InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 126: Vertaling Tora in het Grieks - Exodus 32:1

Torastudie 126: Vertaling Tora in het Grieks - Exodus 32:1

Torastudie 126: Vertaling Tora in het Grieks - Exodus 32:1 De 17de Tammoez staat in de Joodse geschiedenis bekend als rampen datum. Op deze dag brak Mozes de Stenen Tafelen omdat het volk Israël het Gouden Kalf aanbad. Vele eeuwen later werd op deze dag een bres geslagen in de muren van Jeruzalem wat uiteindelijk leidde tot de vernietiging van de Tweede Tempel. In dit artikel aandacht voor een andere slechte zaak voor het Joodse volk, namelijk de vertaling van de Tora in het Grieks. Dit artikel is een bewerking van een artikel van Rebbe Menachem Mendel Schneerson. Tevens vindt u de visie van Etsel.

Talmoed Sefer Tora, 1:8

Zeventig wijzen vertaalden de Tora in het Grieks voor Koning Ptolemy. Die dag was een moeilijke voor het volk Israël want het was de dag waarop het (Gouden) Kalf werd gemaakt; want de Tora kan niet volledig vertaald worden.

Vertaling van de Tora gebeurde al door Mozes in zeventig talen

Voordat de Tora vertaald werd voor Koning Ptolemy had Mozes al op Goddelijk bevel de Tora in de 70 basis talen van de wereld vertaald. Grieks was daar één van en het Grieks is het meest geschikt als vertaling van de Tora. Waarom vergelijkt de Talmoed dan de vertaling in opdracht van Ptolemy met één van de grootste tragedies in de Joodse geschiedenis?

Het maken van het Gouden Kalf

Het Gouden Kalf werd op de 16de Tammoez gemaakt door Aharon, de broer van Mozes. Veertig dagen eerder was Mozes naar de top van de Sinaï gegaan om de Tora in ontvangst te nemen. Door een misrekening dacht het volk Israël dat Mozes de 16de Tammoez zou terugkeren en niet de 17de Tammoez. Het volk werd ongedurig en wilde dat Aharon een Gouden Kalf maakte (Exodus 32:1).

Aharon probeerde tijd te rekken door tegen het volk te zeggen dat het Kalf pas op de 17de Tammoez zou mogen worden aanbeden. Dit was de dag waarop Mozes zou terugkeren. Het zou dan een feestdag voor God zijn. Maar toen Mozes terugkeerde, hadden de mensen al het Kalf aanbeden tijdens de dageraad en hadden zo het nieuwe verbond met God geschonden.

Nu kunnen we begrijpen waarom de Talmoed de vertaling van de Tora in het Grieks vergelijkt met de dag waarop het Kalf werd gemaakt. Die dag kon het onheil nog worden voorkomen omdat het Kalf nog niet aanbeden werd.

Waarom aanbad het volk Israël een gouden afgod?

Waarom stelde het volk geen vervanger aan voor Mozes? Mozes was een man van God. Hij was een Goddelijke lichtstraal. Toen Mozes weg was wilden ze een zichtbare vervanger hebben, een fysiek object als hun prototype voor een grotere getuigenis aan de waarheid dat 'Er niets anders is naast Hem' (Deuteronomium 4:35).

Goud is de vertegenwoordiging van de Goddelijke onaantastbare eigenschap. Hiermee wilde het volk tonen dat zelfs het meest stoffelijke niet gescheiden is van de Goddelijke realiteit. En daarin hadden de Joden geen ongelijk want een paar maanden later werd de Joden verteld een heiligdom voor God te maken dat grotendeels uit goud bestond (de keroeviem cherubijnen). De keroeviem symboliseerden de relatie tussen God en Israël en markeert de zetel van Gods manifest aanwezig in het fysieke universum. Sterker nog, de bouw van het Heiligdom diende als verzoening voor de zonde van het Gouden Kalf.

Verschil tussen de Keroeviem en het Gouden Kalf

Het verschil tussen de Keroeviem en het Gouden Kalf ligt gelegen in de opdrachtgever. Voor de Keroeviem was God de opdrachtgever; voor het Gouden Kalf was de mens de opdrachtgever en dus was het Gouden Kalf een afgod en de Keroeviem niet. Als de mens een object kiest als een vertegenwoordiging van het Goddelijke dan is er sprake van een afgod.

Waarom was de vertaling van de Tora in het Grieks fout?

