Islam: een sceptisch perspectief - 12
Een door de Islam opgelegde verplichting die zondermeer als een goed voorbeeld kan worden genoemd, is het verstrekken van giften aan mensen die dit nodig hebben. Deze aalmoesverplichting (Arabisch: “zakat”) geldt voor iedere Moslim. Helaas bevat de zakat-regel een aantal bedenkelijke bepalingen. In dit artikel meer over de toewijzing aan, en de uitsluiting van, bepaalde groepen.
Inleiding
Zakat is verplichting voor iedere Moslim die over voldoende middelen beschikt, om giften te verstrekken. Er zijn twee soorten zakat: zakat fitrah en zakat mal. Zakat fitrah is een vast bedrag dat tijdens de vastenmaand ramadhan moet worden gegeven, ten bedrage van (de tegenwaarde van) 2 ½ kilogram rijst. Zakat mal wordt berekend over het bezit. Er zijn verschillende interpretaties, maar de meest gangbare is, dat mensen jaarlijks 2 ½ % van hun bezit moeten afstaan. Bepaalde bestanddelen zijn vrijgesteld, zoals een eigen huis. Voor vee gelden weer andere regels: een bepaald gedeelte hiervan moet worden geslacht en weggegeven. Voor wie?Zakat is voor de volgende mensen: armen, wezen, ouderen zonder bronnen van inkomsten, en weduwen. Verder komen de volgende categorieën in aanmerking:
- Arme mensen die op het punt staan zich te bekeren tot de Islam.
- Reizigers met onvoldoende geld voor voedsel en onderdak, die zich bij de moskee melden.
- Inners van zakat.
- Strijders voor het geloof.
Op een aantal van deze categorieën ga ik onderstaand in.
Armen, wezen, ouderen, weduwen
Deze categorieën in aanmerking nemende, lijkt zakat een eerlijke, humane manier om behoeftigen van een bestaansminimum te voorzien. Inderdaad: het was zo’n 1400 jaar geleden een goed punt om bijdragen aan behoeftigen door middel van een wet (de voorschriften van de Koran hebben een wettelijke status in Islam-gemeenschappen) te regelen. In zijn intentie voorziet zakat in een minimum-bestaan voor behoeftigen.De praktijk is echter veelal anders. Volgens Moslim-geleerden dient zakat bij voorkeur tijdens de vastenmaand Ramadan te worden gegeven. Dit is wat velen dan ook doen; wellicht omdat zij het als een verplichting zien, om voor het einde van de Ramadan “in het reine” te komen. Vele armen leven dan ook de overige maanden van het jaar in echte armoede. Het moet overigens worden gezegd, dat de zorg voor ouderen onder Moslims vaak heel goed is: ouderen worden in de familiekring opgenomen en daar verzorgd.
De categorisering, met name het expliciet noemen van weduwen, vloeit voort uit de tijdsgeest waarin de eerste versies van de Koran zijn geschreven. Weduwen waren vaak behoeftig, omdat zij geen echtgenoot meer hadden om voor hem te zorgen. Het vinden van een eigen bron van inkomsten was vaak onmogelijk, en weduwen waren nu eenmaal geen “aantrekkelijke” partij voor mannen, zeker als zij ook nog kinderen had. Dit heden ten dage in veel Moslim-landen niet anders.
Arme mensen die op het punt staan zich te bekeren tot de Islam
Dit is een van de meest omstreden punten met betrekking tot zakat, en wel om de volgende redenen:Het sluit niet-Moslims expliciet uit, als ontvangers van zakat. Zakat is bestemd voor arme Moslims, met één uitzondering: zij die op het punt staan om Moslim te worden. Met name in landen met groepen van verschillende religies leidt dit tot controverse: worden behoeftige niet-Moslims van giften uitgesloten?
Inderdaad: volgens de Koran wel. Het staat Moslims vrij om “vrijwillige” giften te doen aan niet-Moslims; dit “telt” echter niet als zakat. Het verdelen van het verplichte bedrag aan zakat tussen Moslims en niet-Moslims is niet toegestaan, en is dus in de ogen van Allah een zonde.
Deze regeling wordt, ook nu nog, in veel landen gebruikt als “bekeer-premie”. Armen (en hier bedoel ik: mensen die niet weten of ze morgen wel te eten hebben) worden ook tegenwoordig nog op grote schaal tot de Islam “bekeerd” door het vooruitzicht, tenminste op de korte termijn te eten te hebben (overigens maken ook andere religies zich schuldig aan dergelijke “bekeerpremie-regelingen”).
