Joodse filosofie - Chabad 10: De eenheid van God - Echad

De eenheid van God in het Jodendom is uniek. Het betreft niet het woord enkel (jachied) waarnaast nog iets anders kan bestaan. Het betreft een eenheid waarbij niets anders kan bestaan. God is dus alles. Alleen God bestaat en verder niets. God + Schepping = God. God is onveranderlijk. God is van niets afhankelijk. God kan met niets in de Schepping vergeleken worden, ook niet met een mens. De Schepping is afhankelijk van God en niet onafhankelijk zoals God. Daarom is God uniek.

Echad

Echad wordt in het Hebreeuws geschreven met een alef (1), een chet (8) en een dalet (4). De alef staat voor God; de chet staat voor de zeven hemelen en de aarde; de dalet staat voor de vier richtingen van de aarde. God bevindt zich overal. Er bestaat niets naast God.

Waarom wordt het woord 'echad' (één) gebruikt en niet 'jachied' (enkel)? Omdat er geen ruimte is voor een andere entiteit. Zou er wel ruimte zijn dan was God God niet meer. Jachied is GEEN absolute eenheid, terwijl echad dit wel is. Wat uniek is is dat onze gescheiden materiële wereld één met God is.

Relatie van God met de wereld = relatie van ziel met het lichaam

God verhoudt zich tot onze wereld zoals de ziel zich tot het lichaam verhoudt. De ziel geeft het lichaam leven en zo geeft God de wereld leven.

Toch klopt dit niet helemaal. Het lichaam blijft bestaan na vertrek van de ziel, terwijl de wereld niet zonder God kan bestaan. De eenheid van God is zo dat zelfs de fysieke dimensies van het bestaan van de wereld één met God zijn. De wereld kan nooit onafhankelijk van God bestaan anders zou het zelf een god zijn.

Geen tegenstelling

Hoe kan het dat de Schepping gescheiden is van God en toch één is met God? Hoe kan het dat de mens zich onafhankelijk voelt van God?

Twee redenen:

1. De wereld is feitelijk niets. Daarom wordt de Schepping ook door woorden gevormd. Spraak reflecteert hoe we tot elkaar staan maar geeft niet aan wie we zijn. God sprak en creëerde de Schepping. Hij veranderde er zelf niet door. Bij een mens is dit anders: om iets nieuws te maken moet hij een bestaand iets veranderen. Hij steekt er energie in en verandert dus. Bij God verandert er niets omdat Hij niet bij de Schepping betrokken is. De Schepping is een non-entiteit dat geen input vereist. God blijft bovendien, zoals gezegd, hetzelfde. De enige werkelijkheid is dus God en alleen daar mogen we onze aandacht op richten (we mogen alleen tot God bidden), niet op de Schepping (dus niet tot een mens bidden)!
2. We ervaren echter twee gescheiden entiteiten en dat God niet één is met ons bestaan. Toch zijn we een uitdrukking van Godzaligheid. God trekt zich 'terug' zodat de wereld in haar huidige vorm kan bestaan. Dus enerzijds is God aanwezig en anderzijds niet. Dit impliceert dat Hij alleen bestaat.

Leerproces voor de mens

God is de leraar, wij zijn de leerlingen. God moet iets heel moeilijks aan zijn leerlingen duidelijk maken. Zou Hij rechtstreeks communiceren wat Hij begrijpt, dan raken wij als mens in de war. Daarom gebruikt God analogieën en metaforen. Deze hebben geen directe verbinding met wat God wenst over te brengen aan ons. Maar uiteindelijk begrijpen wij de analogieën en metaforen. We begrijpen vervolgens het algemene concept van Gods idee en uiteindelijk ook de finesses. We begrijpen dat al het bestaan uitdrukkingen zijn van Zijn macht.“Ken God op al uw wegen.” De Goddelijke dienst is de wijze waarop we God leren kennen. In de tijd van de Verlossing zal de hele wereld vervuld zijn van Gods kennis. Dan zien we dat alleen God bestaat en niets anders.

Meer over het Joodse geloof is te lezen in mijn special Jodendom: Wat we geloven -basis ideeën van het Joodse geloof.