Torastudie 111: melk en vlees - Exodus 23:19

In Exodus 23:19 staat: 'Gij zult niet koken een bokje in de melk van zijn moeder'. Hieruit vloeit het verbod voort om melk- en vleesproducten niet met elkaar te mengen. Vlees stamt af van het goddelijke attribuut van rechtvaardigheid; melk stamt af van het goddelijke attribuut van genade. In het tijdperk van de Masjiach zal het verbod melk en vlees te mengen worden herroepen. Dat betekent dat twee verschillende elementen samengaan maar wel hun uniekheid behouden om zo God te dienen. De artikel is gebaseerd op kennis van Joodse wijzen puttend uit de oneindige wijsheid van de Tora (zowel mondeling als schriftelijk).

Diversiteit

De wereld die wij met onze vijf zintuigen waarnemen is een diverse en kent vele lagen. We maken onderscheid tussen materie en geest, licht en duisternis, dierlijk en niet-dierlijk, man en vrouw; we maken categorieën van planten en dieren door soorten. Maar hoe werkelijk zijn deze verschillen? Hoe diep loopt het verschil tussen goud en koper, tussen een appel en een sinaasappel of een os en een ezel?

Eenheid

We ervaren ook eenheid van het universum. Hoe meer we achter de geheimen komen van de schepping, hoe meer we de eenheid ontdekken onder de diversiteit. Het Jodendom gelooft dat we uiteindelijk de enkele formule zullen ontdekken die het hele fysieke bestaan zal beschrijven. Deze eenheid complementeert onze spirituele perceptie van de werkelijkheid, namelijk dat het bestaan een uitdrukking is van Eén God die alles geschapen heeft. Aan de andere kant erkennen we de pluraliteit van onze wereld als integraal onderdeel van het ontwerp van de Schepper voor het bestaan. God heeft de wereld in zes dagen geschapen en soorten onderverdeeld en onderscheid gemaakt tussen licht en duisternis, materie en geest, land en zee. Ook Gods naam, Elohiem, is meervoud en benadrukt Gods betrokkenheid met de details en onderscheid in Zijn schepping. De Tora verbiedt dan ook vermenging van soorten, zo ook het verbod om melk en vlees te mengen.

Drie categorieën

We kennen drie categorieën van verboden mengsels:

1. Het mengen van wol en linnen: dit verbod geldt voor kleren die gebruikt worden voor alledaagse doeleinden. Maar het is toegestaan in de gevallen van tsitsiet en de priester kledij, terwille van de dienst voor de Eeuwige.
2. Het koken van vlees met melk.
3. Kruising van planten en dieren.

Doel van de Tora: vrede in de wereld bewerkstellingen

Om vrede te kunnen bereiken moeten verschillende elementen -individuen- met elkaar in harmonie geraken. De profeet Zefanja beschrijft het Messiaanse tijdperk waarin alle naties Eén God dienen. Hoe wordt dit bereikt? Het gaat niet om het vervagen van grenzen en het uitwissen van identiteiten. Echte vrede wordt bereikt door verschillende entiteiten samen te bundelen in één gemeenschappelijk doel; ieder draagt zijn onderscheidende kwaliteiten bij om tot harmonie te komen. Hierin ligt de diepere betekenis van het verbod op mengen zoals hierboven beschreven.

Het kruisen van soorten is altijd negatief, zelfs als het een mitswa is. Het veroorzaakt een mankement in plaats van consolidatie in de algemene ontwikkeling van vrede. Dit geldt ook voor het mengen van wol en linnen. Het blijft weliswaar wol en linnen, maar toch is het negatief.. Volgens de Kabbala vertegenwoordigt wol 'chessed' (weldaad) en linnen 'gevoera' (soberheid). Daarom heeft de Tora de vermenging van de twee stoffen verboden. Alleen wanneer het als doel heeft de Schepper te dienen zoals bij de tsitsiet en de priester kledij, leidt het tot harmonie. Op dezelfde manier kunnen vlees en melk niet samengaan. Het leidt niet tot ware vrede.

Opheffen verbod melk en vlees te mengen in Messiaanse periode

Volgens de Kabbalah zal het verbod om vlees met melk te mengen tijdens de Messiaanse periode worden opgeheven. In deze wereld zal “Uw Meester niet langer worden omhuld, uw ogen zullen uw Meester aanschouwen.” De materie van ons bestaan zal dan niet langer de goddelijke essentie van realiteit verborgen houden.

Er zijn twee redenen waarom melk en vlees gemengd mogen worden.

1. Het leven zal niet langer bestaan uit 'wereldlijke' en 'heilige' domeinen. Alle handelingen zullen een goddelijk zijn en in harmonie met ons bestaan.
2. We zullen een diepere realiteit kennen dan we nu hebben. Nu kunnen we geen toegang krijgen tot twee verschillende krachten die gemengd zijn. Het is kilajiem, een vernietiging van de natuurlijke grenzen. Maar in de kern blijven melk en vlees twee entiteiten. Ze lijken meer op de combinatie van wol en linnen dan op kruising van plant en dier. In de realiteit van de Masjiach zal zo'n integratie de uniekheid van de elementen niet aantasten. De spirituele essentie van elk ding is werkelijk en tastbaar waarbij melk en vlees een voertuig worden voor ware harmonie waarin verschillende elementen van Gods schepping zich verenigen om Hem te dienen.

Met informatie: Torastudie (deel IX): Exodus 23-31.