De Islam: falen en praktische problemen

De Islam slaagt er niet in om zich te vestigen in het westen zonder wrijving en tegenstand op te wekken. Op zich is dit merkwaardig. De westerse samenleving is niet haatdragend of egocentrisch. Waarom dan die vijandige houding?

Falen van het Islamisme

Opmerkelijk is dat ondanks de vele positieve gedachten in de Koran het Islamisme toch een beeld uitstraalt van geweld en oorlog. De Moslims hebben een minderwaardigheidsgevoel dat gevoed werd/wordt door het Westen; Mawdoedi laat zien hoe ze hun frustratie zouden kunnen omgaan. Toch heeft de geweldstroom te maken met de fundamenten zelf van Mawdoedis theorie. Men kan namelijk geen politiek systeem bouwen louter op de vage bron van de Goddelijke wet.

In het Islamisme worden de Koran en de Soenna namelijk letterlijk geïnterpreteerd. Men probeert het letterlijk om te zetten in wetgeving zonder de context daarbij in acht te nemen. Deze negatie van de historitsche leefwereld geeft de theorie weinig kans op slagen in de praktijk. De wetten werden namelijk geschreven in een welbepaalde tijd op een welbepaalde plaats; de concrete toepassing ervan is verre van evident. Vooral wanneer het over de details gaat wordt het problematisch : de fundamentele waarden en geboden zijn nog haalbaar maar de details zijn te standplaatsgebonden.

Praktisch probleem

Een rechtssysteem wordt in principe doorheen de tijd opgebouwd en is het resultaat van interpretatie door de rechtspraak. Het is altijd een menselijk bouwwerk. Ook al zegt Mawdoedi dat de mensen geen degelijk systeem kunnen opbouwen wegens hun
fundamenteel egoïsme, dan nog kan men erop wijzen dat ook de Koran en de Soenna door de mens werden neergeschreven en nog wel in een heel andere context dan de onze. De concrete uitwerkingen die in de Soenna vervat zitten getuigen van een historisch perspectief, maar die achtergrond wordt nu verabsoluteerd.

Zo wil het Islamisme één van de variëteiten uit de verschillende Moslimculturen opleggen als dé Islam, hét systeem. Die interpretatie dreigt de Islam te verstarren. Net zoals bij de radicaal-traditionele Katholieken loopt ook het Islamisme het gevaar van haar dynamiek te verliezen; het stelt namelijk een Islam voorop die eeuwig en altijd dezelfde moet zijn.

Theologisch probleem

Naast dit praktisch probleem is er ook een theologisch probleem. In de theorie van Mawdoedi is de mens absoluut ondergeschikt aan God; alle menselijke vrijheid (discretionaire bevoegdheid, zeg maar) is bron van kwaad. Nochtans zijn er ook passages in de geschriften (mn in de Koran) die de menselijke vrijheid benadrukken, los van de nadruk op God. Binnen het Islamisme is daar evenwel geen ruimte voor; God wordt zodanig machtig dat menselijke vrijheid niets meer voorstelt. De mens verwordt tot een
soort robot.

Opvallend is nochtans dat de periodes waarin de Moslims successen behaalden – bv in de Middeleeuwen – net gekenmerkt werden door een positieve houding van de Islam tav de menselijke vrijheid. Het is pas in tijden van crisis dat de macht van God bijzonder sterk benadrukt wordt. Het probleem is dat de crisis dan nog erger wordt. Men moet net de vrijheid krijgen om eruit te geraken. © 2007 - 2010 Guggenheimer, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 20-03-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wahhabisme en Extremisme: Wahhabisme is een extreme stroming binnen de Islam, die haar oorsprong vindt in de achtiende eeuw. Het koninkrijk Saoudie Arabië is op Wahhibitische leest geschoeid en veel van de h…
• Osama Bin Laden: biografie en terroristische activiteiten: Osama Bin Laden is afkomstig uit een grote en tevens rijke familie. Osama Bin Laden werd berucht na de tragische aanslagen op het World Trade Center…
• Islamitisch Terrorisme: de eerste generaties: De eerste generatie van militante Islamitische terroristen, die nauwe banden met Al Qaeda hadden, had een aantal sterke gemeenschappelijke ervaringen. Een groot…
• Terrorisme: wie of wat is Al Qaida ?: Al Qaida is niet alleen de bekendste maar ook de meest mysterieuze terroristische groep ter wereld. Al meer dan tien jaar wordt de naam van deze terroristische groep ver…
• Cartoons over de profeet Mohammed: Een Deense krant schreef een wedstrijd uit voor religieuze cartoons om het taboe rond de Islam te breken. Er kwam evenwel een storm van protest : de profeet dient gerespect…