Inners van zakat
Deze regeling, oorspronkelijk bedoeld om het mogelijk te maken, mensen vrij te maken om zakat eerlijk te verdelen, wordt op grote schaal misbruikt. Aan de spreekwoordelijke strijkstok blijft veel hangen; een praktijk die zich ook heeft vertaald naar het heden: in veel Islamitische landen is het een publiek geheim dat belastingambtenaren op grote schaal corrupt zijn.Strijders voor het geloof
De Islam is door de eeuwen heen niet bepaald verspreid door vriendelijke missionarissen die mensen, onder het genot van een kopje koffie, met een brochure en liefdevolle getuigenissen, probeerden te bekeren. Vanaf het prille begin in Mohammeds tijd, is de Islam door de eeuwen heen met het zwaard verspreid, geïnspireerd door Koran-teksten zoals: “En vecht tegen hen totdat er geen ongeloof meer is, en iedereen op de hele wereld zich onderwerpt aan het geloof in Allah” (Koran 8:39). Deze oorlogsmachine moest uiteraard worden gesubsidieerd, en de zakat was een welkome aanvulling op het budget van de strijders voor het geloof.Conclusie
Zakat, in de oorspronkelijke betekenis, is een goede instelling. Hoewel niet perfect (het verschil tussen rijk en arm is in veel Moslim-gemeenschappen ook tegenwoordig schrikbarend), gebeurt er tenminste iets.- De bedenkelijke kanten van zakat zijn:
- De expliciete discriminatie op basis van geloof. Behoeftige niet-Moslims worden keihard uitgesloten.
- Het gebruik van zakat als financiering van oorlogs-activiteiten tegen niet-Moslims. Hiervan zien we, ook tegenwoordig, angstaanjagende voorbeelden.
Verwante artikelen
- Moslim zijn? Houd je aan de 5 pijlers van de Islam!: Het is bij iedereen bekend dat een Moslim eenmaal per jaar moet vasten (de Ramadan). In de Islam is dit een van de vijf dingen die genoemd worden wat iede…
- De vijf pilaren van de islam: Binnen de islam worden een aantal fundamenten genoemd waarop deze religie gebouwd is. Met de intentie de moslimgemeenschap zuiver en rein te houden, zijn er vijf pilaren die ver…
- Zakat, het geven van aalmoezen in de Islam: Zakat wordt ook wel de 'reiniging van bezit' genoemd. Het belang van zakat in de Islam wordt duidelijk door het grote aantal keren dat het genoemd wordt in de Isla…
- Ramadan: antwoord op de belangrijkste vragen: Als uw Turkse collega plotseling niet meer met u naar de kantine wil, verbaas u daar dan niet over. Alle moslims worden elk jaar enige weken opgeroepen tot de Ra…
- Islam en haar pijlers: Hedentendage is de Islam een veelbesproken en helaas ook veel bekritiseerde religie. Helaas, omdat het grootste deel van de moslims hun religie op normale en vredelievende wijze belijd…
Reageer op het artikel "Islam: een sceptisch perspectief - 12"
Turkeije is geen goed voorbeeld voor een moslim-land. Het is dan ook het enige land dat seculier is en islamitisch tegelijk. Helemaal mee eens dat de islam in Turkeije anders beleefd wordt net als in Indonesie...niks kramachtig...zeer vrij in vergelijking met SA of Iran. Volgens mij is het niet zo zeer de vraag hoe moslims hun religie zien, want allicht dat dit goed is en goed bevonden wordt. Het gaat er juist om dat de kern van de islam niet bevorderend is voor niet moslims. Wil iemand de islam naleven en dus de koran en de sunna of wat voor richting dan ook gehoorzamen, dan betekent dat automatisch dat een niet moslim niet gelijkwaardig is. Op het moment dat iemand niet gelijkwaardig geacht wordt kan men onmogelijk elkaar naderen. Natuurlijk zijn er een hoop moslims die niet weten wat de geschriften vertellen en hun gaat het om een goed leven voorzichzelf en respect hebben voor je naasten en anderen....allemaal prachtig. Alleen de islam is hierin niet uniek, maar waar de islam wel enigzins uniek in is, is de absolute waarheid die zij plachten te handhaven, zelfs met het zwaard. Hier gaat de kritiek over het algemeen over...het gaat er om dat een groepering het recht in eigen hand neemt en anderen onderdrukt uit naam van die God. In Turkeije is dit niet aan de hand, maar in de rest van de moslimwereld is het weldegelijk aan de gang. Natuurlijk kunnen we de islam daarvan niet de schuld geven, maar om nu te zeggen dat het systeem feilloos is en God alwetend hierin....?