In het geval van Mozes gaf God de opdracht om de Tora te vertalen in 70 talen waaronder het Grieks. In het geval van de zeventig wijzen die in opdracht van Koning Ptolemy de Tora vertaalden betrof de opdrachtgever een mens. Daarmee zien we de parallel met het Gouden Kalf.
De Joodse wijzen hebben de Tora niet letterlijk vertaald (daarom zegt de Talmoed dat de Tora niet volledig vertaald kan worden) omdat het anders niet goed geïnterpreteerd zou worden. Op deze wijze hebben ze er voor gezorgd dat het licht van de Tora zich over alle volkeren verspreidde.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

De Talmoed geeft hier een zeer interessante verklaring voor de vertaling van de Tora, namelijk dat het onvertaalbaar is. In de verklarende vertaling van Rashie's Pentateuch-commentaar door Rabbijn A.S. Onderwijzer staat dat het om een 'uiterst vrije vertaling' gaat. Het is niet mogelijk om de Tora letterlijk te vertalen. Dit heeft al tot heel wat misverstanden en zelfs godsdienstoorlogen geleid. De enige juiste vertaling werd door Mozes gemaakt in opdracht van God.

Wie de Tora wens te bestuderen met een door de mens vertaalde tekst kan dit alleen maar doen met de Hebreeuwse tekst er naast. Rashie's Pentateuch-commentaar door Rabbijn A.S. Onderwijzer is daar een voorbeeld van waar ook nog eens Rashie's commentaar erbij wordt geleverd. Recentelijk heeft het Nederlands Bijbelgenootschap ook de Tenach uitgegeven met de Hebreeuwse tekst er naast. Ook hier gaat het om een vrije vertaling. Maar het belangrijkste is dat de originele tekst erbij staat. Wat echter ontbreekt zijn Joodse commentaren zodat er misverstanden kunnen ontstaan.

Zelf citeer ik in de meeste stukjes van Torastudie ook de Hebreeuwse tekst, me realiserend dat dit de enige manier is om de boodschap goed over te brengen (althans voor degene die het Hebreeuws machtig is). Verder is het uiteraard van belang dat alleen de Joodse klassieke bronnen een zuivere interpretatie van de Tora kunnen geven. Voor niet-Joden die niet verplicht zijn de Tora na te leven is de Tora natuurlijk heel andere koek. Zij vertalen vaak letterlijk en maken hierbij grove fouten. Zij gebruiken ook vaak de klassieke Joodse bronnen verkeerd of proberen die in hun voordeel uit te leggen. Bovendien zijn zij -omdat ze de Tora dus niet hoeven na te leven- geen ervaringsdeskundigen. Dit maakt het voor hen zeer lastig zo niet onmogelijk om de Tora echt te begrijpen.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom vergelijkt de Talmoed de vertaling in opdracht van Ptolemy met één van de grootste tragedies in de Joodse geschiedenis?
  2. Welke taal is het meest geschikt om de Tora in te vertalen?
  3. Wie alleen kon de Tora vertalen in 70 talen en waarom?
  4. Waarom was de vertaling van de Tora in het Grieks fout?
  5. Welke misrekening maakten de Joden inzake de terugkomst van Mozes?
  6. Waarom probeerde Aharon tijd te rekken?
  7. Waarom aanbad het Joodse volk een gouden afgod?
  8. Waarom hadden de Joden in principe geen ongelijk om het Gouden Kalf te aanbidden?
  9. Wat is het verschil tussen de Keroeviem en het Gouden Kalf?
  10. Waarom vertaalden de Joodse wijzen de tekst van de Tora niet letterlijk? Wat voorkwamen ze hiermee?
  11. Waarom kan de Tora alleen maar begrepen worden als men Hebreeuws kent en men de Joodse klassieke bronnen gebruikt?
  12. Wat is het verschil tussen Joden en niet-Joden inzake het bestuderen van de Tora?

Lees verder

© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is de Tora? - de Geschreven en Mondelinge ToraDe Tora is de as waar omheen het Jodendom draait. Als je wilt weten wat de Joodse benadering is inzake een bepaalde kwes…
Bijbel (Tenach) - Overlevering & MasoraBijbel (Tenach) - Overlevering & MasoraDe Tora is door Mozes via God ontvangen en is sindsdien overgeleverd. De overlevering geldt ook voor de overige Bijbelbo…
Torastudie 131: Breken van Stenen Tafelen  Exodus 32:19Torastudie 131: Breken van Stenen Tafelen Exodus 32:19Het mag vreemd klinken maar de Tora beschouwt het breken van de Stenen Tafelen door Mozes als de grootste daad die hij v…
De Tora en de wereld: realiteit en zijn schaduwDe Tora en de wereld: realiteit en zijn schaduwVroeg of laat moet iedereen de Tora begrijpen. De Tora is de uiterste realiteit niet alleen van het Joods bestaan, maar…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Torastudie 126: Vertaling Tora in het Grieks - Exodus 32:1"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!