Aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies: de schok

Bij een groot verlies vraagt de situatie erom dat er rouwtaken verricht worden. De eerste rouwtaak is het aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies.

Schok

Het aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies verloopt in fasen. De eerste fase is de schok. Als iemand plotseling sterft, kan de schok voor een nabestaande die het nieuws te horen krijgt zo groot zijn, dat zo iemand letterlijk flauw valt. En wanneer zo iemand weer bij kennis gekomen is, moet het nieuws helemaal opnieuw verteld worden, want het is niet gehoord. En het kan zijn dat zo iemand dan weer flauw valt.

Voorbereid

Ook mensen die voorbereid zijn, bijvoorbeeld doordat de overledene een hoge leeftijd bereikt heeft of lang ziek geweest is, krijgen een schok te verwerken. Die schok is door de voorbereiding minder groot dan wanneer het overlijden plotseling plaatsvindt, maar de schok niet minder pijnlijk. Ook in deze situatie kunnen mensen zich misselijk of lichamelijk zwak voelen.

Onmacht

Omstanders willen dan vaak helpen, maar weten niet hoe dat moet. Ze weten niet wat ze moeten zeggen. Niet weten wat je moet zeggen en je onmacht in al je onhandigheid laten zien, is in deze situatie uitstekende hulp. Maar helaas weten de meeste mensen dit niet. Ze zoeken naar woorden, en zeggen het verkeerde:

• dit was het beste voor hem of haar
• je komt er wel weer over heen
• je hebt nog meer kinderen
• tel je zegeningen

Helpen

Deze woorden mogen waar zijn, maar in deze fase zijn ze zinloos.

Als je werkelijk helpen wilt, stel dan vragen. Help degene die het verlies geleden heeft om te gaan praten. Sta toe dat het verdriet geuit wordt. Wees bereid eindeloos te luisteren naar verhalen over de overledene. Wees bereid eindeloos te luisteren naar verhalen over het overlijden. Breng het geduld op telkens opnieuw te luisteren naar dezelfde verhalen.

Dit artikel maakt deel uit van de Special Rouwverwerking, de kunst van het verliezen. © 2008 - 2010 Judithm, gepubliceerd in Sociaal (Mens en Samenleving) op 17-03-2008, laatst gewijzigd op 20-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Rouw: schuldgevoelens: Als iemand een dierbare aan de dood verloren heeft, vraagt de situatie erom dat de nabestaande rouwtaken verricht. De eerste rouwtaak is het aanvaarden van de werkelijkheid van het ver…
• Aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies: verdoving: Het aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies is de eerste rouwtaak die een rouwende te verrichten heeft. Dit aanvaarden verloopt in fasen. H…
• Rouw, wat is dat?: Rouw is een bijzondere levenssituatie, die niet om een oplossing vraagt. Het is een levenssituatie waarin de deur naar het verleden dicht gegaan is, maar de deur naar de toekomst is nog ni…
• Sterven VII: psychologie van rouwen - een Joodse visie: In het Jodendom wordt rouwen als iets heel belangrijks gezien. Vandaar dat er ook regels zijn. Het ergste verdriet vindt de uren na de dood plaats. Daa…
• Rouw, confrontatie met verlies: "Alsof het leven stilstaat", is een veelgehoorde regel wanneer er een einde is gekomen aan het leven van een dierbare. Rouw doet pijn. Jaarlijks overkomt het honderdduizenden…

Bronnen en/of referenties

• Opleiding stervensbegeleiding en rouwverwerking. Ina Versloot