Tehilliem: Psalm 23 - een Joodse uitleg

Psalm 23 wordt in vele Joodse gemeenten aan het eind van de dienst gezegd, gevolgd door het half-kaddiesj en bar'choe. Toen Koning David in het bos van Choret was en bijna doodging, verschafte HaShem hem voeding met een smaak van de Komende Wereld. Toen schreef David deze psalm waarin hij zijn vertrouwen in God uitte. Het is één van de meest geliefde Psalmen van het Joodse volk en ook speciaal door Koning David voor haar geschreven. Dit artikel is geïnspireerd op informatie van Joodse wijzen. Tevens vindt u de mening van Etsel.

Tekst Psalm 23

De Eeuwige is mijn herder; ik kom niet tekort. In grasgroene weiden laat Hij mij liggen, langs rustig water leidt Hij mij. Mijn ziel brengt Hij tot rust, Hij voert mij in het spoor der gerechtigheid terwille van Zijn Naam. Zelfs als ik ga door dood-donker dal, ben ik niet bang voor onheil, want U bent bij me; Uw stok en herdersstaf geven mij een rustig gevoel. U schikt de tafel voor mij in het zicht van mijn vijanden. Rijkelijk verzacht U mijn hoofd met olie. Mijn beker loopt over, geluk en liefde volgen mij op de voet zolang ik leef, als ik tot in lengte van dagen in het Huis van de Eeuwige mag verblijven.

Hebreeuwse tekst Psalm 23

א מִזְמוֹר לְדָוִד יְהוָה רֹעִי לֹא אֶחְסָר. ב בִּנְאוֹת דֶּשֶׁא יַרְבִּיצֵנִי עַל-מֵי מְנֻחוֹת יְנַהֲלֵנִי. ג נַפְשִׁי יְשׁוֹבֵב יַנְחֵנִי בְמַעְגְּלֵי-צֶדֶק לְמַעַן שְׁמוֹ. ד גַּם כִּי-אֵלֵךְ בְּגֵיא צַלְמָוֶת לֹא-אִירָא רָע כִּי-אַתָּה עִמָּדִישִׁבְטְךָ וּמִשְׁעַנְתֶּךָ הֵמָּה יְנַחֲמֻנִי. ה תַּעֲרֹךְ לְפָנַי שֻׁלְחָן נֶגֶד צֹרְרָידִּשַּׁנְתָּ בַשֶּׁמֶן רֹאשִׁי כּוֹסִי רְוָיָה. ו אַךְ טוֹב וָחֶסֶד יִרְדְּפוּנִי כָּל-יְמֵי חַיָּיוְשַׁבְתִּי בְּבֵית-יְהוָה לְאֹרֶךְ יָמִים.

Toelichting op Psalm 23

Een psalm voor het Joodse volk
Hoewel Psalm 23 ook een bron van inspiratie is voor niet-Joden, is deze psalm toch vooral bestemd voor het Joodse volk dat veel te lijden heeft gehad onder de vervolgingen van niet-Joden. HaShem is de herder die Zijn volk door dik en dun steunt en bij haar is. Elke Jood is kostbaar voor HaShem en iedereen kan op Hem rekenen.

de vernietigingskampen
Joden die naar de gaskamers werden gedreven de dood tegemoet, bleven vertrouwen op de hulp van HaShem. HaShem bleef bij hen terwijl ze hun doodsstrijd voerden. Hij bleef bij hen zoals hij Jakob (Israël) had beloofd. HaShem laat Zijn volk nimmer in de steek en dat is de enige realiteit die geldt. We ondervinden zoveel kracht uit deze waarheid. We leden enorm, maar HaShem liet ons niet in de steek.

Veerkracht
Vele niet-Joden vroegen zich af hoe het kwam dat na de Holocaust het Joodse volk zoveel veerkracht toonde en een nieuw begin maakte in de nieuwe staat Israël. Hoe kan na zoveel leed opnieuw begonnen worden? Maar de Joden hebben niet zulke vragen, want HaShem is eeuwig. En Hij heeft ons beloofd altijd bij ons te blijven. In de Joodse geschiedenis leren we dat God genezing voor het leed uitzendt. God weet wat de Joden te wachten staat ten tijde van de Sjoa (Holocaust), maar brengt ook een oplossing. Nog voordat de Sjoa begon werden de eerste stappen gezet in de richting van een Joodse Staat. Deze zou later de opvangplek worden voor de overlevenden van de Sjoa. Zo werkt Ha Shem, na duisternis komt licht.
Al degenen die op onze vernietiging uit waren stonden sprakeloos. HeShem zit neder en maakt de tafel van de Tora voor ons klaar en hiermee zalven we onze levens en onze bekers lopen over van geluk.

HaShem is altijd bij ons
Laten we niet vergeten hoeveel pijn de overlevenden van de Sjoa nog dagelijks ondervinden. Het is een wonder dat ze nog een lach op hun gezicht kunnen toveren. Toch is HaShem altijd bij ons en zorgt dat we bij de kudde blijven. Soms vergeten we dit. Psalm 23 is juist bedoeld om ons er aan te herinneren. Het is de gewoonte deze psalm te reciteren wanneer we onze handen wassen om te eten om onszelf zo te herinneren dat HaShem naar ons kijkt. De psalm heeft een belangrijke boodschap. Het staat ons toe ons van de angst te bevrijden door de waarheid te integreren dat we nooit alleen zijn. HaShem deelt elk moment met ons. Dit geeft de gebroken Jood enorm veel hoop.

Mening Etsel over Psalm 23

Een bekend concept binnen het Jodendom is dat God genezing brengt vóór de ziekte. Er zijn een aantal gevallen in de geschiedenis bekend dat God al de basis legt voor de genezing. Zo zien we dat 10.000 van de beste Joden in Ballingschap worden gevoerd naar Babylonië. Dit lijkt een ramp. Maar wanneer later alle Joden worden weggevoerd uit Palestina blijkt dat de 10.000 Joden in Babylonië een hele infrastructuur hebben aangelegd voor de rest van de Joden. Zo kan het Joodse leven daar gewoon doorgang vinden en is er nauwelijks sprake van assimilatie. Een zelfde soort situatie zagen we tijdens de Holocaust. Al vóór het begin van de Holocaust werden de eerste fundamenten van de nieuwe Joodse staat gelegd. Deze staat zou later de overlevenden van de Holocaust opvangen. Zo blijkt keer op keer dat God Zijn volk niet vergeet en als een goede herder maatregelen treft om de kudde (het Joodse volk) te sparen c.q. te redden. Zelfs vanuit de diepste wanhoop straalt uiteindelijk weer licht. En dit geldt ook voor ieders persoonlijk leven. Dat is de reden waarom de religieuze Jood nimmer zijn geloof in God verliest en daar getuigt koning David van in Psalm 23. De geschiedenis van het Joodse volk bewijst dat God bestaat en de wereld leidt.

Meer informatie in onze special Tehilliem: Psalm 16 tot en met Psalm 30.