Torastudie 94: Mirjam - tamboerijnen - Exodus (15:20)

De Joden hadden het zwaar te verduren in Egypte. Ze werden als slaaf wreed behandeld. Farao besloot zelfs de eerstgeboren mannelijke baby's te doden. Het gezinsleven van de Joden werd ontwricht. De Joden werden depressief. Slechts één groep bleef optimistisch. Dit waren de Joodse vrouwen. Zij verzorgden de mannen die slavenarbeid verrichten. Ook baarden zij kinderen zodat het Joodse volk bleef voortbestaan. De vrouwen hadden dan ook een inspirerende leider: Mirjam.

Mirjam lerares van de vrouwen

De Talmoed stelt dat er drie uitstekende leiders voor Israël waren: Mozes, Aäron en Mirjam. Mozes en Aäron waren de leiders voor heel het volk. Mirjam was de lerares van de vrouwen. Zij leidde de vrouwen door als voorbeeld te dienen.

Waaraan ontleende Mirjam haar moed en visie?

Mirjams naam heeft twee betekenissen:

1. bitterheid (Exodus 1:14): ze voelde de bitterheid en pijn van haar volk
2. rebellie: ze kwam al op jonge leeftijd in opstand tegen de slaaf mentaliteit van haar volk; ze houdt vertrouwen in de belofte van verlossing

De moeder van Mirjam heette Jocheved. Volgens de Midrasj werd Mirjam Puah genoemd. Ze zei tegen Farao: "Wee deze man, wanneer God hem wreekt."
Farao wilde haar doden, maar Jocheved voorkwam dit door te zeggen dat ze nog maar een kind was die zich niet realiseerde wat ze zei. Mirjam was toen vijf jaar oud.

God beloonde Jocheved en Mirjam. Van hen zou de dynastie van priesterschap, Levieten en koningschap komen. God beloonde morele sterkte en overtuigingen.

Er was nog een ander incident. De Talmoed meldt dat wanneer Farao het decreet uitvaardigde alle nieuwgeboren baby's in de Nijl te werpen, Mirjams vader (Amram) besloot van zijn vrouw te scheiden. Amram deed dit als voorbeeld voor anderen zodat er geen nieuwe baby's geboren zouden worden en dus ook niet gedood konden worden.
Maar Mirjam zei tegen haar vader dat dit nog slechter was dan Farao's decreet. Farao wilde alleen mannelijke baby's doden, terwijl Amram zowel mannelijke als vrouwelijk baby's voorkwam. Hoe kunnen de baby's ooit in de toekomstige wereld komen als ze niet eerst worden geboren?
Amram trouwde opnieuw met Yocheved en die gaf op 130 jarige leeftijd geboorte aan Mozes die later Israël zou bevrijden. Ook de andere mannen trouwden hun vrouwen opnieuw.

Geboorte Mozes

Toen Mozes geboren werd lichtte het hele huis op. Maar Amram en Jocheved realiseerden zich dat ze Mozes moesten verstoppen om niet gedood te worden. Later werd hij in een biezenmandje in de Nijl gelegd. Mirjam gaf de moed niet op. Toen ze de dochter van de Farao zag baden in Nijl en die de baby ontdekte, ging Mirjam naar haar toe en stelde voor de baby naar een Hebreeuwse vroedvrouw te brengen. Die vrouw was Mirjams moeder.

Pas nadat Mozes de liefde van zijn ouders had ontvangen en onderwijs had gehad in de Tora werd hij overgebracht naar het koninklijke paleis om zijn rol als leider en verlosser te beginnen. Mirjam was nooit haar vertrouwen kwijtgeraakt in de verlossing van haar volk.

Aan de kust van de Rode Zee

Mozes had zijn volk uit Egypte geleid. Maar ze werden alsnog achter nagezeten. God splitste de Rode Zee en redde zijn volk en verdronk de vijanden.
Staande langs de kust begon Mozes Sjier HaYam te zingen om God te danken. Mirjam nam de tamboerijn en alle vrouwen begonnen met tamboerijn te dansen. het lied van de vrouwen overtrof het lied van de mannen. Hoe kwam dit? Volgens Rashi hadden de vrouwen al vóór de bevrijding tamboerijnen gemaakt en dansen ingestudeerd. Zij waren al zeker van de overwinning. Zij leefden in een hogere dimensie, boven de natuurlijke realiteit.

Tamboerijnen

Ondanks de dood van hun kinderen waren de vrouwen geestelijk ijzersterk. Zij vochten tegen apathie en wanhoop. Zij maakten hun tamboerijnen alvast klaar. Hoe bitter hun leven werd, hoe sterker hun geloof. Ze wisten dat God hen niet zou vergeten. Het enige waar ze aan dachten was om op tijd klaar te zijn. Dit was de kracht van Mirjam. Een vrouwelijke kracht geboren uit bitterheid. Dit was de kracht van de vrouwen die Egypte verlieten, uitgerust met tamboerijnen en dansen van vreugde en vertrouwen. Dit is de kracht van alle vrouwen.

Meer is te lezen in mijn special Tora-exegese (deel VII): Exodus 10-17.