Priesters (Kohaniem) in het Jodendom

De Kohaniem (Priesters) in het Jodendom hebben een speciale positie. Ze mogen geen contact hebben met doden, geen gescheiden vrouw trouwen en niet onrein dienst doen in de Tempel. Zij zijn de enigen die van geheiligd vlees mogen eten. Levi werd de priesterlijke stam. Zij zou de gemeenschappelijke idealen vertegenwoordigen ten behoeve van het individu. Ondanks dat de Tempel niet meer bestaat voeren de priesters nog steeds passief een aantal wetten uit.

De speciale opdracht van de kohaniem

In Leviticus hoofdstuk 21 staat dat de koheen (priester) geen contact met de dode zal hebben: "En God sprak tot Mosje: Spreek tot de priesters, de zonen van Aharon, en zeg tot hen, dat geen van hen zich aan een dode zal verontreinigen onder zijn volksgenoten, behalve aan zijn naaste bloedverwant."

In het Hebreeuws gebruiken we het woord tahara voor 'reinheid' en toema voor 'onreinheid'.

Toema en morele vrijheid

Toema (onreinheid) wordt in de Tora in metafysische zin gebruikt. Dat betekent dat iets fysiek (medische) rein kan zijn maar psychisch onrein. In de Tora en bij de rabbijnse bepalingen gaat het om geestelijke hygiëne.

De dood vormt de hoogste graad van onreinheid. De combinatie van lichaam en ziel (dus de mens), is volgens Joods opvatting in moreel opzicht volledig vrij. Hierdoor kan de mens bestraft en beloond worden. De dood betekent onreinheid omdat het lichaam onderworpen is aan de natuurwetten van ontbinding en bederf.

Lichaam: na de dood slechts een fysiek object

De ziel belichaamt de morele vrijheid van de mens. Na de dood verlaat deze het lichaam. Het lichaam verandert, maar de ziel blijft dezelfde Goddelijke vonk, die het ook was voordat het het lichaam binnenkwam. Het lichaam wordt na de dood een nutteloos object dat onderworpen is aan de natuurelementen. Deze 'val' doet mensen twijfelen aan de eeuwige waarden van de psycho religieuze vrijheid.

Twijfel

In confrontatie met de dood gaat de mens twijfelen. Het lichaam van een overledene is onrein. Iemand die daarmee contact heeft gehad mag de Tempel niet betreden. Pas nadat een ritueel bad (mikwe) is genomen kan het Heiligdom weer betreden worden. Hiermee worden ook de twijfels weggenomen inzake de waarheid van de vrije menselijke keus.

Expressie van gemeenschapsgevoelens

De priesters (kohaniem) zijn de woordvoerders van de gemeenschap. Zij brengen de gedachten van de gemeenschap onder woorden. God stelde Aharon en zijn zonen aan als vertegenwoordigers van het Joodse volk voor God.

In dienst van de Tora

De gemeenschap van Israël ontving de Tora die doorgegeven wordt aan later geslachten. Israël is geschapen in dienst van de Tora. Het moet de Tora dragen en vervullen in de persoonlijke levenssfeer van een elk.

Tora vertegenwoordiging

Iedere Jood vertegenwoordigt het Tora leven in de omringende wereld. Afdwaling betekent verraad aan het gehele Joodse volk. Terugkeer tot de Tora betekent de Joodse gemeenschap betreden.

Gezin en natie

In het Jodendom vormt het gezin de basis waarbij de band wordt geschept tussen individu en gemeenschap. Het gezin brengt bij het individu het nationale karakter bij. Joden worden opgevoed om deel uit te maken van de Joodse natie en de taak van God uit te voeren.

Priester van de familie

De eerstgeborene van de familie vertegenwoordigt de individuen van de hele familie in hun belangrijkste streven. Dit was oorspronkelijk de priester. Hij symboliseerde de wijding aan het Goddelijke van ieder individu.

De uitverkiezing van de kohaniem

Later bleek dit onmogelijk te zijn toen ze zondigden bij het gouden kalf. Er werd elders gezocht. Levi werd de priesterlijke stam. Zij zou de gemeenschappelijke idealen vertegenwoordigen ten behoeve van het individu.

Nationale Eenheidsstreven

Ondanks dat de Tempel werd verwoest bestaan nog vele wetten omtrent kehoena (priesterschap). Nog steeds is contact met de doden verboden en gelden de huwelijkswetten. Zo blijft het nationale Eenheidsstreven passief in stand.

Meer over het Jodendom is te lezen in mijn special Joodse visie IV: Abraham en het monotheïsme.