Divali of het lichtje voor rijkdom en geluk

Mid-oktober. Ze droomde weg bij de maan die in volle glorie door haar slaapkamerraam scheen. Ze herinnerde zich het verhaal dat haar vriend haar twee jaar geleden vertelde. In India, in de donkerste nacht van de herfst, die altijd valt tijdens de nieuwe maan tussen mid-oktober en mid-november maakt een vrouw in Orchha, een dorp aan de Ganges zich klaar voor het lichtjesfeest, Divali.

De mythe van het licht

Er zijn vele verhalen en mythes rondom Divali. Naar mijn mening is de meest originele vertelling over de oorsprong van Divali, deze: er was eens een koning die erg leed onder de voorspelling die hem eens door een astroloog was gedaan. De voorspelling hield in dat hij op de nieuwe maan van de maand Kartik om klokslag twaalf uur door de dood, in de gedaante van een slang, zou worden meegenomen. Er was slechts een manier om de voorspelling tegen te gaan. Al zijn onderdanen moesten op die dag hun huis schoonmaken en van binnen en buiten met diya’s, lichtjes, versieren. Datzelfde moest gebeuren in het paleis, waar vijf diya’s op specifieke plekken geplaatst zouden moeten worden. Een lichtje werd geplaatst voor de slaapkamerdeur. Zodra dit lichtje doofde, zou de koning zijn bewustzijn verliezen en de slang de slaapkamer binnenkomen. De koningin zou dan een lied zingen en rijst en zoetigheden aanbieden aan de slang. En zo geschiede.

De slang was zo vereerd door de verwelkoming dat hij de koningin beloofde alles eraan te doen om de koning weer te doen leven. Hij ging met de ziel van de koning naar het rijk van de doden, waar Yama, beslisser over leven en dood, de boeken bijhield. In het boek van de koning stond op de plek van zijn levensduur een nul, maar de slang wist er op slinkse wijze een zeven aan toe te voegen. Toen Yama het boek las en zag dat de koning nog zeventig jaar te leven had, stuurde hij zijn ziel direct terug naar aarde. De koning leefde daarna nog zeventig jaar en om de gebeurtenis te herdenken vierde hij ieder jaar Divali, het lichtjesfeest. [1]

Divali, een Hindoefeest vol licht

Divali is een van de weinige Hindoefeesten die in geheel India gevierd wordt. Daarnaast wordt het feest ook gevierd in andere landen waar een grote Hindoegemeenschap te vinden is. In Suriname is het feest een nationale feestdag, net als in India. In Londen, het Verenigd Koninkrijk krijgt de Hindoegemeenschap de kans haar huizen en straten te versieren met verlichting en wordt het feest, net als in India en Suriname, afgesloten met een groot vuurwerk. Dit jaar, 2011, is het eerste jaar dat ook in Nederland, en wel in Den Haag, het feest voor het publiek wordt afgesloten met vuurwerk.

Divali is van oorsprong een familiefeest. Voorafgaand aan de vijf feestdagen wordt er gevast, dan eten ze vlees, vis of andere dierlijke producten en proberen de hindoes zo weinig mogelijk leed te doen aan dieren. Ze reinigen met het vasten hun lichaam en hun geest. Divali is net als Durga Puja, het Hindoefeest dat voornamelijk door Bengaalse Indiërs gevierd wordt, een feest waarin gevierd wordt dat het goede heeft gewonnen van het kwaad. Divali is Sanskriet voor rij van lichtjes. Het licht overwint tijdens dit feest het donker en overal in en om het huis is licht te zien. Hoe meer lichtjes, hoe rijker je bent. Dit feest staat in het teken van Lakshmi, godin van de voorspoed. Door de lichtjes kan zij de weg naar je huis vinden. In Indiase dorpen zijn nog de traditionele diya’s te vinden. Dit zijn aarden kommetjes met ghee, geklaard boter. Dit wordt dan aangestoken. In de grote steden van India heeft het elektrisch licht het overgenomen.

De vijf feestdagen van Divali

Iedere feestdag is verbonden aan een andere mythe waarin een god het kwaad bestrijdt. Daarnaast wordt iedere dag ook op een andere manier gekoppeld aan de godin Lakshmi.

De eerste dag
De eerste dag staat in het teken van bidden tot de god van de dood om een rijk en lang leven. Daarnaast staat een grote schoonmaak in en om het huis en het versieren van je huis met zoveel mogelijk licht om de godin te verwelkomen in de planning. Tot slot mag je gaan winkelen.

De tweede dag
De tweede dag staat in het teken van je eigen reinheid. De demon is op deze dag gedood, het kwaad is dus verslagen door het goede. Voor zonsopgang neem je een bad en verzorg je je lichaam met oliën en massages. Je trekt je mooiste kleding aan en mag lekker eten.

De derde dag
Op de derde dag mag je gokken, want de godin Parvati won een spelletje dobbelen tegen haar man en deelde mee dat de hindoe die op deze dag zou gokken een voorspoedig jaar tegemoet zou gaan. Lakshmi wil het huis ook deze dag weer schoon zien. Het is ook de dag om anderen te vergeven en oude vrienden weer op te zoeken.

De vierde dag
Op de vierde dag wordt er eten aan de armen uitgedeeld. De god Krishna maakte een berg van eten zodat de bewoners van een Indiaas dorpje daar bescherming konden vinden tegen de krachten van de duivel Indra. Ook wenst de vrouw op deze dag haar man een voorspoedig leven, waarop hij haar met cadeau’s en liefde bedankt.

De vijfde dag
De vijfde dag staat in het teken van de familieband en dan vooral die tussen broer en zus. Krishna en de god van de dood zouden op deze dag hun zus hebben bezocht. De god van de dood verkondigde daarop dat iedere hindoe die zijn zus op deze dag zou bezoeken nooit in de hel zou komen.

Grootse afsluiting

Het feest wordt afgesloten met vuurwerk, zodat de overgebleven resten van het kwaad als het ware worden verbrand. Het is de afsluiting van een jaar en de komst van een jaar die je schoon, rijk en gelukkig met je vrienden en familie kunt doorbrengen. Gelukkig Divali, oftewel Subh Divali!