De revolutionaire jaren zestig

In de jaren vijftig dacht de Nederlandse jeugd niet aan demonstreren, laat staan zich te buigen over maatschappelijke misstanden. Ons land was anno 1960 nog een toonbeeld van rust en zekerheid. Trouw aan het gezag door de nog vers in het geheugen liggende oorlogsangsten. Een hardwerkend volk met de hoge werkeloosheidscijfers van vroeger nog in het achterhoofd dacht niet aan vakbonden of staken. Terugdringing van de milieuvervuiling, bestrijding van de woningnood, meer inspraak van de burger, meer sexuele voorlichting aan minderjarigen en gelijke wetten voor homo- en heterosexuelen waren in de jaren zestig stuk voor stuk niet nieuw meer, laat staan revolutionair. Niet de programmapunten van de Provobeweging, maar de manier waarop de tegenbeweging de burgerbevolking deze onder de aandacht wist te brengen was revolutionair te nomen.

De kinderen, de “babyboomers” van direct na de bevrijding, groeiden op in een tijdperk van sociale zekerheid en de verzekering dat de welvaart nog wel verder zou gaan stijgen. De jeugd verveelde zich en werd minder volgzaam en ze schepten een soort van wantrouwen tegen de gehele samenleving. De in eerste instantie a-politieke provocaties van de zich vervelende jeugd, werden door aanhangers van ondermeer Provo gebruikt om hun ontevredenheid te uiten over de gehele maatschappij. Provocaties die wel een politiek tintje hadden.

Als teken van onvrede met de monarchie en het feit dat een Nederlandse prinses met een Duitser trouwde, werd de eerste bom naar het koningshuis gegooid. De ouderen keken met verbijstering toe hoe dit in vredesnaam nog getolereerd kon worden. Ook wrongen jongeren zich tussen politici en kwamen in 1966 in verzet tegen het politieke beleid.

De opstand plantte zich snel voort en drong de universiteiten, kerken, omroepen, vakbeweging en het leger binnen. De opstandelingen beperkten zich al niet meer tot studenten, kunstenaars en intellectuelen. Ze deden ook arbeiders tot acties over te gaan.

Het revolutionaire van de jaren zestig werd mede door de media bevestigd en de plek waar je woonde. Op het platteland zullen de jaren 60 niet zo roerig zijn verlopen als in de grote steden. In vrijwel elke sector van het maatschappelijke leven hebben de jaren zestig hun sporen achtergelaten. Arbeiders bezetten hun bedrijven, studenten richtten een bond op en staakten ook. Politieke partijen scheurden en kerken liepen leeg. Werkelijk alles leek in beweging te zijn.