InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > De grensovergang tussen Dinxperlo en Suderwick

De grensovergang tussen Dinxperlo en Suderwick

De grensovergang tussen Dinxperlo en Suderwick Dinxperlo is een dorp in de provincie Oost-Gelderland (gemeente Aalten) waar de grens met Duitsland een doorgaande weg is. De ene helft van de weg is Nederlands grondgebied en de andere helft is Duits grondgebied. Aan de Duitse kant van de weg ligt Suderwick in de provincie Nordrein-Westfalen, regio (Kreis) Borken en in de gemeente (Gemeinde) Bocholt. De weg heet aan de Nederlandse kant de Heelweg en in aan de Duitse kant de Hellweg. Sinds eind 21ste eeuw staat in Dinxperlo het eerste Nederlands-Duitse politiebureau. De samenwerking van Dinxperlo en Suderwick is echter veel breder.

Tweelingdorp

Dinxperlo (of streektaal of Nedersaksisch Dinxper) is samen met Suderwick een tweelingdorp. Qua stedenbouw vormen Suderwick en Dinxperlo één geheel. De grens van beide dorpen is dezelfde grens en loopt voor het grootste deel langs één weg. De stoep en weg behoort tot Nederland en de andere stoep tot Duitsland. Aan de Nederlandse kant van de weg hebben de auto’s gele nummerplaten en aan de andere kant van de weg witte nummerplaten. Aan beide kanten van de weg is een duidelijk verschil in huizenstijl en lantaarnpalen, maar ze schijnen wél voor iedereen. Ondanks de uiterlijke verschillen kan iedereen met elkaar praten door een soort gemeenschappelijke streektaal (een variant op het Nedersaksisch). Het is dus de gewoonste zaak van de wereld dat een Suderwickse buur met een Nederlandse buur aan de andere kant van de weg een kopje koffie komt drinken of andersom. Het is ook heel normaal en dat er ‘internationaal’ getrouwd wordt.

De geschiedenis

Suderwick is vanaf 1949 tot 1963 Nederlands grondgebied geweest. In 1949 werden enkele dorpen en gebieden aan de grens met Duitsland bij wijze van geleden schade van de Tweede Wereldoorlog in natura aan Nederland gegeven. Ook Suderwick werd Nederlands en werd Zuiderwijk genoemd tot 1963 toen Suderwick weer werd teruggeven aan Duitsland.

Internationale samenwerking

Daar waar in het verleden aan beide zijden van de grens een douanekantoor met slagboom stond en waar Nederlanders alleen de Duitse zijstraten in mochten om op visite te gaan of andersom en waar in de Tweede Wereldoorlog hoog prikkeldraad op de weg Heelweg/Hellweg stond, is er anno 2017 sprake van een intensieve samenwerking van Dinxperlo en Suderwick.

Verdrag van Schengen

Het verdrag van Schengen in 1985 heeft hieraan bijgedragen. Het verdrag dat paspoortcontroles, douaneposten en slagbomen liet verdwijnen. Zo ook in Dinxperlo en Suderwick waar anno 2017 slechts op enkele plekken gele grenskruisjes op de weg de grens markeren en waar de voormalige slagboom ter herinnering staat geplaatst op de grens van Dinxperlo en Suderwick. Ter herinnering om het verleden niet te vergeten.

Over en weer

De beide dorpen delen eveneens voorzieningen over en weer, onder andere:
  • het drinkwater;
  • de riolering;
  • het onderwijs;
  • het politiebureau;
  • zorgcentra door de taverne;
  • noodhulp.

Wat niet strookt met de samenwerking is het verschil met de Nederlandse en Duitse wetgeving en belastingen. Grensbewoners als consument gaan kopen waar de prijs het laagst ligt met als gevolg dat middenstanders en de kleine zelfstandigen in grote problemen kunnen komen. De wetgeving in Duitsland is anders dan in Nederland bij onder andere de belastingformulieren invullen, de sociale verzekeringen en pensioenopbouw.

Drinkwater

Dinxperloërs gebruiken Duits drinkwater.

Riolering

Suderwick is aangesloten op de Nederlandse riolering.

Onderwijs

Duitse kinderen gaan naar Nederlandse basisscholen en de kinderen hebben in het zwemparadijs van Bocholt hun schoolzwemmen. In Dinxperlo wordt vanaf 2015 op verschillende basisscholen Duits aangeboden en in Duitsland het Nederlands.

