Leven met een alcoholist

Ergens naartoe gaan om wat te drinken is voor velen een geliefd tijdverdrijf. Het gebruik van alcohol kan bijdragen aan ontspanning en vermaak. Kan men niet meer buiten alcohol, dan kunnen zowel de problemen met de partner als vele andere problemen de betrokkenen volledig boven het hoofd groeien.

Met mate van alcohol gebruik maken heeft ongetwijfeld voordelen. Mensen die van nature verlegen zijn of die zich niet op hun gemak voelen in groepen, kunnen zich na wat gedronken te hebben meer op hun gemak voelen. Daardoor raken zij iets van hun remmingen kwijt en praten dan onbekommerd met mensen die zij niet of nauwelijks kennen.

Bij iemand die meer gaat drinken en van zware drinker langzaam tot een alcoholist wordt, vindt een aantasting plaats van het karakter, de persoonlijkheid en het lichaam. Er verschijnen wisselingen in stemmingen, variërend van gevoelens van zelfoverschatting en geluk, tot weerbarstige,’ uiterst depressieve stemmingen. Soms komt het zelfs tot gewelddadig gedrag. Vanwege deze gevolgen worden alcoholisten vaak geweerd.

Dikwijls gaat men ervan uit dat alcoholisme ontstaat vanuit het slappe karakter van de alcoholist zelf. Dit is verre van waar. Het is vaak een ongelukkige samenloop van omstandigheden die tot alcoholisme leidt. Niemand wordt vrijwillig alcoholist. Verslaafd zijn aan alcohol is een ziekte. Mensen die met een alcoholist samenleven, moeten dit terdege beseffen.

Waar begint alcoholisme?

De grote meerderheid van alcoholisten begon als gezelligheidsdrinker, of dronk zo af en toe. Door verschillende problemen begint de hoeveelheid die men drinkt, toe te nemen. Deze problemen hebben veelal met spanningen te maken. Er kan ook sprake zijn van een omgeving die het drinken stimuleert. Dat kan zowel op het werk zijn als in de vriendenkring. Het geregeld drinken neemt hand over hand toe, zodat op den duur het lichaam iedere dag weer alcohol nodig heeft. Men spreekt in dit geval van afhankelijkheid, en ook wel van verslaving; de betrokkene is alcoholist. Overigens is het moeilijk, te bepalen wanneer iemand nu werkelijk van alcohol afhankelijk is. De alcoholist probeert zijn drankzucht vaak te verbergen. De verslaafde weet geen maat meer te houden. Het drinken van alcohol gebeurt de hele tijd door. De alcoholist verwaarloost zijn kleding en woning en heeft vaak geen werk meer. Sommige alcoholisten leiden een zwervend bestaan.

De partner is verslaafd

Het is niet alleen de alcoholist zelf die de schade van zijn ziekte ondervindt. Ook het gezin lijdt onder die toestand. De partner gaat vaak gebukt onder de gevolgen. Hij of zij merkt de geleidelijke aftakeling, de sluipende vergiftiging van lichaam en geest, maar staat machteloos.

De verslaafde is zich dit alles slechts ten dele of zelfs helemaal niet bewust. Het is de partner die moet aanzien hoe vreselijk de dronkenschap is, om daarna de vuile boel op te ruimen. De vrouw van een alcoholist heeft vaak geen idee wanneer haar man voor het eten thuiskomt. Ze kan geen vrienden uitnodigen, kan geen uitnodigingen aannemen omdat zij bang is dat zijn gedrag afkeuring teweegbrengt.

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is niet iedere alcoholist gewelddadig tegenover zijn vrouw. Sommige alcoholisten gedragen zich tijdens hun roes inderdaad onbehouwen. Maar zodra ze ontnuchterd zijn, hebben ze er vaak spijt van. De echtgenote van een alcoholist voelt zich machteloos of plaatst zich in een positie van machteloos afwachten. Misschien gebeurt hem een ongeluk of krijgt hij problemen op zijn werk, wat heel goed zou kunnen uitmonden in ontslag.
In een gezin waarin sprake is van alcoholisme, zijn de financiële en sociale gevolgen vaak ingrijpend - zeker als het de kostwinner betreft. En dat is veelal de man. De kwaliteit van zijn werk wordt minder. Hij verzuimt op zijn werk te komen omdat hij dronken is of omdat hij zijn roes aan het uitslapen is. Zijn werkgever zal dat op den duur niet accepteren, zodat ontslag niet ondenkbaar is.
Bij een minimuminkomen wordt soms dermate veel geld aan drank uitgegeven, dat er te weinig geld over is om in de eerste levensbehoeften te voorzien.

