Tehilliem: Psalm 17 - een Joodse uitleg

Een verwaand persoon moet God niet vragen hem te testen met zondige zaken. Als men gezondigd heeft moet men het leven beteren en zorgen dat anderen ook niet zondigen. Het is zaak naar onszelf te kijken en niet anderen of omstandigheden de schuld te geven. Koning David handelde uniek. Hij erkende meteen zijn eigen schuld en kon zo dichter bij God komen. Wij dienen zijn voorbeeld te volgen om zo spiritueel te groeien.

Tekst Psalm 17

Hoor, Eeuwige, naar een rechtvaardige zaak,
sla acht op mijn smeking;
leen het oor aan mijn gebed,
gesproken met onbedrieglijke lippen.
Laat het oordeel over mij van uw aangezicht uitgaan:
uw ogen schouwen wat recht is.
Toetst Gij mijn hart, onderzoekt Gij des nachts,
beproeft Gij mij, Gij vindt niets;
wat ik ook bedenk, mijn mond overtreedt niet.
Wat betreft daden van mensen,
naar het woord uwer lippen heb ik mij gewacht
voor de paden van den geweldenaar;
mijn treden hielden uw spoor,
mijn schreden wankelden niet.
…..
…..
Sta, op Eeuwige, treedt hem tegemoet, doe hem bukken,
red met uw zwaard mijn leven van den goddeloze,
met uw hand, Here, van de mannen,
van de wereldse mannen, wier deel in dit leven is,
en vul hun binnenste met wat U voor hen hebt weggelegd,
zodat hun zonen er nog zat van zijn,
die wat hun rest, aan hun kinderen nalaten.
Maar ik zal in gerechtigheid uw aangezicht aanschouwen,
en bij het ontwaken mij verzadigen met uw beeld.

Hebreeuwse tekst van Psalm 17

א תְּפִלָּה לְדָוִדשִׁמְעָה יְהוָה צֶדֶק הַקְשִׁיבָה רִנָּתִי הַאֲזִינָה תְפִלָּתִיבְּלֹא שִׂפְתֵי מִרְמָה. ב מִלְּפָנֶיךָ מִשְׁפָּטִי יֵצֵא עֵינֶיךָ תֶּחֱזֶינָה מֵישָׁרִים. ג בָּחַנְתָּ לִבִּי פָּקַדְתָּ לַּיְלָה צְרַפְתַּנִי בַל-תִּמְצָאזַמֹּתִי בַּל-יַעֲבָר-פִּי. ד לִפְעֻלּוֹת אָדָם בִּדְבַר שְׂפָתֶיךָ אֲנִי שָׁמַרְתִּי אָרְחוֹת פָּרִיץ. ה תָּמֹךְ אֲשֻׁרַי בְּמַעְגְּלוֹתֶיךָ בַּל-נָמוֹטּוּ פְעָמָי. ו אֲנִי-קְרָאתִיךָ כִי-תַעֲנֵנִי אֵל הַט-אָזְנְךָ לִי שְׁמַע אִמְרָתִי. ז הַפְלֵה חֲסָדֶיךָ מוֹשִׁיעַ חוֹסִים מִמִּתְקוֹמְמִים בִּימִינֶךָ. ח שָׁמְרֵנִי כְּאִישׁוֹן בַּת-עָיִן בְּצֵל כְּנָפֶיךָ תַּסְתִּירֵנִי. ט מִפְּנֵי רְשָׁעִים זוּ שַׁדּוּנִי אֹיְבַי בְּנֶפֶשׁ יַקִּיפוּ עָלָי. י חֶלְבָּמוֹ סָּגְרוּ פִּימוֹ דִּבְּרוּ בְגֵאוּת. יא אַשֻּׁרֵינוּ עַתָּה סבבוני (סְבָבוּנוּ) עֵינֵיהֶם יָשִׁיתוּ לִנְטוֹת בָּאָרֶץ. יב דִּמְיֹנוֹ כְּאַרְיֵה יִכְסוֹף לִטְרֹף וְכִכְפִיר יֹשֵׁב בְּמִסְתָּרִים. יג קוּמָה יְהוָה קַדְּמָה פָנָיו הַכְרִיעֵהוּפַּלְּטָה נַפְשִׁי מֵרָשָׁע חַרְבֶּךָ. יד מִמְתִים יָדְךָ יְהוָה מִמְתִים מֵחֶלֶד חֶלְקָם בַּחַיִּים וצפינך (וּצְפוּנְךָ) תְּמַלֵּא בִטְנָםיִשְׂבְּעוּ בָנִים וְהִנִּיחוּ יִתְרָם לְעוֹלְלֵיהֶם. טו אֲנִי בְּצֶדֶק אֶחֱזֶה פָנֶיךָ אֶשְׂבְּעָה בְהָקִיץ תְּמוּנָתֶךָ.

Toelichting op Psalm 17

berouw
Koning David wist wat het was om berouw te doen. Deze psalm is geschreven rond de dood van Uria de man van Batsheva. David voelde de zonde zwaar op zijn geest drukken. Hij wist dat als leider van zijn volk de zonde tegen hem kon keren. Een misdaad zonder slachtoffers bestaat niet. We zijn allemaal voor elkaar verantwoordelijk en wanneer men faalt zullen zijn handelingen repercussies hebben voor de anderen.

erkennen van de fout
Het eerste wat koning David doet is zijn fout te erkennen. Voor hij berouw toont veegt hij al het bedrog van zijn lippen. Zo plaveit hij het pad voor toekomstige baalei teshuva (berouw hebbende). De Maharal (Joodse wijze) zegt dat het berouw van David uniek was. Hij gaf zichzelf meteen de schuld en niet de anderen of om aan de omstandigheden. We moeten eerlijk zijn tegenover HaShem.

getest
David vraagt God rekening te houden met de goede dingen die hij in het verleden heeft gedaan. Hij weet dat in een depressieve toestand hij nooit het goede kan doen in de toekomst. David weet dat hij getest is door God en dat hij gefaald heeft. David heeft er zelfs om gevraagd getest te worden. Hij wilde een hoger spiritueel niveau bereiken door crises te doorstaan. Het leven is vol ups en downs, maar als we de paden van Hashem volgen reizen we veilig. Het uiteindelijke antwoord komt van Hashem. Hij wacht op ons, want Hij leidt de wereld.

morele les
De mens dient zich te realiseren hoe klein hij is. Zolang we kijken naar de fouten van anderen kunnen we geen echte berouw tonen. Dit is een muur die we voor onszelf optrekken en zorgt ervoor dat we niet spiritueel kunnen groeien. Het gaat ons dan zelfs slechter omdat we geen echte berouw tonen. We dienen daarom Davids berouw als voorbeeld te nemen.

Meer informatie in onze special Tehilliem: Psalm 16 tot en met Psalm 30.