Politiebureau

In Dinxperlo staat het eerste Nederlands-Duitse politiebureau. De aanleiding tot het opzetten van Nederlands en Duits politiebureau is een reorganisatie in 1997 uit de politieregio Noord- en Oost-Gelderland. Het politiebureau van Dinxperlo dreigde een aantal functies te verliezen en openingstijden. Suderwick heeft geen eigen politiebureau de toenmalige burgemeester kwam met het voorstel tot grensoverschrijdende samenwerking. In Bocholt (waar Suderwick een politiepost van is) is enthousiast op het voorstel gereageerd. Snel even op de andere stoep gaan staan wanneer er een Nederlandse actie is op controle van fietsverlichting heeft vanaf 1999 geen zin meer. De politie mag aan weerszijden van de grens optreden (bi-nationaal of tweelandig). Vanwege gevoeligheden uit het verleden mag de Duitse politie echter niet verder dan tien kilometer Nederland in.

Zorgcentra

Duitse en Nederlandse organisaties die zorg bieden, werken nauw samen. De organisaties zijn:
  • Careaz Dr Jenny;
  • Vrijwillige Intensieve Thuiszorg Oost-Gelderland (VIT);
  • Evangelisches Johanneswerk e. V. met het Käthe-Kollwitz-Haus Bocholt.

E.V. betekent ‘eingetragener Verein’ of 'officieel geregistreerde vereniging'.

Links Nederland - in het midden de Heelweg/Hellweg met de overbrugging - en rechts Duitsland.Links Nederland - in het midden de Heelweg/Hellweg met de overbrugging - en rechts Duitsland.

Careaz Dr. Jenny

In Dinxperlo ligt tegen de grens Careaz Dr. Jenny. Hier stond eerst de villa van wijlen Dr. Jenny, destijds huisarts in Dinxperlo. De vrouw van Dr. Jenny richtte in 1962 het Dr. Jenny rusthuis op. Eind jaren zestig was er een nieuw gebouw op de plaats van de villa van de familie Jenny nodig. In 1909 werd het huidige gebouw gebouwd als een woonzorgzone met een unieke glazen brug naar Duitsland, naar het Bültenhuis in Suderwick.

Evangelische Joanneswerk

Het Evangelische Johanneswerk is een van de grootste zorgvoorziening in Duitsland, met het hoofdkantoor in Bielefeld. Zorg voor oude, zieke en stervende mensen voor zowel oud als jong, is hun doel. Rond de 70 voorzieningen beheert het Evangelisch Johanneswerk waarvan het Bültenhuis in Suderwick er een van is. Het Bültenhuis in Suderwick-Bocholt heeft twaalf woningen voor begeleid wonen en een plek voor ouderenzorg en bijstand. In 2016 is begonnen met een nieuw gebouw erbij die bestaat uit 18 seniorwoningen, wooneenheden voor mensen met een beperking en een kindercrèche. Het nieuwe wooncomplex ‘Am Bültenhuis’ ligt op zo’n op 300 meter loopafstand van de glazen brug, de Taverne.

De Taverne

De Taverne is de naam van de glazen grensoverschrijdende brug over de heelweg/Hellweg. De Taverne verbindt het Bültenhuis met Careaz Dr. Jenny. De Taverne is een ontmoetingsplek, die regelmatig in de middag open is en door vrijwilligers wordt bemand. De ruimte is eveneens geschikt voor bijeenkomsten, vieringen, en andere evenementen.

Noodhulp

Vanaf 2017 gaan Duitse hulpverleners de Nederlandse hulpverleners langs de grens van de Achterhoek met Duitsland ondersteunen in de hulpverlening. Zowel de ambulances als de brandweer. Het project is jarenlang voorbereid om de verschillen in bevoegdheden en opleiding te inventariseren en oplossingen voor te bieden. Het euregionale project PREpare biedt Nederlandse en Duitse hulpverleners bijscholing, opleiding en oefeningen aan om de hulp van het ambulancepersoneel en brandweerpersoneel te optimaliseren.

BI Dinxperwick

Sinds 2012 bestaat de vereniging burgerinitiatief (Bürgerinitiative) Dinxperwick, een vereniging tot bevordering van cultuur en samenwerking in de zusterdorpen Dinxperlo en Suderwick. Verenigingen in Suderwick en Dinxperlo werken samen in het BI Dinxperwick en zijn in 2012 gestart toen een grindafgraving beide dorpen bedreigde. Samen met de tegenstanders uit beide dorpen en de gemeenten Bocholt en Aalten, is de dreiging in 2013 afgewend. Dinxperwick is een naam wat de naoberschap (nabuurschap) benadrukt van Suderwick en Dinxperlo met respect voor ieders nationaliteit en identiteit. Zichtbare plekken die de samenwerking van beide nationaliteiten laten zien, zijn onder ander de:
  • büdekens;
  • grensstenen en grensposten;
  • wandelgebied Brüggenhütte met uitzicht over Nederland en Duitsland;
  • wereldbol;
  • elektrocar;
  • noaberbank;
  • bomen van vriendschap.