Zakenlieden of leidinggevenden die aan de drank zijn, komen zichzelf tegen als zij merken dat hun vermogen om beslissingen te nemen wordt aangetast. Hun kunde om mensen en omstandigheden te beoordelen vervaagt. Zij brengen hun collega’s in verlegenheid en hun bereidheid tot samenwerking neemt hoe langer hoe meer af.

De vrouw die aanziet hoe het met haar man bergafwaarts gaat, gaat niet alleen maar gebukt onder deze emotionele slijtageslag. Zij ziet haar positie ten opzichte van anderen verzwakken en moet het met minder geld voor het gezin zien te redden. Daarbij komt nog dat zij taken van haar man moet gaan overnemen, bijvoorbeeld de administratie, of het onderhoud van het huis. Dat alles kan aanleiding geven tot wrevel en verwijten. Uiteindelijk ziet ze het helemaal niet meer zitten, voelt zich ondergewaardeerd en emotioneel leeg. Ze raakt overspannen.

Een en ander kan uitmonden in een - tijdelijke - scheiding, maar dat is lang niet altijd het geval. Veel vrouwen blijven toch aan hun echtgenoot hangen. Ze bewegen hemel en aarde om hem van de drank af te helpen. Dit wil zeker niet zeggen dat het verkeerd zou zijn om van een alcoholist weg te gaan. Het besluit om te scheiden staat lijnrecht tegenover het grenzeloze nietsdoen van haar man, dat de vrouw altijd zo beklemde. Soms kan er bij een alcoholist de bereidheid ontstaan om een therapie te gaan volgen. Dit gebeurt met name als hij merkt dat zijn vrouw serieus een scheiding overweegt. Hij wordt dan met de neus op de feiten gedrukt.

De betrokkenen kunnen alleen met succes aan het verslavingsprobleem werken als van alle kanten bereidheid getoond wordt. Zo is het belangrijk dat zijn vrouw daarbij zorg voor hem draagt en hem aanmoedigt. Dit heeft vooral effect als zij hem confronteert met de realiteit van het alcoholisme. Daarmee wordt de weg vrijgemaakt om aan een oplossing te werken, waarbij professionele hulp van buitenaf nodig is.

Vrouwelijke alcoholisten

Tot dusverre is uitsluitend gesproken over mannelijke alcoholisten. Maar er zijn ook tal van vrouwen die aan sterke drank verslaafd zijn. En ook in dergelijke gevallen kunnen er binnen de relatie of binnen het gezin ernstige problemen optreden. De kinderen worden verwaarloosd. Daarbij komt nog dat de vrouw vaak financieel afhankelijk is van haar man. Zij verwaarloost het huis, doet geen moeite meer om boodschappen te doen en maakt geen eten meer klaar.

Werkt een aan drank verslaafde vrouw buitenshuis, dan riskeert ze haar baan. Was ze gaan werken uit financiële overwegingen, bijvoorbeeld om de hypotheek op het huis te kunnen betalen, dan komt haar ontslag als een mokerslag aan.
Alles komt nu neer op de schouders van de man. Soms leert de man met deze problemen leven en kan hij de situatie thuis nog redelijk opvangen. Maar waaraan hij nooit kan voorbijgaan, is de verwaarlozing van zijn kinderen. Als de vrouw nuchter is, kan ze zielsveel van haar kinderen houden en goed voor hen zorgen. Als ze echter gedronken heeft, kan ze niet meer verantwoordelijk worden gesteld voor haar gedrag jegens haar kinderen. En dat niet alleen. Ze vergeet het gas misschien uit te zetten of medicijnen liggen open en bloot in de kamer verspreid. Waarschijnlijk kan zij niet veel meer aan. De man van een alcoholiste staat vaak duizenden angsten uit om de veiligheid van zijn kinderen. Hij maakt zich de meeste bizarre voorstellingen over wat hij straks thuis aantreft.

Het kind van de rekening...

