Sociaal Cultureel en Baal Shem Tov

Religieuze geschiedenis Joden 51: de Chassidische beweging

Infoteur: Etsel

Beginnend als een beweging van de armen en ongeschoolden, introduceert Chassidisme Kabbala en spiritualiteit in het dagelijks leven van de Joden in Oost-Europa. De Chassidische beweging wordt door rabbijn Israël ben Eliëzer, de Baal Shem Tov (Meester van de Goede Naam), opgericht in de 18de eeuw in Oost-Europa. De chassidiem vormen naast de mitnagdiem de charedische Joden ("ultra-orthodoxe" Joden).


Baal Shem Tov

De Baal Shem Tov wordt in 1698 in Okup (wat nu de Oekraïne is) geboren. De Baal Shem Tov is een arm wees kind die werkt in de Karpatische Bergen als arbeider. Hij studeert met een geheime gemeenschap van Joodse mystici, de Nestariem, en hij wordt uiteindelijk rabbijn. Hij reist van gemeenschap naar gemeenschap en ontwikkelt een reputatie als een spirituele heilige man en mystieke genezer die veel Joden aan zich weet te binden.

Baal Shem Tov onderwijst de gedemoraliseerde, vervolgde Joden van Oost-Europa

De Joden in Oost-Europa zitten in een diepe depressie na de massamoorden van Chmielnicki en de valse messias Shabbetai Tsvi. Het religieuze leven leidt er ook onder. Alleen de elite leert. De Baal Shem Tov wil de Joden weer in contact laten brengen met God. Hij benadrukt het idee om God in alle aspecten van iemands leven te brengen, vooral door gebed en zang. De daden van de gewone Jood zijn gelijk aan die van de grote geleerden. Het Chassidisme legt nadruk op devekoet -het vastklemmen aan God. Dit houdt in het voelen van God in alle aspecten van iemands bestaan.

Chassidische dynastieën

Na zijn dood wordt de Baal Shem Tov opgevolgd door Rabbi Dov Ber (Mezrich). Zijn discipelen stichten hun eigen dynastieën. Hier volgen er een paar:

Rabbi Dov Ber (1704-1772)
Staat bekend als de Maggied van Mezrich. Hij volgt de Baal Shem Tov op en ontwikkelt de verdere filosofieën. De grote psycholoog Carl Gustav Jung zei dat hij zijn ideeën ontleende aan Rabbi Dov Ber. Dov Ber had dus een groot inzicht in de menselijke aard.

Rabbi Schneur Zalman van Liadi (1745-1812)
Staat bekend als de Alter Rebbe en de Ba'al HaTanya. Hij schrijft het beroemde boek de Tanya en sticht het Lubavitcher of Chabad Chassidisme. Chabad is het acroniem voor chochma (wijsheid), bina (inzicht), en da'at (kennis). Dit zijn de drie hoogste intellectuele kanalen van de sefirot. Hieruit blijkt hoe belangrijk de Kabbala is voor deze sekte.

Rabbi Nachman van Breslav (1772-1811)
Hij is de achterkleinzoon van de Baal Shem Tov. Hij is een groot verhalen verteller. Hij vertelt diepe waarheden aan simpele mensen. Hij sticht de Breslav-sekte.

Andere sekten zijn Kotzk, Sanz, Belz, Satmar, etc. Vaak zijn het namen van plaatsen waar de Joden toen wonen. Tegenwoordig vind je ze vooral terug in Israël, New York, Antwerpen en Londen.

Het Chassidisme heeft er voor gezorgd dat veel Joden bij het Jodendom blijven. Het heeft veel bijgedragen aan het Joodse gedachtegoed.

De oppositie - de Mitnagdiem

De Chassidische beweging krijgt aanvankelijk veel weerstand van de traditionele intellectuele rabbijnen (de Mitnagdiem). De belangrijkste tegenstander is Rabbijn Elijah ben Shlomo Zalman, oftewel de Vilna Gaon (het genie van Vilna) of de Gra (Gaon Rabbi Elijah) die leeft van 1720-1797. De Vilna Gaon is een briljant geleerde die een grote invloed heeft op het Jodendom. Hij schrijft zo'n 70 boeken en bezit veel kennis op allerlei gebied: Joodse wet, Kabbala, wiskunde, astronomie, natuurkunde, anatomie. Hij slaapt nauwelijks. Slechts vier keer op een dag een uurtje. Hoewel hij nooit naar Israël emigreert, stuurt hij wel veel van zijn studenten daar naar toe.

Waar de Vilna Gaon zich vooral zorgen om maakt is dat het chassidisme een nieuwe valse messias zal voortbrengen. Daarnaast verwerpt hij het Chassidische concept dat God in alles aanwezig is of dat alles heilig is. Dit neigt naar pantheïsme (meer godendom). Ook is hij tegen het concept van de Rebbe (de leider van een Chassidische sekte). Dit kan leiden tot heldenverering. Ook is hij bang dat het intellectualisme naar de achtergrond verdwijnt en vervangen wordt door zang en dans. Tot slot verwerpt hij de verandering van de gebedstekst door de Chassidiem. Dit is een breuk met de traditie.

De Mitnagdiem proberen de Chassidiem te excommuniceren. Maar dit mislukt. Overigens is de breuk heden ten dage niet meer zo groot. Het Chassidisme is veel intellectueler geworden en bestudeert de Talmoed zeer intensief. Het Chassidisme heeft er voor gezorgd dat veel Joden bij het Jodendom blijven en voorkomt dat veel Joden seculier worden door de Verlichting die dan aanbreekt in Europa.

© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Sociaal Cultureel (Mens en Samenleving) op 18-09-2008, laatst gewijzigd op 11-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 51: de Chassidische beweging"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.