Joodse filosofie - Chabad 6: De valstrik van afgoden dienen

Joden is het verboden afgoden te dienen. Afgoden hebben geen autoriteit of wil; ze zijn geheel afhankelijk van God. Joden mogen dus alleen God dienen. Waarom dienen mensen dan toch afgoden? Omdat ze denken dat het dienaars zijn van God. Ze denken dat God taken aan hen gedelegeerd heeft; Hij is de God van de afgoden. Wat is er fout aan deze voorstelling?

Wat onderscheidt Joden van heidenen?

De heidense conceptie maakt een compromis inzake de uniekheid van God. Zijn grootsheid is relatief, zeggen ze. Hij is te groot om zich te manifesteren in het fysieke vlak; maar hij kan zich manifesteren in de spirituele rijken. Dat laatste impliceert dat God een gemeenschappelijkheid deelt met andere spirituele wezens. Zij zijn niet zo groot als Hij, maar groot genoeg om aan Hem te relateren. Tevens denken heidenen dat er tussen God en het fysieke bestaan geen direct verband is. Hij oefent wel invloed uit maar niet direct. Hij heeft taken gedelegeerd aan sterren, e.d. God heeft bemiddeling nodig. Hij kan geen invloed uitoefenen zonder hen.

De fout van deze voorstelling is dat heidenen onbewust zijn van hoe Zijn bestaan iedere andere entiteit overschrijdt. In werkelijkheid heeft God alles voortgebracht omdat Hij de Schepper is. Geen enkel schepsel kan een perceptie van Hem hebben omdat God voor Zichzelf is.

God is tevens bezorgd om onze wereld. Hij is één met alle delen van de Schepping. Hoe is dat mogelijk? Omdat Hij boven alle grenzen gaat. Hij staat enerzijds los van het spirituele en fysieke bestaan en anderzijds manifesteert Hij zich in beide omdat Hij oneindig is.

Hoe moeten we ons dit voorstellen? Het getal 100 staat dichter bij 1000 dan het getal 1. Maar in de oneindigheid is de afstand even groot. Het eerste is meetbaar en het tweede niet.

Dus God is met niets te vergelijken en tegelijkertijd is er geen enkele entiteit die gescheiden van Hem is.

Waarom schiep God de fysieke en spirituele wereld?

Als God relateert aan onze materiële wereld en de spirituele rijken niet nodig heeft om er invloed aan te geven, waarom schiep God deze dan? Waarom schiep God de wereld niet vanuit Zijn essentie zonder bemiddelaars? In dat geval kunnen mensen ook geen afgoden dienen en dienen ze automatisch alleen God.

Als God de wereld zo geschapen had dan zou de mens niet uit eigen initiatief bewust van Hem zijn. Omdat de spirituele kosmos bestaat, kunnen we ons realiseren dat ons bestaan voortkomt uit een spirituele bron. De onmiddellijke bron van ons bestaan breidt zichzelf naar ons uit. Omdat ons bestaan van die bron afkomstig is, bezitten we elk een natuurlijk verlangen ons er bewust van te zijn. De zoektocht naar realiteit leidt ertoe dat de mens God gaat zoeken.

Als er geen tussenliggende niveaus zijn, is er geen brug tussen God in Zijn overschrijdende oneindigheid en onze materiële wereld. De mens kan dan alleen Goddelijkheid ervaren door onnatuurlijke Goddelijke interventie.

De tussenliggende niveaus mogen er niet toe leiden dat we deze gaan aanbidden. Want zij hebben geen onafhankelijke macht of wil. Om dit te verduidelijken: de computer heeft niet een mooie tekst geschreven, maar de schrijver achter de computer. We moeten dus bewondering hebben voor de schrijver en niet de computer.

Wat is de relevantie voor de huidige tijd?

Tegenwoordig aanbidden de meeste mensen geen afgoden meer. Toch is dat niet helemaal waar. Veel mensen denken dat hun gezondheid, leven, of gezin afhankelijk zijn van andere factoren dan God. We denken bijvoorbeeld dat banen onze inkomens verzekeren. Maar in feite zijn banen slechts mediums die God gebruikt. Dus het hechten aan een baan of geld is eveneens een vorm van afgoderij. Het is God die de zegen geeft. Hij geeft ons een goede baan of veel geld. Hij is het dus die we dankbaar moeten zijn.

Meer over het Joodse geloof is te lezen in mijn special Jodendom: Wat we geloven -basis ideeën van het Joodse geloof.