Television: keep away from children, of toch niet

Television: keep away from children. Of toch niet.. Televisie werd in de begintijd van het medium in Nederland niet als verderfelijk gezien. Televisie bood de kijker zeker wel amusement, maar dit ging niet direct ten koste van het overwegend educatief karakter dat televisie had. In de Verenigde Staten was dit een ander verhaal.

Amerikaanse situatie

De literatuur die refereert naar de Amerikaanse situatie destijds, benadrukt namelijk een andere, negatievere opvatting aldaar. Deze opvatting was dat televisie een schadelijke invloed op kinderen zou hebben. Critici deden erg hun best om de schadelijke effecten van televisie met betrekking tot kinderen, onder de aandacht trachtten te brengen.

Televisie zou verslavend zijn en ten koste gaan van persoonlijke verzorging en goede voeding. Bovendien zou televisie kinderen veranderen in passieve wezens en zou het medium zelfs voor psychische stoornissen zorgen. Er werd verondersteld dat televisiekijken het leven van kinderen compleet zou domineren. Kinderen zouden de activiteiten die vóór de komst van televisie prioriteit hadden, zoals huiswerk en familiegerelateerde activiteiten, verwaarlozen. Het probleem werd op grote schaal erkend en er ontstonden tal van comités en groeperingen die de zogenaamd verderfelijke inhoud van televisie op kinderen onder de aandacht wilden brengen.

Nederlandse situatie

In Nederland was de situatie echter anders. In 1959 verrichtte het CBS een onderzoek naar schooljeugd en televisie. De opvatting dat de Nederlandse scholier eventueel door de televisie verleid zou worden zijn of haar schoolwerk te verwaarlozen, bleek absoluut niet op te gaan. Het uiteenlopende karakter dat televisie in vroegere tijden had in Amerika en Nederland, is grotendeels te verklaren uit verschillende kijkmotieven en kijkuren.

In ons land bleken de belangrijkste twee redenen om naar de televisie te kijken, het zien van bepaalde programma’s en informatievergaring. Datzelfde gold niet voor de Amerikaanse kijkers, stelde het Amerikaanse onderzoek vast. Voor Amerikanen stond televisie kijken om bepaalde programma’s te zien, eveneens op de eerste plaats. Echter televisie kijken om geamuseerd te worden, vervulde hier de tweede plaats. Daarnaast bleek dat er in Amerika veel meer televisie gekeken werd. Dit is hoogstwaarschijnlijk te verklaren middels het feit dat er in Amerika een aanzienlijk hoger aanbod van programma’s was. Daarbij verschilde de televisie-inhoud in Nederland en Amerika. In een Amerikaans onderzoek van 1960 werd televisie-inhoud op vijf achtereenvolgende middagen bestudeerd. Van de honderd zenduren, bevatte vijftig uur heftige agressieve en sadistische scènes. In Nederland zijn de percentages van verschillende programmagenres ten opzichte van de totale televisie-inhoud, van 1958 tot 1960 bestudeerd. Actualiteiten, documentaire en kunst vulden gezamenlijk ongeveer tweeëndertig procent van het totale televisie aanbod. Ontspanningsprogramma’s vulden achttien procent van het totaal.

Dit laat een duidelijk verschil zien met Amerika in die tijd, waar tenminste vijftig procent van de beelden in de categorie ontspanning te plaatsen waren. Het Educational Television and Radio Centre in Amerika verklaart dat er begin jaren vijftig negen keer zoveel commerciële, als educatieve televisiestations zijn. Respectievelijk één procent van het Amerikaanse publiek kijkt daadwerkelijk naar de uitzendingen van deze educational stations. © 2008 - 2010 Merleclaus, gepubliceerd in Sociaal Cultureel (Mens en Samenleving) op 04-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Merleclaus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Winterspelen 2010: Langlaufen (Cross country)-alle uitslagen: Tijdens de Olympische Winterspelen 2010 worden bij het langlaufen 12 onderdelen afgewerkt voor vrouwen en mannen te samen. Het gaat om de volgend…
• Programma schaatsen Winterspelen 2010: data en tijden: Tijdens de Olympische Winterspelen 2010 gaat de Nederlandse aandacht natuurlijk vooral uit naar de prestaties van de Nederlandse schaatsers. In verband…
• Friends, algemene informatie: Het is een van de bekendste televisieseries aller tijden. Het werd gekeken door miljoenen mensen over de hele wereld, ‘Friends’. Een van de meest humoristische series wereldwijd…
• Winterspelen 2010: Alpineskiën - alle uitslagen: Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2010 bevat 10 onderdelen: afdaling (mannen en vrouwen); super-combinatie (mannen en vrouwen); super-g (mannen en vro…
• De Amerikaanse Emmy Awards: Al sinds 1949 worden jaarlijks de Emmy Awards uitgereikt. De eerste winnares was Shirley Dinsdale die de prijs kreeg voor de bijzonderste televisiepersoonlijkheid. Nu na 59 jaar w…

Bronnen en/of referenties

• Spigel, L. Make Room for TV. Television and the Family ideal in Postwar America. Chicago: the University of Chicago, 1992.
• Rooij, M. et al. Televisie vraagstuk- waagstuk. Van Gorcum & comp: Assen, 1961
• Vierkant, P. Vierkant, P. Televisiekijken in Nederland: een onderzoek naar het televisie kijkgedrag van de Nederlandse bevolking. Diss. Rijksuniversiteit te Groningen, 1987.