Tehilliem: Psalm 16 - een Joodse uitleg

Wanneer men in nood is moet men God niet smeken voor eigen verdiensten, maar men moet de verdiensten overlaten voor zijn/haar kinderen. Daar gaat Psalm 16 over. Het Jodendom is vol van idealistische waarheden. Het echte leven kent vele uitdagingen. Hoe beleven we het Jodendom op de manier waarop het bedoeld is? Hoe weten we zeker dat er geen groot verschil is tussen wat staat geschreven en wat feitelijk wordt gepraktiseerd?

Tekst Psalm 16

Behoed mij God, want bij U zoek ik beschutting. Mijn ziel sprak tot de Eeuwige: Mijn Heer bent U, mijn geluk is geen verplichting voor U. Dat is voor de heiligen die er op aarde zijn en voor de machtige figuren, naar wie al mijn verlangen uitgaat.
.....
.....
Want U zult niet mijn ziel aan het graf achterlaten, U staat niet toe dat, die U trouw is, de groeve ziet. U leert mij de weg van het leven, een overvloed van vreugde is er bij U, lieflijkheid in Uw rechterhand, altijd.

De Hebreeuwse tekst van Psalm 16

א מִכְתָּם לְדָוִד שָׁמְרֵנִי אֵל כִּי-חָסִיתִי בָךְ. ב אָמַרְתְּ לַיהוָה אֲדֹנָי אָתָּה טוֹבָתִי בַּל-עָלֶיךָ. ג לִקְדוֹשִׁים אֲשֶׁר-בָּאָרֶץ הֵמָּה וְאַדִּירֵי כָּל-חֶפְצִי-בָם. ד יִרְבּוּ עַצְּבוֹתָם אַחֵר מָהָרוּבַּל-אַסִּיךְ נִסְכֵּיהֶם מִדָּם וּבַל-אֶשָּׂא אֶת-שְׁמוֹתָם עַל-שְׂפָתָי. ה יְהוָה מְנָת-חֶלְקִי וְכוֹסִי אַתָּה תּוֹמִיךְ גּוֹרָלִי. ו חֲבָלִים נָפְלוּ-לִי בַּנְּעִמִים אַף-נַחֲלָת שָׁפְרָה עָלָי. ז אֲבָרֵךְ אֶת-יְהוָה אֲשֶׁר יְעָצָנִי אַף-לֵילוֹת יִסְּרוּנִי כִלְיוֹתָי. ח שִׁוִּיתִי יְהוָה לְנֶגְדִּי תָמִיד כִּי מִימִינִי בַּל-אֶמּוֹט. ט לָכֵן שָׂמַח לִבִּי וַיָּגֶל כְּבוֹדִי אַף-בְּשָׂרִי יִשְׁכֹּן לָבֶטַח. י כִּי לֹא-תַעֲזֹב נַפְשִׁי לִשְׁאוֹל לֹא-תִתֵּן חֲסִידְךָ לִרְאוֹת שָׁחַת. יא תּוֹדִיעֵנִי אֹרַח חַיִּיםשֹׂבַע שְׂמָחוֹת אֶת-פָּנֶיךָ נְעִמוֹת בִּימִינְךָ נֶצַח.

Toelichting op Psalm 16

idealistische waarheden
Het Jodendom is vol van idealistische waarheden. Het echte leven kent vele uitdagingen. Hoe beleven we het Jodendom op de manier waarop het bedoeld is? Hoe weten we zeker dat er geen groot verschil is tussen wat staat geschreven en wat feitelijk wordt gepraktiseerd?

Baal Shem Tov
In Psalm 16 staan de woorden 'Shivisi HaShem lenegdi tamied' (Ik plaats HaShem altijd voor me). De Baal Shem Tov zegt: "Alles wordt evenveel waard voor me omdat ik HaShem constant dien. Ik maak me geen zorgen als ik geprezen wordt of beschuldigd, of ik droog brood eet of vers fruit. Ik dien HaShem in elke omstandigheid en op elke plek, wanneer ik alleen ben of wanneer ik tot mensen spreek, wanneer ik thuis ben of onderweg. Ik geloof dat HaShems zorg nooit afwezig is. Hij stuurt me mensen om met me te praten omdat Hij wenst dat ik Hem dien door met hen te praten. Hij leidt me weg van huis want ik word gezocht voor Zijn dienst elders. Alleen Hij, mijn Schepper, weet wat goed is voor mij en wat niet."

De Baal Shem Tov wil dat wij dit ideaal nastreven. Hoe kunnen we zo'n niveau bereiken?

dichtbij HaShem komen
Psalm 16 beschrijft hoe gelukkig de persoon is die dicht bij HaShem tracht te zijn. Dit gevoel geeft hem vertrouwen en vrede. "Bewaar mij HaShem, want bij u schuil ik." Koning David zegt dat alles wat gebeurt deel uitmaakt van het plan om hem te laten groeien. David kan dichter bij HaShem komen omdat hij zich realiseert dat Hij zijn Meester is. Zonder HaShem gaat het niet goed met David.

ons ego zit ons in de weg
Er bestaat geen andere realiteit dan de werkelijkheid van HaShem. Al het andere is een illusie. Het probleem begint wanneer ons ego in de weg zit, zo dwalen we van HaShem af. Maar HaShem heeft ons een vrije wil gegeven en we ontvangen een beloning wanneer we naar Hem toekomen.

Visie van Etsel

De kunst is om ons leven door God te laten leiden. We moeten inzien dat alleen God bestaat en dat al het andere een illusie is. Dit kan door te beseffen dat alles wat in uw leven gebeurt door God wordt bepaald. Ook de slechte dingen die in uw leven gebeuren heeft God bedoeld om u er beter van te laten worden. Alleen God weet wat goed voor u is. Wij kunnen niet alles zien, God wel. Wij moeten Hem volgen om naar Hem toe te groeien. God wil dat we dit uit vrije wil doen. Vaak kiezen we echter de verkeerde weg als we niet de Tora naleven en raken op de rand van de afgrond. Pas met een gebroken hart leren we weer op te krabbelen en ons helemaal aan God over te geven.

Meer informatie in onze special Tehilliem: Psalm 16 tot en met Psalm 30.