Door Nesibe (infoteur) op 16-06-2008Alleerst moet ik toegeven dat ik uw volhardendheid bawonder. Ik heb zojuist deze reeks doorgelezen. U heeft een uitgebreide kennis van de Islam. Het is wel jammer dat u zich enkel focust op het negatieve. Een reeks over het positieve in de Islam zou een mooie afsluiter geweest zijn.
U bekijkt de Koran helaas door een hedendaagse Westers getinte bril. Uw waarden en normen worden gevormd door de plaats waar u leeft en de tijdsgeest. Andere heilige boeken zijn ook onbegrijpelijk door onze getinte bril. Zo staan er bijvoorbeeld ook in de Bijbel gewelddadige passages en passages over slaven. Gaat u hier ook een reeks over schrijven?
U verwacht dat anderen door uw bril kijken, maar heeft u al eens door de bril van anderen gekeken? Ik kan niet meespreken over andere Islamitische landen, maar ik zou u graag wat willen vertellen over de Islam in Turkije. Net als in andere Islamitische landen is de Islam daar vermengd geraakt met de lokale religie en cultuur. In Turkije is er een scheiding tussen religie en staat. Polygamie is daar bijvoorbeeld strafbaar.
De meeste Turken zijn Moslims en een deel ervan is praktiserend Moslim. Dit kan je vergelijken met Christenen die enkel op feestdagen naar de kerk gaan en anderen die er elke zondag zitten. Weinig Turken hebben de Koran echt gelezen (zoals weinig Christenen de Bijbel echt hebben gelezen). Toch is het dagelijks leven verweven met mooie Islamitische waarden, zoals respect voor anderen en delen van voedsel bijvoorbeeld. Veel Turkse Moslims hebben ook geen interesse in wat er letterlijk in de Koran staat omdat ze weten wat de goede Islamitische waarden zijn. Ze zeggen wel dat de Koran het woord van Allah is maar ze zullen niet met verzen schermen om hun gelijk te halen maar u vertellen over de waarden die ze kennen. En dat is waar een goede Moslim om zijn draait: niet met theoretische kennis zwaaien maar leven als een goede mens.
Zelf ben ik wat je een "afvallige" zou noemen. Ik beschouw mezelf als een spirituele Moslim. Bovendien ben ik getrouwd met een niet-Moslim. Hier heb ik geen moeite mee ondervonden: ik ben noch gestenigd, noch verbannen. Mijn man is zelfs goed onthaald door zeer religieuze Turken. Dit komt doordat we respect hebben voor hun religie en ze niet aanvallen (zoals enkele Christenen mij in het verleden wel hebben aangevallen).
Skeptisch zijn is goed maar aanvallen is respectloos. Zelfs met uw uitgebreide kennis van de Islam slaagt u er niet in om een objectieve kijk te geven op zaken. Ik kan veel afleiden over uw persoonlijke achtergrond uit deze reeks. Helaas wakkert u hierdoor de anti-Islamitische gevoelens aan (met een agressieve tegenreactie). Jammer dat u uw kennis en schrijverstalent niet gebruikt om een brug te slaan tussen Oost en West. U zou een prachtige reeks kunnen schrijven dat tot wederzijds begrip zou kunnen leiden. Agressie wekt agressie op maar een respectvol gebaar wekt respect op.
Tot slot nog een opmerking over polygamie: u zegt herhaaldelijk dat geen enkele vrouw haar man wilt delen. Heeft u dit daadwerkelijk nagevraagd? Helaas dringt u ook hier uw persoonlijke visie op aan anderen, want zelfs hier in het Westen zijn er vrouwen die geen problemen hebben met polygamie. Misschien is dit voer voor een ander artikel?
Met vriendelijke groeten
Reactie infoteur op 16-08-2008:Waren er maar meer mensen zoals u!
Ik heb wat meer tijd nodig om op uw reactie terug te komen, maar ik beloof dat ik zal reageren!
Met vriendelijke groeten,
Antoinette.
