Bijbel (Tenach) - Boekrollen

In deel II besprak ik de schriftelijke vastlegging en overlevering van de Bijbel. Men gebruikte hiervoor steen, metaal en hout als materiaal, waarin het schrift gegraveerd, gebeiteld of gekerfd werd. Ook aardewerk (straca) werd gebruikt. Als schrijfoppervlak gebruikte men daarnaast vooral kleitabletten. Maar het belangrijkste was papyrus.

Papyrus

In Egypte groeide langs de Nijl een soort riet, de papyrus geheten. Hier werden papyrusrollen van gemaakt. Rond de vijfde eeuw voor de gewone jaartelling was papyrus standaardmateriaal geworden in het gebied rond de Middellandse Zee. De Fenicische stad Byblos werd een centraal handelspunt. Papyrus werd gebruikt voor administratie, correspondentie, handel, geschiedschrijving e.d. Men neemt aan dat voor het Oude Testament ook papyrus werd gebruikt.

Een papyrusrol bestond uit ongeveer twintig vellen. De tekst werd in kolommen geschreven. Met de rechterhand werd de rol vastgehouden en met de linkerhand hield men hem open. De tekst werd met inkt beschreven.

Naast papyrus werden dierenhuiden gebruikt. Schapen, geiten, bokken en kalveren waren de leveranciers van de huiden. Beide zijden van de huid werden als schrijfmateriaal gebruikt. Het werd perkament genoemd.

Boekrollen in de Tenach

Jeremia wordt een boekrol genoemd (megillat sefer). Er werd geschreven met inkt, en schrijver was een beroep. Belangrijke geschriften bewaarden men in aarden kruiken. In 2 Koningen (22:3-11) wordt vermeld dat een boekrol gevonden werd die de Wet (Tora) bevatte. Het boek wordt het 'Boek van het Verbond' genoemd (sefer habberiet).

Ook de boeken Ezra en Nehemia vermelden schrijfkunsten. De Tora wordt hier het 'Boek van de Wet van Mozes' genoemd (sefer torat Mosje).
Schrijvers worden ook genoemd in Jesaja, Koningen, Kronieken, Ezra en Esther.

De Geschreven Tora

De Tora werd op één rol geschreven: de Heilige Wetsrol. Deze stond en staat centraal tijdens de dienst in de synagoge. De Heilige Wetsrol wordt nog steeds met de hand geschreven, omdat de Tora heilig is en woord voor woord zeer nauwkeurig moet worden geschreven. Dit wordt gedaan door zeer bekwame schrijvers.

Meer over de Bijbel is te lezen in mijn special Ontwikkeling van de Tenach. © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 06-09-2007, laatst gewijzigd op 12-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bijbel (Tenach) - Canon & Tora: Het Oude Testament (Tenach) is in de loop der geschiedenis met verschillende benamingen aangeduid. De vroegste benaming is 'HaSefariem' (de boeken). Dit werd door Grieks sprek…
• Bijbel (Tenach) - Geniza & Belangrijke handschriften: De Tora is altijd het middelpunt geweest in het religieuze leven van het volk Israël. De Tora wordt geschreven op een rol en heet de Heilige Wetsrol. Het…
• Potlood, schrijvend hout: Een potlood is een middel om mee te schrijven, gemaakt van hout, klei en grafiet. Door er mee te schrijven ontstaat er een tekst, tekening of dergelijke op papier. Naarmate een potl…
• Bijbel (Tenach) - De positie van de mens: De mens wordt in de Tenach aangeduid door middel van verschillende woorden, die elk de verschillende aspecten van de menselijke natuur weergeven of benadrukken. De b…
• Joods religieuze boeken na de Bijbel: De na-bijbelse literatuur wordt rabbijnse literatuur genoemd. Het is voor de meeste mensen ontoegankelijk omdat goede kennis van het Hebreeuws en het Aramees vereist is.…