Rouw, wat is dat?

Rouw is een bijzondere levenssituatie, die niet om een oplossing vraagt. Het is een levenssituatie waarin de deur naar het verleden dicht gegaan is, maar de deur naar de toekomst is nog niet open. De rouwende staat als het ware 'op de tocht'

In vroeger tijden was het duidelijk dat iemand in de rouw was. Er hingen witte lakens voor de ramen en de rouwenden droegen rouwbanden. Dat doen we niet meer en dit ontbreken van voor iedereen zichtbare signalen maakt het niet altijd gemakkelijker.

Daarnaast kunnen mensen in hun onwetendheid soms erg onhandig zijn in hun omgang met rouwenden. Ik bedoel hiermee dat we, omdat we de rouwende willen helpen, soms verkeerde dingen zeggen:

• na regen komt zonneschijn
• er komen andere tijden
• je hebt nog meer kinderen

Laat dit soort opmerkingen maar achterwege, want het helpt zeer beslist niet.
Rouw is een proces. De rouwende moet niet over het verdriet heenkomen, de rouwende moet door het verdriet heen. Er is geen andere weg en er is geen gemakkelijkere weg.

Rouw is niet alleen verdriet, rouwenden kunnen totale chaos ervaren, zij kunnen levensangst ervaren, zij kunnen doodsangst ervaren, zij kunnen diepe eenzaamheid ervaren en in een identiteitscrisis komen. Een dat is allemaal normaal en het hoort allemaal bij het proces.

Rouwtaken

Om door dit proces heen te komen moet de rouwende rouwtaken verrichten:

• Het aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies
• Het ervaren van de pijn van het verlies
• Het aanpassen aan de omgeving zonder de overledene
• Een nieuwe plaats geven aan de overledene en opnieuw van het leven leren houden

Goede voltooiing

Er zijn ook kenmerken waardoor je kunt weten dat dit proces goed voltooid is:

• Je voelt je de meeste momenten weer goed in het leven en je kunt opnieuw genieten van alledaagse dingen
• Je kunt de problemen van het leven weer aan
• Je wordt minder in beslag genomen door het verdriet
• De overledene kan als een bron van kracht en inspiratie aanwezig blijven in dit leven

Helpen

Als je een rouwende wilt helpen zijn er een aantal zaken waar je op moet letten.

• Schaf het woord 'moeten' af. De rouwende moet helemaal niets, zoekt zijn of haar eigen oplossingen en werkt die uit.
• Je helpt bij het uitwerken van die oplossingen door vragen te stellen.
• Het kan vreselijk moeilijk voor iemand zijn om voor het eerst weer naar buiten te gaan, je helpt als je aanbiedt mee te gaan.
• Wat je kunt doen, is de rouwende een massage geven, of als je dat kunt Reiki, of lekkere olie om zichzelf mee in te smeren.

Zoek geen gemakkelijke oplossingen, geef bijvoorbeeld niet het advies om met een reisgezelschap op vakantie te gaan, want rouwenden zijn niet leuk in de omgang waardoor er weinig kans is dat dit leuk zal worden.

Mocht je dit artikel lezen omdat je verwacht binnenkort een rouwproces in te gaan, dan wil ik je wijzen op een bijzondere kans. Als je het op kunt brengen, bel dan na de uitvaart iedereen persoonlijk op om een afspraak te maken om persoonlijk te bedanken.

Dit artikel maakt deel uit van de Special Rouwverwerking © 2007 - 2010 Judithm, gepubliceerd in Sociaal (Mens en Samenleving) op 07-11-2007, laatst gewijzigd op 20-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Boeken over sterven, Uitvaartverzekering, Rouwverwerking en Opleiding rouwverwerking.

Verwante artikelen

• Sterven: depressie: Iemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Deze fasen kunnen door elkaar heen lopen. Ik wil het nu…
• Sterven: aanvaarding: Iemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat door vijf fasen heen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en uiteindelijk aanvaarding. Over deze aanvaarding wil ik het nu hebben.
• Rouw: de minnares of schaduwweduwe: In naam van de liefde vraag ik hiermee uw aandacht voor de schaduwweduwe. In onze Westerse cultuur is het kerngezin (1 man, 1 vrouw en een aantal kinderen) de norm. Binnen…
• Gebruiken rond sterven en dood: Rooms-katholicisme: Gebruiken verschillen per cultuur en per religie. Gebruiken rond sterven en dood verschillen dus ook. Hier wil ik de gebruiken rond sterven en dood in het…
• Afscheid van een kat vanuit het ziekteproces: Hoe moeilijk is het om van een dier afscheid te moeten nemen vanuit een ziekteproces. Een dier wat jaren bij je is geweest, je emoties aanvoelde en door ouderdom…

Bronnen en/of referenties

• Helpen bij verlies en verdriet, Manu Keirse
• Ina Versloot, opleiding stervensbegeleiding en rouwverwerking