Büdekens

Een Büdeken is een herinnering aan het vroegere grenswachtershuisje. In het raamwerk van het ijzeren Büdeken komen foto’s en informatiepanelen uit de geschiedenis van Suderwick en Dinxperlo. De twee Büdekens staan bij de voormalige grenzen.

Grensstenen en grensposten

In 1765 is de grens tussen Nederland vastgesteld door het Hertogdom Gelre en voor Duitsland door het Bisdom Münster vast. Tussen Oldenkotte (gemeente Berkelland) en Dinxperlo werden 186 grensstenen geplaatst. De grensstenen van Bentheimer zandsteen hebben aan de ene kant het wapen van Gelre en aan de andere kant het wapen van Münster. Andere grensstenen of grenspalen werden er later tussen geplaatst. Veel grensstenen werden in de jaren zestig en zeventig van de 21ste eeuw verwijderd en in de jaren 1978-1988 is besloten om de overige grensstenen te beschermen. Langs de grens van Dinxperlo-Suderwick zijn nog 18 beschermingswaardige grensstenen. In 2015 zijn elf grenspalen langs de Keupenweg gerestaureerd. De gemeente Bocholt heeft het omhooghalen en rechtzetten verzorgt en de gemeente Aalten heeft de bestrating aangebracht, die bestaat uit Nederlandse waaltjes en Duitse keitjes. Aan de Heelweg, ter hoogte van de Duitse Michaëlskirche, werd een zandstenen grenssteen uit 1766 gerestaureerd en bij de grensovergang Brüggenhütte werd in 2012 een grenssteen geplaatst. Het onderhoud van de grensstenen wisselt iedere drie jaar tussen de gemeente Aalten en de gemeente Bocholt.

De rivier de Aa-strang als grens.De rivier de Aa-strang als grens.

Wandelgebied Brüggenhütte

Het natuur-en waterpark Brüggenhütte is gelegen op een voormalige vuilstortplaats in Dinxperlo die in 2012 met een leeflaag van een meter en is afgedekt en ingericht tot een parkachtig gebied met een aantal wandelpaden. Samen met de watertuin vormt het een aaneengesloten gebied. De watertuin welke ontstaan is bij een nieuwe rioolwateringszuiverinstallaties (de Nereda zuivering). De opening vond plaats in 2014. Het is een wandelpark waar de rivier de Aa-strang langs loopt. De Aa-strang die in Duitsland de Bochelter Aa heet en is ontstaan uit drie Duitse beken. Bij de Brüggenhütte is de Aa-strang de grens tussen Nederland en Duitsland en in het verleden was hier een grensovergang van Dinxperlo naar Suderwick.

De Wereldbol of die Weltkugel

Waar de vroegere grensovergang 'de Brüggenhütte' was symboliseert de Weltkugel ofwel de Wereldbol, de onderlinge verbondenheid en de bijzondere positie van Suderwick en Dinxperlo. De ronde wereldbol is in 2007 is onthuld. De bol is van ijzer met geverfde zeeën en zilverkleurige werelddelen. De wereldbol wordt omhoog gedragen door een pad van hagen in spiraalvorm. De Duitse kunstenaar Manfred Rickert heeft de wereldbol gemaakt uit een expansievat welke door een Duitse firma geschonken is. De 'Weltkugel' is een van de initiatieven waarmee men de onderlinge verbondenheid en de bijzondere positie in het grensgebied tot uiting wil brengen.

Elektrocar

In 2016 is de eerste electrocar inzetbaar gemaakt voor mensen die minder mobiel zijn of een beperking hebben waardoor ze zelf niet kunnen rijden. De elektrocar voor Dinxperloërs en Suderwickers die rijdt in Dinxperlo, Breedenbroek, de Heurne, IJzerlo, Suderwick, de Spork, Anholt en/of Isselburg.

