Jeugdzorg: behandeling of detentie

In Nederland zitten zo'n 830 jongeren in de jeugdgevangenis. Veelal pubers met gedragsproblemen. Ze hebben behandeling nodig, maar zitten in de cel. Onterecht en zonder proces. Vaak hebben deze pubers moeilijk gedrag en hebben ouders hulp gevraagd bij Jeugdzorg. Maar omdat er veel te weinig behandelplekken en men niet weet, wat men met ze aanmoet, komen deze kinderen in een jeugdgevangenis terecht.

Spraakmakende zaken

In het programma van Paul Rosemöller Spraakmakende zaken zaten Jade en haar vader. Zij vertelde, dat ze 3 maanden in een jeugdgevangenis gezeten heeft. Haar vader had enkele jaren geleden bij Jeugdzorg aangeklopt voor hulp. Het ging niet goed met zijn dochter. Door alles wat zij in haar kinderjaren had meegemaakt, voelde ze zich gedeprimeerd en blowde veel. Ook kon ze niet mat haar boosheid omgaan. Ze was ook begonnen met drinken van alcolhol, waardoor haar gedrag steeds moeilijker werd en zij niet meer in het gezin te handhaven was. Hij wilde, dat zijn kind op een goede manier geholpen werd. En dat gebeurde in eerste instantie ook: Jade werd opgenomen in een aflkickkliniek voor kinderen en jeugdigen. Daar werd haar duidelijk, dat ze op deze manier zichzelf te gronde richtte en daar is ze succesvol afgekickt. Doordat haar gedrag nog moeilijk was en ze nog niet had geleerd om met haar boosheid om te gaan, bleven de problemen in de leefgroep waar ze woonde. Haar voogd vroeg bij de kinderrechtter een plaatsing aan in een gesloten inrichting, allereerst voor twee weken. Maar Jade liep weg en de al snel volgde een rechtszitting, waar de rechter haar 3 maanden gesloten inrichting oplegde. Wegens plaatsgebrek werd ze geplaatst in de jeugdgevangenis in Veenhuizen. Ze werd depressiever, voelde zich vernederd en kreeg hier geen behandeling.

Om welke kinderen gaat het?

• Kinderen met ernstige gedragsproblemen
• Kinderen, die op een specifiek terrein veel extra aandacht nodig hebben
• Kinderen met bepaalde diagnoses, zoals; ODD, oppositioneel opstandig gedrag
• Slachtoffers van loverboys
• Zwerfjongeren

De meeste kinderen zitten er 3 maanden tot soms wel 2 jaar.

Gevolgen

Enkele reacties van het gedwongen opsluiten van kinderen, zonder dat ze veroordeeld zijn:

• Hoe langer ik hier zit, hoe slechter het met me gaat
• Ik zou alles wel willen doen om eruit te komen, levend of dood
• Er zitten hier jongeren, die van alles hebben gedaan, zoals inbraak en geweld, die zitten hier maar 6 maanden en ik heb niets gedaan en moet hier maar afwachten

Ze hebben daar contact met criminele jongeren en wat is het gevolg als deze kinderen, met al hun problemen, daar voortdurend mee omgaan? Er zijn meisjes, die gedrag van andere meisjes overnemen en zich ook gaan snijden, zichzelf bewust pijn doen, om de innerlijke pijn maar niet te hoeven voelen. Anderen worden geweldadig en weer anderen lopen rond met suïcidale gedachten of gaan er werkelijk toe over.
Een aantal jaren geleden is de media erop gedoken, er kwamen verbeterplannen, extra geld en er werd vaak gezegd, dat het anders moet, maar in feite is er weinig gebeurd. Men adviseert een persoonlijkheidstest voor deze moeilijke kinderen om daarna zo adequaat mogelijk geholpen te kunnen worden, maar dan er zijn wachtlijsten: lange wachtlijsten om aan de beurt te komen voor een onderzoek en nog langere wachtlijsten om behandeld te worden. Geen plaats in een gesloten inrichting, dan maar naar de jeugdgevangenis. Want zo'n kind kun je toch ook niet terugsturen naar de onveilige situatie? Ook door de Ombudsman wordt er druk uitgeoefend op de Tweede Kamer om met oplossingen te komen. Er worden wel nieuwe gesloten inrichtingen gebouwd, maar dat is niet de oplossing voor het probleem van nu.

Alternatieven

In veel plaatsen wordt er gewerkt met de Eigen Kracht Conferentie. Dit is een besluiitvormingsmodel, waarbij ouders en kinderen in staat blijven zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de ontstane problemen en samen met hun netwerk, familie en vrienden, te bepalen, waar de oplossing moet worden gezocht. Ze maken hun eigen plannen voor hun eigen problemen en
behouden zo hun autonomiteit. Ze kunnen hulp krijgen van een onafhankelijk iemand, die hierin getraind is en hun´taal´ spreekt. Kinderen en ouders geven tijdens de conferentie aan, wat hun ideeèn zijn en waar ze de oplossing denken te zoeken.

Conclusie

Er is veel nood in gezinnen en vooral bij tieners. Dat er ingegrepen moet worden is soms niet te voorkomen, maar dat er kinderen onschuldig in de gevangenis zitten en op deze manier vernederd worden en niet de juiste behandeling krijgen vind ik mensonterend en in strijd met de mensenrechten. Zoals er gewerkt wordt met de Eigen Kracht Conferentie spreekt me erg aan. Als ik problemen met mijn kinderen zou hebben, zou ik ook zelf tot een oplossing willen komen.