InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > Stripcultuur: in het kort

Stripcultuur: in het kort

De maatschappelijke opinie rondom strips is in de loop van de jaren sterk veranderd. We kijken in dit geval naar de afgelopen 100 jaar. De special ‘Op zoek naar stripcultuur’ geeft een antwoord op de volgende vraag: “Hoe is het proces van verandering van opinie ten opzichte van strips de afgelopen 100 jaar verlopen in Nederland?” Dit geeft in het kort de inhoud van de samenvatting weer.
Beeldverhalen komen al eeuwen voor op de wereld. Een bekend historisch voorbeeld is het tapijt van Bayeux. In Nederland kwam de strip als eerste voor in de verschijning van centsprenten. Zo rond de twintigste eeuw kwam de strip regelmatig voor in de Nederlandse kranten. Zo publiceerde de Telegraaf De avonturen van Jopie Slim en Dikkie Bigmans.

Introductie van de strip

De verschijning van strips in de dagbladen was ook het begin van de kritiek op het verschijnsel beeldverhalen. De publicatie van Bulletje en de Bonestaak in het dagblad Het Volk (en eerder in het socialistische dagblad Voorwaarts) stuitte op kritiek vanuit de opvoedkundige kring. De tekeningen waren pedagogisch niet verantwoord.

De kritiek die door gezaghebbenden (pedagogen, politici) werd geleverd bestond uit vier hoofdelementen: strips waren moreel verderfelijk, de fantasie wordt niet geprikkeld, er komen gewelddadige scènes in voor en bovendien zorgt het lezen van veel strips voor een slechte spelling en slecht taalgebruik.

Ouders en pedagogen vonden het hierdoor niet verantwoord dat de jeugd (veel) strips lazen. Strips waren in de boekwinkel dan ook nauwelijks aan te schaffen. Een striptekenaar werd niet beschouwd als een kunstenaar, wat tegenwoordig wel het geval is.

De mening van geleerden

De wetenschap probeerde te bewijzen dat strips inderdaad slecht waren voor de jeugd. Frederic Wertham publiceerde in 1954 zijn boek Seduction of the Innocent met verstrekkende gevolgen: uitgeverijen moesten sluiten en er kwam zelfcensuur. Later werd deze zelfcensuur ook ingevoerd in Europa. De Nederlandse overheid greep ook in: Minster Rutten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stuurde een rondschrijven langs de rijksscholen met de oproep strips te weren uit de scholen.

De discussie tussen over de slechte invloeden van strips is vergelijkbaar met de tegenwoordige discussie over gewelddadige games. Er waren en zijn in beide gevallen twee partijen die bij hoog en laag beweren dat er desgewenst wel of geen invloed is op het aantal geweldplegingen.

Multifunctioneel

Tegenwoordig worden strips voor veel verschillende doelen ingezet. Een vreemde taal wordt sneller eigen gemaakt door strips te lezen en ook tijdens geschiedenislessen worden strips veelvuldig ingezet. De tweede wereldoorlog is hierbij een veelvoorkomend onderwerp. Educatieve strips zijn een ‘booming’ genre.

Ook grote literaire werken worden met regelmaat ‘verstript’. De avonden van Dick Matena is hier een voorbeeld van. Weinig verbazend is het feit dat hier nog wel eens kritiek op komt, vooral wanneer de stripauteur veel originele tekst achterwege laat.

Belangrijke gebeurtenissen worden verstript om zo toegankelijk te zijn voor een groot publiek. Voorbeelden hiervan zijn de aanslagen van 11 september (The 9/11 Report, a Graphic Adaption) en het stripalbum Maus: A Survivor’s Tale, van de auteur Art Spiegelman over de Holocaust. Hoewel sommigen vinden dat dit soort onderwerpen niet geschikt zijn voor het ‘lichtzinnige’ genre strips, zijn er ook veel mensen enthousiast over deze vorm van strips.

Toch wordt er nog steeds getwijfeld aan strips. De slechte spelling in veel strips blijft een feit en andere partijen vinden beelden goedkoop en inferieur aan het woord.
© 2009 - 2017 Paschja, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Stripcultuur: hoe er tegenwoordig over strips gedacht wordtDe wereld lijkt 180 graden gedraaid te zijn binnen de opinie tegenover strips. De functies die strips tegenwoordig vervu…
Het grootste woordenboek ter wereldHet grootste woordenboek ter wereld is een Nederlands woordenboek. Er werd ongeveer 150 jaar aan gewerkt. Momenteel besl…
Stripcultuur: een kennismakingOm de onderzoeksspecial ‘op zoek naar stripcultuur’ te kunnen begrijpen is enige kennis nodig van de ontwikkeling van de…
Mickey Mouse 80 jaarMickey Mouse 80 jaarOp 18 november 1928, ruim 80 jaar geleden, werd Mickey Mouse geboren uit te pen van Walt Disney. Mickey Mouse heeft in m…
Waarom Fries een taal is en Gronings een dialectWaarom Fries een taal is en Gronings een dialectHeeft u zich dat ook wel eens afgevraagd? Waarom is het Fries nou een taal en bijvoorbeeld het Gronings een dialect? Wat…

Reageer op het artikel "Stripcultuur: in het kort"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Paschja
Gepubliceerd: 29-03-2009
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Schrijf mee!