Joodse visie: Aan christen-vrienden – Elie Wiesel

In het boek 'Woorden zonder wederwoorden' richt de Joodse schrijver Elie Wiesel zich in één hoofdstuk tot christen-vrienden. Veel christenen lezen namelijk zijn boeken. Wiesel richt zich tot hen, zij het altijd alleen door het over het Jodendom te hebben. Christenen kunnen veel van Joden leren op voorwaarde dat Joden alleen vanuit het Jodendom schrijven. De Jood moet de Joodse weg volgen en de christen waarschijnlijk de christelijke weg. Het gaat om wederzijds begrip.

Aan christen-vrienden – Elie Wiesel

Veel lezers van de boeken van Elie Wiesel zijn christelijk. Toch schrijft Wiesel nauwelijks over christenen en komen zij alleen rechtstreeks aan de orde als hij als Jood er iets over te zeggen heeft (zoals in dit hoofdstuk uit zijn boek). Wiesel beleeft de wereld als Jood en schrijft er ook als zodanig over. Toch zijn zijn boeken universeel en kan elke niet-Jood er iets in terugvinden. Christenen kunnen volgens Elie Wiesel veel van Joden leren, maar dan moet de Jood wel als Jood handelen. Daarom bestudeert Wiesel ook alleen maar het Jodendom. Wiesel laat christenen de bronnen van het Jodendom zien, waardoor het Jodendom in stand blijft, de ethische interesses, de messiaanse oproep, en het gedenken. Wiesel heeft een broertje dood aan een triomfalistische toon. Zijn waarheid is slechts op hem van toepassing. Die waarheid is verbonden met zijn voorouders.

Een Jood moet de Joodse weg bewandelen; een christen waarschijnlijk de christelijke weg. Het gaat erom elkaar wederzijds te begrijpen in verdraagzaamheid. Een Jood kan de christen alleen iets aanbieden als hij Jood blijft en niet als hij christen wordt.

Wiesel schrijft ook nog over het gewelddadige verleden tussen christendom en Jodendom. Een christen betekende voor hem in het verleden bedreiging en gevaar. De schaduw van het christelijke kruis joeg hem angst aan. Hij werd uitgescholden door kameraadjes: “Jij hebt Christus gedood.” Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de kloof nog dieper. Toch heeft hij daarna de moed getoond om met christenen te gaan praten. Een gesprek is alleen mogelijk als christenen oprecht en eerlijk zijn. Maar tweeduizend jaar vervolging kan niet worden uitgevlakt. De herinnering moet verdiept worden en te boven komen. Dat is de enige kans op overleven.

Visie van Etsel

Kernpunt van Wiesels verhaal is wederzijds begrip: Joden en christenen moeten in verdraagzaamheid begrip voor elkaar opbrengen. Die visie deel ik. Een christen kan christen blijven maar zal moeten respecteren dat een Jood Joods blijft. Dat laatste kan alleen wanneer de Jood het Jodendom trouw blijft en Jezus niet als zijn verlosser accepteert. Dit zullen christenen moeten accepteren, zelfs als dit betekent dat ze onzeker worden over hun eigen geloof.

Net zoals Wiesel schrijf ik op de InfoNu-site alleen vanuit het Jodendom. Wanneer ik over het christendom schrijf doe ik dit altijd vanuit Joods perspectief. Mijn bedoeling is niet om aan te tonen dat het Jodendom beter is dan het christendom. Het gaat mij slechts om goede voorlichting en om de verschillen naar voren te brengen. Voor wederzijds begrip is het beter elkaars verschillen te accepteren dan te doen alsof het eigenlijk allemaal één pot nat is. Dat laatste leidt alleen maar tot onbegrip. Ieder geloof en zelfs ieder mens heeft zijn eigen waarheid. De Talmoed zegt dat elk mens een wereld op zichzelf is. Voor christelijke lezers die dit moeilijk te accepteren vinden verwijs ik naar de verdeeldheid die binnen het christendom zelf heerst. Het Samen-op-weg project van de Protestantse kerk kan nauwelijks een succes worden genoemd. Er zijn vele kerken die zich hier niet prettig bij voelen en liever hun eigen koers blijven varen. Ook binnen het Jodendom zijn grote verschillen. Iedere stroming heeft weer zijn eigen tradities. En daar is verder niets mis mee. Het gaat uiteindelijk om wederzijds respect. Christenen die zoeken naar hun 'Joodse' wortels zoeken naar het 'Jodendom van Jezus'. Dat is weer een ander soort Jodendom dan het authentieke Jodendom. Voor Joden is dat zelfs helemaal geen Jodendom meer maar gewoon christendom, zo groot zijn de verschillen.

Vanuit Joods perspectief bezien zijn verschillen helemaal niet erg. Uiteindelijk is God alles en overal. Daarin ligt de eenheid van de Schepping. Dus ondanks al onze verschillen zijn we één in God.

Meer informatie in de special: Komt er ooit verzoening tussen Joden en christenen?.
Meer boeken van Elie Wiesel te lezen in mijn special: Boeken van Elie Wiesel.