Het gebed in het Jodendom

Het gebed neemt een zeer belangrijke plaats in binnen het Jodendom. Orthodoxe Joden bidden drie keer op een dag: 's ochtends, 's middags en 's avonds. Het gebed heeft de plaats ingenomen van de Tempeldienst en het brengen van offers. De Tempel is in het jaar 70 verwoest en dus is het niet meer mogelijk om offers te brengen. De tijden van de gebeden komen overeen met de offertijden. In dit artikel o.a. aandacht voor het sjema, amida, siddoer, machzor. In tegenstelling tot het christendom, staan alle gebeden bij de Joden vast. Dit is van belang omdat bij een eigen gebed, de gedachten kunnen afdwalen. Tevens zijn het geen persoonlijke gebeden. Het gaat om gebeden voor alle Joden; de Joodse gemeenschap staat centraal. De teksten staan daarom in het meervoud.

Het Shema

In veel gebeden komt het 'shema' voor, de Joodse geloofsbelijdenis die staat in Deut. 6:4, met de daarop volgende gedeelten Deut. 6:5-9, 11, 13-21 en Num. 15:37-41.

Daarnaast treft men veel Psalmen aan bij de gebeden.

De Amida (Shemone-esre)

Een heel belangrijk gebed is de Amida (Shemone-esre, de 18 lofprijzingen). Het amida dient staande opgezegd te worden, terwijl men het gezicht in de richting van Jeruzalem (naar heet oosten) wendt. Wanneer men in Jeruzalem is, wendt men het gezicht naar de Tempelberg. Sommige Joden hebben speciale borden met het woord mizrach (oosten) aan de muur hangen om de richting aan te wijzen. Dit gebed wordt driemaal per dag uitgesproken. Op Sjabbat en sommige feestdagen, samen met een aantal aanvullingen, zelfs vier of vijf maal.

Het gebed bestaat uit 18 lofprijzingen waarin God wordt geprezen voor Zijn almacht, heiligheid en trouw jegens het volk Israël en voor Zijn grote daden en wonderen, voor Israël verricht. Er staan ook voorbeden en alledaagse noden in. Ook wordt gesmeekt om het herstel voor het koningschap van David en de wederopbouw van de Tempel en haar eredienst.

Siddoer

De gebeden staan afgedrukt in een gebedenboek, de siddoer. Hierin treft men alle gewone gebeden aan, die door de week of op Sjabbat en feestdagen worden gezegd.

Machzor

Voor de feestdagen bezit men ook vaak aparte gebedenboeken. Zo'n boek wordt een Machzor (cyclus) genoemd). De gebeden zijn in het Hebreeuws geschreven, sommigen in het Aramees.

Kenmerken van gebed in synagoge

• Iedereen bidt hardop, vaak begeleid door een chazzan (voorzanger).
• De gebeden worden gezongen. De chazzan geeft de toon aan.
• Er wordt heen en weer bewogen tijdens de gebeden.

Chassidiem

Bij de chassidiem wordt het gebed gezien als de belangrijkste religieuze praktijk: een mystieke ontmoeting met God zelf. De intentie van het gebed is het belangrijkste.

Andere gebeden

Er zijn nog vele andere gebeden:

• Kaddiesj-gebed - het Joodse gebed voor overledenen
• gebeden voor het koninklijk huis, de staat Israël,
• gebeden voor welzijn soldaten en gevallenen Israël en WO II
• gebeden voor na de maaltijd
• reisgebeden
• etc.

Meer over bidden is te lezen in mijn special Hoe en waarom bidden joden?