30 april: Koninginnedag

De dag die op 30 april gevierd wordt sinds 1949, heet koninginnedag. Het is een nationale feestdag die gevoerd wordt in Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba. Voorheen werd deze dag op 31 augustus gevierd, dit was namelijk de verjaardag van koningin Wilhelmina. Op de dag zelf en de avond voorafgaand zijn er verschillende dingen in Nederland te doen om de verjaardag van de koningin te vieren.

Vroeger

Als eerste was er de ‘Prinsessendag’ deze werd op 31 augustus 1885 gevierd, ter ere van de vijfde verjaardag van prinses Wilhelmina. Deze dag werd gevierd om de nationala eenheid te benadrukken. Toen koning Willem III overleed in 1890, werd de Prinsessendag een Koninginnedag. Zo werd het een feestdag voor kinderen, Wilhelmina was toen zelf 10 jaar. Toen zei achttien werd, werd zij de regerende vorstin die zij lange tijd is geweest. 31 augustus was Koninginnedag tot 1948.

In 1948 volgde Juliana Wilhelmina op en werd Koninginnedag vervolgens op 30 april gevierd. Toen de televisie ‘hip’ werd (jaren ’50) waren de activiteiten ook op tv te volgen. In de naoorlogse jaren was Koninginnedag een gewone werkdag, maar na loop van tijd kregen steeds meer mensen vrij op die dag. En werd het een nationale feestdag.

Toen Beatrix in 1980 de troon opvolgde besloot zij om Koninginnedag op 30 april te houden, dit ter ere van haar moeder. Er kwam ook een praktische overweging bij kijken. Beatrix is namelijk op 31 januari jarig, het weer is dan niet zo gunstig om buitenactiviteiten te organiseren.

Soorten activiteiten

Toen Juliana Koningin was werd er op 30 april een defilé gehouden. Veel Nederlanders liepen dan mee in een optocht langs Paleis Soestdijk, waar de Koninklijke familie op het bordes stond. De mensen brachten geschenken en bloemen, waarmee ze het bordes bedekten. De schoolkinderen liepen ’s morgens allen naar het stadhuis om daar patriottische liedjes te zingen voor de burgemeester (aubade). Dit werd afgesloten met het Wilhelmus. Voor de kinderen werden er die dag kinderspelen georganiseerd, zoals koekhappen en zaklopen. En tot slot werd er door de kinderen een lampionoptocht gelopen. Voor oudere jeugd en volwassenen werden er op sommige plaatsen activiteiten georganiseerd, zoals optredens van bands.

Koningin Beatrix doet het anders, zij bezoekt op Koninginnedag (samen met familieleden) een of vaak twee steden in Nederland. In deze steden wordt sowieso koek gehapt, dit wil de koninklijke familie graag. Verder worden ze onthaald met een speciale viering. Sommige steden laten ouderwetse dansen en ambachten zien, terwijl anderen het in een iets moderner jasje steken.

Het eerste wat in je opkomt als je aan Koninginnedag denkt is waarschijnlijk: de vrijmarkten. Het is namelijk zo dat op Koninginnedag niemand een vergunning nodig heeft om op de straat te ‘venten’, verkopen. Overal worden dan ook vlooienmarkten (vrijmarkten) georganiseerd.

In Amsterdam wordt er ook jaarlijks een groot openluchtfeest gehouden. In Amsterdam is ook altijd een zeer grote vrijmarkt, welke rond de half miljoen bezoekers trekt. Dit trekt zelfs buitenlandse bezoekers die een dagje ‘Queen’s Day’ mee vieren. De nacht voor Koninginnedag worden er in veel steden ook activiteiten/optredens georganiseerd. Deze nacht heet Koninginnenacht. In Apeldoorn en omgeving noemt men deze nacht echter Prinsennacht en de nacht van 30 april noemt men daar Koninginnenacht.

Steden

In deze steden is Koningin Beatrix al eens geweest (op chronologische volgorde): Amsterdam, Soestdijk, Veere,Breda, Harlingen, Zuidlaren, Lochem, Vaasen, Den Haag, Schagen, Callantsoog, Anne Paulowna, Deurne, Meijel, Breukelen, Soestdijk, Kampen, Genemuiden, Goedereede, Oud-Beijerland, Loppersum, Haren, Buren, Culemborg, Rotterdam Overschie en centrum, Vlieland, Sneek, Urk, Emmeloord, Sittard, Eijsden, Sint Maartensdijk, Bergen op Zoom, Marken, Velsen, Doesburg, Zutphen, Houten, Utrecht, Katwijk, Leiden, Hoogeveen, Meppel, Wijhe, Deventer, Warffum, Groningen, Den Haag, Scheveningen, Zeewolde, Almere, Woudrichem, Den Bosch, Makkum en Franker (laatste twee in 2008).

Onderdeel van de special Feestdagen © 2008 - 2010 Brigitte_, gepubliceerd in Sociaal Cultureel (Mens en Samenleving) op 11-04-2008, laatst gewijzigd op 18-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Brigitte_ is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Nationale feestdagen in Nederland 2007-2010: Nederland telt jaarlijks tien nationale feestdagen waarop er niet gewerkt mag worden. Hier zet ik de nationale feestdagen voor 2007 tot 2010 op een rijtje.
• Koninginnedag zal verdwijnen: Koninginnedag gaat binnen enkele jaren verdwijnen. We krijgen er koningsdag voor in de plaats. Want binnenkort zal als alles goed gaat, koning Willem de 4e de troon bestijgen.
• Koninginnedag 2008 programma: Koninginnedag 2008. Op 30 april is het weer zo ver, Koninginnedag. Verschillende steden organiseren veel evenementen. Amsterdam is een van de bekendste en meest bezochte plekken…
• Koninginnedag in Amsterdam 2009: Oranje boven, Oranje boven, leve de Koningin!!! Het is weer bijna Koninginnedag en dan barst het feest weer los in Nederland. Amsterdam is ´the place to be´ voor de leukste,…
• Koninginnedag in Amsterdam: Koninginnedag in Amsterdam: waarschijnlijk de grootste jaarlijkse happening in de hoofdstad van ons land. Jaarlijks vieren de meeste mensen Koninginnedag in deze stad. Niet zo gek…