Is een van de ouders alcoholist, dan kunnen de emotionele gevolgen voor de kinderen rampzalig zijn. Een thuis dat een verslaafde moeder kent, is een onveilige en droevige bedoening. Er is geen regelmaat en alles wordt gekenmerkt door verwarring. Hierbinnen zoeken kinderen naar een houvast dat er niet is. Zij voelen zich verongelijkt omdat hun moeder, in wie zij eerst zoveel vertrouwen stelden, hen nu laat vallen. Zij zijn boos omdat ze geen vrienden kunnen uitnodigen, of omdat ze geen huiswerk kunnen doen door gebrek aan rust. Kinderen kunnen door dit alles tot verbitterde mensen opgroeien. De algehele toestand kan voor de kinderen hopeloos worden. Zij voelen zich zo machteloos, dat zij zich van de buitenwereld afwenden en zich terugtrekken in henzelf. Depressies zijn daarvan het gevolg. Ook kunnen kinderen hun boosheid en woede tegenover hun ouders tonen door lijdelijk verzet. Ze willen niet naar school of gaan lastig doen, waarmee zij om de aandacht vragen die zij zo missen. Het is te veel gevraagd van kinderen om alcoholisme als een ziekte te zien. Zij worden gevoelig voor de opmerkingen die schoolvriendjes en buren maken die zich van de situatie bewust zijn. Als ze uiteindelijk ouder worden en een eigen leven leiden, dan bestaat de kans dat ze dezelfde fouten maken. Ze raken ook aan de drank of hun relatie kent weinig vreugde.

Alcohol en seks

Vrijwel iedere relatie waarbinnen een van de partners aan de drank is, is seksueel onbevredigend. De vrouw van een alcoholist wijst de toenaderingspogingen van haar man af. Ze heeft het gevoel dat deze voortkomen uit zijn dronkenschap en niet vanuit genegenheid. Daarbij kan zijn verschijning bij haar afkeer of zelfs weerzin oproepen. Vaak komt dit door het vieze verwaarloosde uiterlijk dat aan vele alcoholisten eigen is. Ook kan de vrouw haar afwijzing gebruiken om haar man daarmee te straffen. Of ze gebruikt het als een wapen. Dit zijn vaak gevaarlijke praktijken, omdat zo'n houding geweld kan uitlokken.

Alcohol heeft ook een remmende werking op het vermogen om gemeenschap te hebben. Matig gebruik van alcohol kan nog een seksueel stimulerende werking hebben, maar overmatig gebruik van alcohol kan leiden tot impotentie.
Gevoelens kunnen op een alcoholist vaak heel verwanend overkomen. Het is vaak onmogelijk om gevallen kan een door impotentie of door afkeer verstoorde seksuele relatie hersteld worden als de partner helemaal van de drank af is.

Wat valt er aan te doen?

Verslaving aan alcohol kan alleen worden genezen als alle betrokken personen zich daarvoor voor honderd procent inzetten. Dit vereist een enorme krachtsinspanning, die niet iedereen kan leveren. Daardoor komt het niet zelden voor dat een behandeling mislukt. En zelfs al slaagt men erin om van de drank af te komen (of het drankgebruik tot aanvaardbare proporties terug te brengen), dan ligt het gevaar altijd op de loer. De meeste mensen die ooit aan de drank waren, weten maar al te goed dat ze al gauw in hun oude gewoonten hervallen als ze niet volledig van de drank afzien. © 2007 - 2009 Guy1962, gepubliceerd in Sociaal (Mens en Samenleving) op 23-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guy1962 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De stadia van alcoholisme: Kun je de verschillende stadia van alcoholisme herkennen bij jezelf, je vrienden, of bij familieleden? Als je je zorgen maakt of iemand die je kent een alcohol probleem heeft, dan…
• Alcoholisme en biologie: Alcohol wordt al eeuwenlang in het grootste gedeelte van de wereld gebruikt. In gematigde hoeveelheden helpt alcohol je ontspannen en er gaan zelfs bewijzen op dat alcohol helpt bij…
• Swingen als levensstijl: De eerste swingende koppels dateren al van in de jaren 50 in de VS. Het gaat om stellen (getrouwd, samenwonend,..) die de spanning in hun seksleven terug een beetje willen opvijzelen…
• Liklapjes voor veilige orale seks: Een liklapje ook vaak beflapje genoemd beschermd tegen sexueel overdraagbare aandoeningen (soa's) tijdens orale seks.
• Christelijk visie: Pornografie gezond?: Porno is in opmars. De vraag is of dit een goede ontwikkeling is. Beoordeling van porno in algemene zin en dan ook de christelijk visie erop. En tenslotte mijn eigen e…