Torastudie 95: link manna en sjabbat - Exodus (16:32)

De Sjabbat is totaal anders dan de doordeweekse dagen. Het is een feestelijke dag met een rijkelijk bedekte tafel. Hoe meer des te beter, uiteraard binnen de middelen die men heeft. Wie er geen geld voor heeft moet lenen. De Almachtige zal terug betalen. Maar degene die geen onderpand heeft moet geen geld lenen. Wat is het verschil? De Jood gelooft dat hij door God wordt onderhouden. Maar God wil dat we er voor werken op de doordeweekse dagen. God zal u zegenen.

De economie van geloof

Er is een verschil tussen de Tora benadering en de conventionele benadering inzake werken om onderhoud te verdienen. Dit verschil uit zich in verschillend gedrag in werk, zaken en geld management.

1. We kijken bijvoorbeeld naar een winkelier die in geldnood zit en moet beslissen om Sjabbat wel of niet te werken. De conventionele benadering is om door te werken: hoe meer uren er gedraaid worden hoe meer inkomen. De Tora benadering zegt dat dit absurd is. God is degene die u zal zegenen en Hij wil niet dat u werkt dus zal Hij u ook niet zegenen. Ditzelfde geldt voor zaken als stelen, liegen, loon inhouden, etc. God zal u hierbij niet zegenen. U zult dus niet meer verdienen door meer te werken.
2. We kunnen ook kijken naar liefdadigheid. De conventionele benadering zegt dat u er financieel op achteruit gaat wanneer u geld doneert. De Tora benadering leert dat liefdadigheid een investering is. Het is een grotere investering dan een bedrijfsinvestering. De laatste dient alleen het kanaal; de eerste dient de bron (het helpen van de naaste is een gebod van God).
3. Tot slot kunnen we kijken naar de toewijding aan een carrière of zaak. De conventionele benadering gaat uit van hoe groter de inspanning, hoe groter het succes. De Tora benadering beschouwt een carrière of zaak slechts als formaliteit. God vereist alleen de basis noodzakelijkheden. Wil Hij meer voor ons dan zal Hij dat binnen het natuurlijk raamwerk doen. Gebed, Tora studie, het naleven van mitswot is veel belangrijker en is verbonden aan de bron van alle zegen.

Sjabbat vormt een precedent

Sjabbat is de dag van waaruit alle andere dagen worden gezegend. God schenkt ons alles. Sjabbat vormt een precedent van hoe we de werkweek benaderen. In de werkweek realiseren we ons dat God alles verschaft. We vormen het 'vat' in de doorweekse dagen om Zijn zegen te ontvangen

Het 40-jaar Sjabbat

Exodus vertelt het wonderbaarlijke verhaal van de manna dat het Joodse volk in leven hield gedurende de 40 jarige reis door de woestijn. Sjabbat en manna zijn met elkaar verbonden. Eén van de eerste dingen over de Sjabbat die gemeld worden is dat God de zevende dag zegende en heiligde. Volgens de Midrasj zegende Hij het met manna en heiligde het met manna.

De link tussen manna en Sjabbat is nog sterker met betrekking tot de Sjabbat maaltijden. Op vrijdag kregen de Joden twee porties manna om de Sjabbat te eren. Op gewone dagen was het verboden extra manna te verzamelen. Het manna kon de volgende dag niet meer gebruikt worden. Daarom schonk God elke dag verse manna om het volk te trainen afhankelijk te zijn van God en op hem te vertrouwen. Toch moesten de Joden er wat voor doen. Voor de rechtvaardige viel het voor de deur. De gewone Jood moest de manna verzamelen. En de goddeloze moest er ver voor zoeken. Voor de rechtvaardige was het brood; voor de gewone Jood was het deeg; en de goddeloze moest het malen. Toch moest ook de rechtvaardige de manna oprapen, eten en verteren. Het is een element van 'kanaal bouwen'.

Er waren twee lessen voor het bewustzijn van een natie:

1. Brood komt uit de hemel; meer verzamelen brengt niet meer op en minder verzamelen brengt niet minder op.
2. Hoewel het voeden van de mens een dagelijks wonder is, kan het wonder alleen ontvangen worden in een vat van aardse constructie.

Het brood dat we tegenwoordig eten is niet minder dan 'brood uit de hemel' dat onze voorouders aten. Hij dit brood is een geschenk van God.

Meer in onze special: Torastudie (deel VIII): Exodus 18-23.