaamde projectkosten
• Belastingaftrekpost
• Goede doelenindustrie
• Mailings
• 18.000 organisaties
• Structurele oplossingen
• Misstanden en rampen zijn nodig
• We kunnen toch niet niets doen?

Schuld afkopen

Een goed doel wordt door westerse hulporganisaties misbruikt om schuldgevoel af te kopen dat men het beter heeft dan in arme landen. Steun aan een goed doel is tijdelijke hulp die niet voor duurzame verbetering in de leefsituatie zorgt. Wanneer een overheid echt wil dat een misstand ergens ter wereld wordt opgelost, dan gebeurt dat ook. Blijkbaar heeft onze huidige samenleving er geen belang bij om misstanden structureel op te lossen.

Charitatieve marketing

Een charitatieve organisatie lijkt heel nobel. In werkelijkheid worden dergelijke organisaties gebruikt door bedrijven en personen om marketing mee te bedrijven en business-netwerken te vergroten. Onder het mom van sociale betrokkenheid krijgen bedrijven veel naamsbekendheid wat goed is voor de verkoopcijfers.

Overheadkosten en vette salarissen

Elke charitatieve organisatie kent overheadkosten. Op zijn minst is dat 25% van de totale kosten. Soms nemen overheadkosten meer dan 50% van de totale giften in beslag. Dat betekent dat van elke euro er 50 cent naar salarissen, huur van gebouwen, materiaalkosten en dergelijke gaat. Wanneer er maar één charitatieve organisatie op de wereld was dan waren er stukken minder overheadkosten.

Zogenaamde projectkosten

Projectkosten zouden kosten moeten zijn waarmee een misstand wordt opgelost. Het geld dat gebruikt wordt om mensen te helpen gaat in veel gevallen naar westerse personen of bedrijven die een vliegticket moeten krijgen om aan de slag te gaan in een bepaald land. Er worden westerse adviseurs, vertalers, fotografen, cameramensen en experts in de arm genomen om de mensen te ´helpen´. Uiteindelijk komt er maar weinig geld terecht bij mensen die het nodig hebben.

Belastingaftrekpost

Giften aan goede doelen zijn aftrekbaar van de belasting. Voor rijke lieden kan het voordelig zijn iets te geven aan een goed doel zodat ze uiteindelijk minder belasting betalen. Het helpen van mensen staat vrijwel nooit op de eerste plaats. De westerse wereld zet eigen belang boven algemeen belang. Wanneer het goed is voor het individu om een gift te doen dan gebeurt dat.

Goede doelenindustrie

De charitatieve organisaties werken met vrijwilligers die het geld innen en directeurs met een vet salaris. Sommige directeurs verdienen meer dan de minister-president. Het is wrang dat juist enorme sommen geld wordt opgeslokt door directieleden terwijl mensen elders in armoe leven. Dat geeft op zich aan dat de directie helemaal niet erop uit is om arme mensen te helpen. In tegendeel; de goede doelenindustrie heeft armoede, ziekte en misstanden nodig om geld te kunnen blijven innen. Wanneer morgen alle problemen waren opgelost dan zitten vele directeurs werkloos thuis.

Mailings

Goede doelen plegen veel brieven te versturen naar potentiële donateurs. Deze brieven kosten op zich geld. Met dit geld hadden ook mensen geholpen kunnen worden. Eigenlijk worden de postbedrijven beter van de goede doelen door de miljoenen brieven van charitatief Nederland die ze jaarlijks in Nederland mogen rondbrengen. Op wereldschaal gaat het om tientallen miljarden brieven. Het kost een flink bos per jaar om de brieven van charitatieve organisaties rond te sturen.

18.000 organisaties

Bij de Nederlandse belastingdienst zijn maar liefst 18.000 organisaties geregistreerd. Dat betekent 18.000 maal directeurssalarissen, huur van gebouwen en mailingkosten. Zonder de goede doelenindustrie zou de economie van Nederland waarschijnlijk instorten. Het getal 18.000 geeft aan dat het goede doel een doel op zich is geworden.

Structurele oplossingen

Iedereen met een beetje verstand en gezond menselijk gevoel voelt aan dat goede doelen vooral zichzelf steunen. Gehaaide jongens en meisjes maken misbruik van de goedgevigheid van medemensen. Wanneer een maatschappij daadwerkelijk geeft om medemensen, wordt er een maatschappelijk instituut in het leven geroepen waardoor de overheadkosten minimaal zijn. Mensen worden niet geholpen door het tijdelijk geven van geld en noodoplossingen; mensen worden geholpen door het structureel aanbieden van medicijnen tegen kostprijs en gezond voedsel voor een lage prijs. Wanneer medicijnen niet voor woekerwinsten worden verkocht dan zin zowel de eerste, tweede als de derde wereld fundamenteel geholpen. Structurele oplossingen zijn de doodssteek voor charitatieve noodhulp; het maakt goede doelen organisaties overbodig.

Misstanden en rampen zijn nodig

Helemaal cru is het om te realiseren dat de goede doelenindustrie baat heeft bij misstanden. Wanneer een misstand op een deelterrein is opgelost kan een organisatie zich opheffen en de directeur een andere baan zoeken. Het eigenbelang van de directie en de organisatie zelf zal dit logischerwijze voorkomen. Steun moet als noodhulp worden gegeven. Tijdelijke oplossingen zijn welkom. Het druist echter tegen het zelfhandhavend belang van een charitatieve organisatie in om een misstand structureel op te lossen.

We kunnen toch niet niets doen?

Natuurlijk is het goed om als er een ramp gebeurt de slachtoffers te helpen. Momenteel sturen landen teams van artsen naar noodgebieden om zichzelf op de borst te kloppen. De PR-waarde voor een land om te laten zien dat men goed bezig is, ligt vrij hoog. Om dit gegeven uit te bannen moeten rampen voorkomen worden. Huizen moeten niet aan de rand van een rivier worden gebouwd die eens in de zoveel tijd overstroomt. Bossen moeten niet worden omgekapt zodat er dorpjes verdwijnen onder modderstromen na een beetje regenval. Kerncentrales moeten niet in gebieden staan waar aan de lopende band aardbevingen zijn. Rampen moeten voorkomen worden. Wanneer overheden en bedrijven zich daaraan houden, dan is er meer gewonnen dan dat er noodteams worden gestuurd en gepocht die meer PR-waarde hebben dan dat ze daadwerkelijk een bijdrage leveren aan het leed verzachten van de slachtoffers.