Bijbelse geschiedenis 62: Koning Davids laatste jaren

Davids laatste jaren worden gekenmerkt door nationale problemen die veroorzaakt zijn door fouten uit het verleden. Adonija probeert nog David op te volgen, maar David laat Salomo tot koning zalven. David is niet alleen de koning van Israël maar ook spiritueel leider. Hij schrijft het boek Psalmen dat een inspirerend boek wordt voor heel het Joodse volk.

Nationale problemen

Een nieuwe opstand
Terwijl David naar Jeruzalem terugkeert ontstaat een conflict tussen de mensen van Israël en Juda. De mensen van Israël verwijten de bewoners van Juda dat deze de terugkeer van de monarchie claimen terwijl ze eerst nog tegen zijn. Sheba, een Benjamiet, leidt de opstand van Israël tegen Juda (David). Omdat Amasa niet op tijd aanwezig is stuurt David Abishai om te voorkomen dat Sheba uit de ommuurde stad ontsnapt. Joab en Abishai komen Amasa bij Gibeon tegen. Joab ziet nu een mogelijkheid om Amasa te straffen voor diens aandeel in de opstand van Absalom. Vriendelijk omarmt Joab Amasa en steekt hem vervolgens een zwaard in zijn zij en doodt hem.

Joab en Abishai trekken verder en vinden Sheba bij Abel van Beth-Maachah. Joab wil de stad aanvallen maar een verstandige vrouw voorkomt dit. Zij roept Joab en vraagt hem de stad te sparen. De bevolking levert het hoofd van Sheba aan Joab uit.

Hongersnood
Er breken een aantal calamiteiten uit die de mensen doet beseffen dat God kwaad is en dat ze Hem om vergeving moeten vragen. Op het hoogtepunt van Davids regeringsperiode breekt een drie jaar durende hongersnood uit. David zoekt uit of er gezondigd is. Wanneer dit niet het geval is raadpleegt David de profeet en verneemt dat de hongersnood de oorzaak is van twee nationale fouten:

1. gebrek aan respect voor Koning Saul;
2. vervolging van de Gibeonieten.

David gaat de fouten herstellen, hoewel het te laat is voor de eerste fout. David vraagt de Gibeonieten om vergeving. Deze eisen de dood van de kleinkinderen van Saul om diens acties tegen de Gibeonieten te verzoenen. Alleen Mephibosheth, de zoon van Jonathan wordt gespaard, de rest wordt opgehangen door de Gibeonieten. Israël krijgt bewondering hiervoor en 150.000 niet-Joden vragen om deel te mogen uitmaken van het Joodse volk. Maar David verbiedt Joden om met Gibeonieten te trouwen vanwege hun wreedheid. David houdt een staatsbegrafenis voor de kleinkinderen van Saul en ook voor de overblijfselen van Saul en Jonathan. Er wordt door de twaalf stammen nationale rouw gehouden.

volkstelling
Er wordt door David een volkstelling gehouden om te kijken hoe sterk zijn leger is. De stam Juda heeft een 500.000 mannen voor de militaire dienstplicht; de stammen Levi en Benjamin 300.000; de rest van de stammen 800.000.

De Tora meldt dat alleen tijdens bijzondere omstandigheden een volkstelling gehouden mag worden. Saul deed het door elke soldaat een lam mee te laten brengen en deze te tellen. David hanteert die wet niet meer en telt het volk zoals andere volkeren dit doen. De volkstelling heeft echter als nadeel dat het volk meer op mankracht vertrouwt dan op Goddelijke bescherming. De volkstelling is dan ook tegen Gods wil.

David realiseert zich zijn zonde en vraagt God om vergeving. De pest breekt uit en 70.000 mensen sterven. Bij Auranah, de Jebusiet, stopt de engel en hier bouwt David een altaar. Het is de plek van de berg Moria van de Akeida van Izaäk en waar de Tempel later gebouwd zal worden. Hier komt Gods genade.

Davids opvolger

het probleem van de opvolging
David is oud en blijft in huis om te studeren en te bidden. De vrede in zijn huis wordt verstoord door Adonija die David wil opvolgen. Hij maakt pannen om zijn vader op te volgen na diens dood. Hij zoekt hulp bij Joab en de priester Abiathar. Maar door anderen wordt hij dwars gezeten. Door deze weerstand versnelt hij zijn plan en geeft een groot feest. Maar David zweert dat Salomo zijn opvolger wordt. Salomo wordt in Gihon tot koning gezalfd. Salomo neemt geen wraak op Adonija. David instrueert zijn zoon wat voor beleid te voeren. Hij moet Gods weg bewandelen en de Goddelijke geboden met heel zijn hart volgen.

Het boek Psalmen
David is niet alleen koning van Israël maar ook spiritueel leider en omringde zichzelf met spirituele mannen: Mephibosheth, Ahitophel, Ira de Jaïriet, Benaiah, de profeet Nathan, en Gad. Zij vormen het Sanhedrin. David schrijft het boek Psalmen dat misschien wel het populairste Bijbelboek is. Het bevat alle aspecten van zijn leven en het vormt een prototype voor het leven van de Joden die hieruit inspiratie, moed en hoop halen.

David sterft
In het jaar 2924 (837 vóór het begin van de gewone jaartelling) sterft David. Hij heeft 40 jaar geregeerd (7 jaar in Hebron en 33 jaar in Jeruzalem – 6 maanden is hij in ballingschap geweest toen zijn zoon Absalom hem vervolgde). De Messias zal een afstammeling zijn van Koning David.

---

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.

1. Waarom ontstaat er een conflict tussen Israël en Juda?
2. Wie leidt de opstand van Israël tegen Juda?
3. Waarom brengt Joab Amasa om?
4. Waarom zoekt David uit of er gezondigd is?
5. Wat eisen de Gibeonieten van David?
6. Waarom verbiedt David de Joden om met de Gibeonieten te trouwen?
7. Waarom is de volkstelling tegen Gods wil?Waar stopt de pest?
8. Hoe voorkomt David dat Adonija hem opvolgt?
9. Waarom is het boek Psalmen belangrijk voor de Joden?
10. Van wie zal later de Messias afstammen?

Lees verder

• Bijbelse geschiedenis 61: Absalom / David wederom koning
• Bijbelse geschiedenis 60: laatste oorlogen koning David
• Bijbelse geschiedenis 59: Koninkrijk van David en Jeruzalem
• Bijbelse geschiedenis 58: David, koning van Juda
• Bijbelse geschiedenis 57: de dood van Koning Saul