Tehilliem: Psalm 30 - een Joodse uitleg

Deze Psalm leert ons dat we niet gestrest moeten raken wanneer God lijden brengt, want alleen door lijden kan men de Komende Wereld binnengaan. Zelfs de grote vromen is geen stabiliteit gegarandeerd. Alles ligt in de hand van God. Maar zelfs al raken we in een diep dal, HaShem is altijd beschikbaar om ons er weer bovenop te brengen. Psalm 30 maakt onderdeel uit van het ochtendgebed van de Joden. Koning David wijdde deze Psalm toe aan de Heilige Tempel die later door zijn zoon gebouwd werd. Dit artikel bevat de inzichten van Joodse wijzen en de visie van Etsel.

Tekst Psalm 30

En psalm, een lied voor de inwijding van 'Het Huis'. Van David. Uw hoogheid, Eeuwige, wil ik bezingen, want U hebt me uit de put gehaald en mijn vijanden gaf U geen leedvermaak over mij. Eeuwige, mijn God, ik riep U diepbewogen aan en U bracht mij genezing. Eeuwige, U hebt mij uit de groeve omhooggehaald. U liet me weer leven, zodat ik niet het graf afdaalde.
…..
…..
Hoor, Eeuwige en wees mij genadig. Eeuwige wees een helper voor mij. Mijn klagen hebt U voor mij veranderd in dansen; het rouwkleed hebt U me uitgedaan, me omgedaan het vreugdekleed. Moge mijn ziel U bezingen en niet zwijgen. Eeuwige, mijn God, altijd wil ik u danken.

Tekst in het Hebreeuws

א מִזְמוֹר שִׁיר-חֲנֻכַּת הַבַּיִת לְדָוִד. ב אֲרוֹמִמְךָ יְהוָה כִּי דִלִּיתָנִי וְלֹא-שִׂמַּחְתָּ אֹיְבַי לִי. ג יְהוָה אֱלֹהָי שִׁוַּעְתִּי אֵלֶיךָ וַתִּרְפָּאֵנִי. ד יְהוָה הֶעֱלִיתָ מִן-שְׁאוֹל נַפְשִׁי חִיִּיתַנִי מיורדי- (מִיָּרְדִי-) בוֹר. ה זַמְּרוּ לַיהוָה חֲסִידָיו וְהוֹדוּ לְזֵכֶר קָדְשׁוֹ. ו כִּי רֶגַע בְּאַפּוֹ חַיִּים בִּרְצוֹנוֹבָּעֶרֶב יָלִין בֶּכִי וְלַבֹּקֶר רִנָּה. ז וַאֲנִי אָמַרְתִּי בְשַׁלְוִי בַּל-אֶמּוֹט לְעוֹלָם. ח יְהוָה בִּרְצוֹנְךָ הֶעֱמַדְתָּה לְהַרְרִי-עֹזהִסְתַּרְתָּ פָנֶיךָ הָיִיתִי נִבְהָל. ט אֵלֶיךָ יְהוָה אֶקְרָא וְאֶל-אֲדֹנָי אֶתְחַנָּן. י מַה-בֶּצַע בְּדָמִי בְּרִדְתִּי אֶל-שָׁחַתהֲיוֹדְךָ עָפָר הֲיַגִּיד אֲמִתֶּךָ. יא שְׁמַע-יְהוָה וְחָנֵּנִי יְהוָה הֱיֵה-עֹזֵר לִי. יב הָפַכְתָּ מִסְפְּדִי לְמָחוֹל לִי פִּתַּחְתָּ שַׂקִּי וַתְּאַזְּרֵנִי שִׂמְחָה. יג לְמַעַן יְזַמֶּרְךָ כָבוֹד וְלֹא יִדֹּםיְהוָה אֱלֹהַי לְעוֹלָם אוֹדֶךָּ

Toelichting op Psalm 30

morgengebed
De Joden beginnen de morgengebeden met Psalm 30 daarmee de toewijding van toen (ten tijde van Koning David) in het hier en nu. David wijdde deze Psalm toe aan de Heilige Tempel die door zijn zoon Salomo gebouwd werd. Volgens Rashi componeerde David deze Psalm zodat het in de dagen van zijn zoon Salomo gezongen zou worden.

emmer
Het woord dilisani (ophalen), heeft haar wortel in het woord deli (emmer). Net zoals een emmer in een put moet zakken om vers water op te halen, zo moet de Gemeenschap van Israël soms naar dieper diepten gebracht worden om te worden opgehaald. Het afdalen maakt deel uit van het opstijgen.

spirituele genezing
David roept God diepbewogen aan. Het aanroepen van God is op zichzelf een bron van spirituele genezing. In Exodus 15:26 staat: “Ik de Eeuwige, ben uw geneesheer.”

groeve = hel
Met de groeve wordt de hel bedoeld. Mensen kunnen al tijdens hun leven zoveel emotionele pijn hebben dat ze op die manier de hel bezoeken waar ze geconfronteerd worden met hun zonden. David vertelt ons dat we uit de hel bevrijd kunnen worden door ons met HaShem te verbinden. Zo voorkomen we dat we dieper wegzakken.

de ziel zingt eeuwig
David schreeuwt naar alle generaties om samen als vromen te zingen. We voelen ons 's avonds kwetsbaar, maar 's ochtends kennen we ware vreugde. Het klagen is veranderd in dansen. De ziel bezingt God zonder begin en zonder einde.

Visie van Etsel op Psalm 30

Wat het meest opvalt in deze Psalm is dat vele mensen die emotioneel in de put zitten de hel al ervaren nog voordat ze overleden zijn. In de hel worden ze geconfronteerd met hun zonden zodat hun ziel gereinigd kan worden. Zo leren mensen de echte waarheid kennen.

De hel is geen plaats van eeuwige verdoemenis zoals het christendom predikt; de ziel gaat niet voor eeuwig verloren. De ziel verblijft 'slechts' tijdelijk in de hel om gereinigd te worden. De hel is geen gevangenis maar een soort therapie. Het is ook geen straf maar een gevolg van ons handelen. De hel is geen 'oven' maar een 'wasmachine' waar de ziel gereinigd wordt. In de hel wordt de ziel met de spirituele waarheid geconfronteerd die erg pijnlijk is, pijnlijker dan fysieke pijn. Zoals de ziel tijdens het leven in een pijnlijke spirituele dal kan komen en met Gods hulp er weer uit kan klimmen, zo gebeurt dat ook in de hel na het overlijden (de zware zondaars verblijven langer in de hel dan de lichte zondaars; in het Jodendom geldt een maximum van 12 maanden m.u.v. zeer zware gevallen). Na de hel volgt het Paradijs waar de rechtvaardigen al meteen in terecht komen.

God heeft de mens geschapen met de neiging om te zondigen wat als doel heeft om naar Hem toe te groeien. Dat wil niet zeggen dat opzettelijk gezondigd mag worden. Maar het afdalen (zondigen) maakt wel deel uit van het opstijgen (berouw tonen) – zie deze Psalm. Denk hierbij ook aan de zonde van het Gouden Kalf. Deze zonde leidde uiteindelijk tot het Jom Kippoer feest waarbij Joden de mogelijkheid krijgen om berouw te tonen van hun zonden. Zelfs mensen die hun hele leven gezondigd hebben kunnen vlak voor hun dood nog tesjoeva (berouw) tonen. Iedere Jood zegt daarom vóór het sterven het Sjema Jisraeel.

Meer informatie in onze special Tehilliem: Psalm 16 tot en met Psalm 30.