Birkat HaChama: God prijzen voor de zon

Elke 28 jaar wordt God geprezen voor de schepping van de zon die het leven op aarde mogelijk maakt. In de Talmoed (Brachot 59) staat: Hij die de zon ziet op haar jaargetijde, de maan op haar sterkte, de sterren in hun banen en de sterrenbeelden in hun orde, reciteert: "Hij is Degene Die de schepping uitvoerde." Wanneer gebeurde dit? Abaye zegt: Elke 28 jaar, wanneer de cyclus terugkeert en het seizoen van Nissan valt op Saturnus, op de vierde dag van de week.

8 april 2009

De dag voor het begin van Pesach, verzamelen Joden overal ter wereld om God te prijzen voor de zon. Dit wordt elke 28 jaar gedaan. De zon kwam op woensdag op dezelfde manier op als het nu elke dag doet.

Hoe de zegen te reciteren?

Het meest ideale scenario is de zegen zo vroeg mogelijk te reciteren met een zo'n groot mogelijke groep (mannen, vrouwen en kinderen). Dit betekent dat eerst het ochtendgebed moet worden uitgesproken en onmiddellijk daarna de zegen.

De zegen moet gezegd worden wanneer de bal van de zon kan worden gezien, of op zijn minst de contour van de zon achter een wolk. Als het een bewolkte dag is en de zon kan niet worden gezien, moet de zegen gezegd worden zonder het noemen van Gods heilige naam.

Volgens de Misjna Beroecha (229:8) moeten er nog een aantal andere gebeden die ochtend opgezegd worden in deze volgorde:

1. Psalm 148
2. De zegen van "Oseh Ma'aseh Breishit"
3. "Kel Adone..." tot "Chayot Hakodesh" (deel van de eerste zegen van Shema op Sjabbat ochtend)
4. Psalm 19
5. "Aleynu"
6. Kaddiesj (in de aanwezigheid van een minjan)

Hoe gaat de berekening?

Volgens de Joodse kalender vond de Schepping 5769 jaar geleden plaats. Waarom wordt de zegen slechts één keer in de 28 jaar gehouden? En hoe kan deze zegen ons dichter bij God brengen in ons dagelijks leven?

De zon keert elke 28 jaar op zijn oorspronkelijke startpunt terug. Om dit te begrijpen is wat astronomische kennis nodig. De Tora leert dat op de 4de dag van de Schepping (de eerste woensdag in de geschiedenis) God de aarde schiep (Genesis 1:16). Een zonnejaar heeft 365,25 dagen. Dat zijn 52 weken op 1,25 dag. De zon keert dus eens in de 28 jaar op het startpunt terug. Dus de 28 jaar vertegenwoordigen een nieuwe cyclus van de Schepping, omdat de zon opnieuw begint.

Spirituele betekenis

De zegen herinnert ons er aan het wonder van de Schepping te overdenken. Omdat de zon betrouwbaar is, nemen we het voor gewoon waar. Toch is dat niet zo. De zon functioneert alleen maar omdat God dit wil. God leidt de wereld op de achtergrond.

Zon, een bron van weldaad

De zon is een bron van weldaad. Het verschaft vitamine D en warmte aan onze lichaam. Fotosynthese ondersteunt het leven. En de zon verschaft in een uur meer energie dan de hele mensheid in een jaar kan verbruiken. En als de zon iets verder of iets dichter bij staat dan houdt al het leven op aarde op. We moeten God dus dankbaar zijn voor zijn prachtige scheppingen.

Meer over het Jodendom is te lezen in mijn special Joodse visie IV: Abraham en het monotheïsme.