Noaberbank

In 2014 werd de Naoberbank ingehuldigd bij de voormalige grensovergang wandelpark Brüggenhütte. Op bank staat het restaurant 'de Brüggenhütte', (Duits grondgebied) met de voormalige slagboom. Bij de slagboom staan Nederlandse en Duitse douaniers gebroederlijk naast elkaar te poseren. Het is de grensovergang uit 1920, geschilderd door de Anholter (D) schilder en is gebruikt voor de zitting en rugleuning van de bank. Naast de bank staat een rond geel bord met rode rand en in het midden het wapen van Duitsland, op een paal met de kleuren van de Duitse vlag, zwart, rood, en geel.

Tussen de bomen nog net zichtbaar restaurant 'de Brüggënhütte'.Tussen de bomen nog net zichtbaar restaurant 'de Brüggënhütte'.
Het wapen van Duitsland werd naar gelang aangepast tot bijvoorbeeld:
  • een tweekoppige adelaar;
  • een adelaar met een keizerlijk wapen op de borst;
  • een adelaar met nazi-kruis.

Anno 2017 vertegenwoordigt het wapen van Duitsland, eenheid en vrijheid.
Een oude grenssteen die in de omgeving stond werd eveneens gerestaureerd en op de grensovergang herplaatst en onthuld met de opening van wandelpark de Brüggenhütte. In 2012 is hier al een oude grensslagboom in ere hersteld en een büdeken geplaatst.

Bomen van vriendschap

8 maart 1988 zijn er op de grens tussen Nederland en Duitsland, bij de Aa-strang, drie beuken geplant met de tekst op een steen in het midden, die als een verbindende factor dient:
Bomen van vriendschap
Tussen de Nederlandse gemeente Dinxperlo en de
Duitse gemeenten Isselburg en Bocholt.

Bomen van vriendschap.Bomen van vriendschap.
Met het planten van vriendschapsbomen wordt het wortelen van de vriendschap gesymboliseerd. Een beuk staat voor verbondenheid.

Het Grenslandmuseum

Het Grenslandmuseum geeft een beeld hoe het wonen en werken in het grensdorp Dinxperlo-Suderwick was in het verleden en tegenwoordig. Over het verleden van een douanebeambte of kommies en de spannende wereld van smokkelaars. Over het wonen aan de grensstreek in WO II en anno 2017. Foto’s, filmmateriaal, documenten en authentieke voorwerpen geeft de bezoeker een idee hoe het wonen geweest is en is, langs de grens. Authentiek materiaal zoals;
  • uniformen;
  • wapens;
  • wandelstokken gemaakt door Russische krijgsgevangen;
  • smokkelklompen;
  • Duits noodgeld;
  • foto´s en documenten over de 'grenscorrectie' van 1949.

Het museum wordt beheerd door de stichting Bewaar ’t Olde die gehuisvest zijn in een Rijksmonument uit 1787.

De openingstijden (2017)

Het Grenslandmuseum is open van dinsdag tot en met zaterdag, vanaf:
  • begin april tot en met juni: 14:00–17:00 uur
  • begin juli tot en met september: 11:00–17:00 uur
  • begin september tot en met 31 oktober: 14:00–17:00 uur

Voor groepen geldt een afzonderlijke regeling, ook tijdens de wintermaanden.
© 2017 Rieja, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Spoorlijn De Heurne en sporen in de tijdSpoorlijn De Heurne en sporen in de tijdDe Heurne is een dorp in Oost-Gelderland, gemeente Aalten. In 1904 liep erdoor De Heurne een spoorlijn van de Locaal Spo…
De wolf in NederlandIn 1897 is er voor het laatst een wolf gesignaleerd in Nederland. Echter, de wolf is bezig met een opmars: Er worden ste…
Ek voetbal 19921992 is het jaar dat het EK voor de 9e keer word gehouden. Dit jaar is Zweden het gastland om het EK te mogen organisere…
Twents, een variant van het NedersaksischHet Twentse dialect is een variant op het Nedersaksisch, wat een in Nederland en Duitsland officieel erkende streektaal…
Huizen in Duitsland stukken goedkoperHuizen in Duitsland stukken goedkoperNet over de grens in Duitsland vind je huizen die ongeveer de helft kosten van gelijkwaardige woningen in Nederland. Voo…
Bronnen en referenties
  • https://www.grenslandmuseum.nl/
  • http://www.dinxpersnieuws.nl/nieuws/algemeen/125254/dinxperlo-en-suderwick-samen-krachtige-kern-
  • http://www.europaproject.com/export3-projekt3-nl.htm
  • https://bidinxperwick.wordpress.com/about/

Reageer op het artikel "De grensovergang tussen Dinxperlo en Suderwick"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Rieja
Gepubliceerd: 08-05-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!