Cultuur Israël 4: Gezinsleven, groepsvorming, omgang

Wanneer we kijken naar het gezinsleven, groepsvorming en omgang met elkaar dan blijkt Israël behoorlijk traditioneel te zijn. In een diverse samenleving als de Israëlische is het natuurlijk lastig om precies aan te geven wat de algemene normen zijn, maar er is toch wel een bepaald patroon te ontdekken. Vooral het leger zorgt ervoor dat Israëliërs onderling sterk het gevoel van kameraadschap hebben.

Gezinsleven

Het ideaal is nog altijd het klassieke rollenpatroon met de vrouw als echtgenote en de man als kostwinner. Zelfs gelet op het feit dat er veel tweeverdieners zijn draait de vrouw nog steeds op voor het gezinsleven. Relatief weinig vrouwen streven een carrière na. Zelfs topvrouwen in het bedrijfsleven blijven de voornaamste persoon die het huishouden regelt. De geëmancipeerde Israëlische man doet niet veel meer dan 'meehelpen' in het gezin. Dit heeft sterk te maken met de machocultuur die heerst in Israël veroorzaakt door het leger. Vele mannen hebben in gevechtseenheden gediend en vinden het huishouden maar iets voor watjes.

Ondanks het klassieke rollenpatroon zien we toch een aantal veranderingen in de Israëlische maatschappij optreden:

• Er wordt later getrouwd (niet bij de religieuze Joden)
• Er zijn veel echtscheidingen en daardoor veel éénoudergezinnen (minder bij orthodoxe Joden)
• Homoseksuele stellen worden meer geaccepteerd (niet binnen de orthodoxie)

Toch blijft het gezin belangrijk. Vooral op Erev Sjabbat komen hele families bij elkaar om gezamenlijk de Sjabbat te vieren. Ook worden dan vrienden, buren en bezoekers uitgenodigd. In seculiere gezinnen is er vaak een brunch op Sjabbat of gaat men uit eten in een restaurant. Het zijn vaak luidruchtige bijeenkomsten waarbij kinderen rondhollen.

Omdat veel gezinnen tweeverdieners zijn, zijn het de grootouders die een belangrijke rol spelen bij de opvoeding (kinderen naar school brengen, financieel bijspringen, etc.)

Groepsvorming en kameraadschap

Vriendschappen binnen de Israëlische maatschappij zijn erg belangrijk. Deze ontstaan op school, in de buurt, maar vooral in het leger. Na diensttijd gaan velen in groepsverband wereldreizen maken. Ook trekt men er in Israël vaak gezamenlijk op uit. Jonge stellen nodigen 's avonds vaak vrienden uit voor de koffie met gebak waarbij persoonlijke verhalen worden uitgewisseld of over politiek wordt gepraat. Het is moeilijk om als nieuwkomer bij een groep te horen. In het begin worden ze nog wel hartelijk begroet, maar daarna al snel genegeerd. Vriendschap speelt ook een belangrijke rol bij het toewijzen van banen.

Directe omgang

De omgang met elkaar is zeer direct. Voor een buitenstaander lijkt een conversatie tussen Israëliërs al snel op ruzie. Maar dat is slechts schijn. Over het algemeen heeft men respect voor elkaar. Tegenover buitenstaanders is men minder respectvol. Dit heeft o.a. te maken met de druk van het dagelijks leven. Bij de oudere generaties speelt het land van herkomst ook nog een rol. Men kijkt vaak neer op de ander. Ook komen Israëliërs nogal egocentrisch over (“Als ik niet voor mezelf opkom, wie komt er dan voor mij op?”) Maar in tijden van nationale crises in het land is sprake van grote eensgezindheid.

Omgang met niet-Joden

Ondanks de vele oorlogen bestaat er een goede interactie tussen Joden en Arabieren, hoewel beiden wel wantrouwend zijn t.o.v. elkaar. Vooral Sefardische Joden hebben moeite met Arabieren omdat ze destijds in Arabische landen vervolgd werden. Meestal op wat hoger niveau zijn de contacten beter en is er sprake van samenwerking (bedrijfsleven, cultuur, etc.).

Veel humor

Joden gebruiken veel humor om het hoofd boven water te houden. Hierbij is zelfspot niet uitgesloten. Moppen gaan over politiek, sociale en economische onderwerpen en individuen. Voor seculiere Joden is niets heilig, ook de Joodse religie niet. Er worden op televisie veel parodieën gemaakt over de overheid, sport, het leger, etc. Slapstick is ook populair evenals schuine moppen.

Meer informatie: Israël cultuur: korte culturele beschrijving van Israël.

Lees verder

• Cultuur Israël 1: Belangrijke feiten over Israël
• Cultuur Israël 2:Parlement/regering/verkiezingen/rechtswezen
• Cultuur Israël 3: Joodse religie (Jodendom) in Israël
• Cultuur Israël 5: Ontmoetingen met Israëliërs
• Cultuur Israël 6: Het dagelijks leven in Israël