Cartoons over de profeet Mohammed

Een Deense krant schreef een wedstrijd uit voor religieuze cartoons om het taboe rond de Islam te breken. Er kwam evenwel een storm van protest : de profeet dient gerespecteerd te worden. Hoewel de reactie uit de Moslimwereld wellicht overdreven was moet er toch begrip worden opgebracht voor de verontwaardiging vanuit de Islamcontext. Een onderdeel van de reactie was een groot gebed op de Groenplaats in Antwerpen. Nietmoslims voelen zich dààr dan weer ongemakkelijk bij.

Opmerkelijk is ook het optreden van de Moslimexecutieve, het officieel orgaan dat de Moslims vertegenwoordigt in België. Katholieken hebben wel het instituut van Bisschoppen, maar deze zullen zich zelden in naam van de Katholieken op politiek vlak engageren. Hoe kwam deze executieve (let op benaming) tot stand? Kenmerkend voor de Islam is dat het een anti-hiërarchische godsdienst is : er staat niemand aan het hoofd. Dit heeft een problematische kant : tot wie moet zich wenden in geval van onenigheden? De staat heeft dan ook gevraagd zich te organiseren naar het beeld van de kerk, met een leider en een woordvoerder. Dit komt evenwel niet overeen met de Islamitische denkwereld waarin elke Moslim kan spreken in de naam van de Islam. In onze ogen is Bin Laden één van de leiders van de Moslimwereld, maar die kan hij volgens de Islam eigenlijk niet zijn. Het is in grote mate een creatie van de media, die telkenmale op zoek gaat naar een kandidaat-moslimpaus...

Volgens het lid van de Moslimexecutieve zijn de karikaturen een inbreuk op het meest intieme van hun geloof – de profeet. Het probleem begint bij het feit dat deze volgens de Islam niet mag worden afgebeeld tout court omdat dit verafgoding in de hand zou werken. Dit verbod geldt evenwel enkel voor gelovige Moslims; voor ongelovigen is er geen gevaar dat ze in de verleiding van de verering zouden komen. Toch is het nog zo choquerend als de afbeelding de profeet daarenboven associeert met het terrorisme. Het werkt een algemeen negatief beeld in de hand over de kern van het moslim-zijn. Hieraan zijn twee deelaspecten aan verbonden : ten eerste worden de beelden geïnterpreteerd als een band met het intieme, de privésfeer en ten tweede is er de band met de identiteit : het suggereert dat elke moslim een terrorist is.

Het is van belang in te zien dat de cartoons aantonen dat de discussie thans focust op een relatief nieuw fenomeen : het gaat niet meer over de relatie tussen de gelovigen en God, maar tussen gelovigen en niet-gelovigen. In de context van Denemarken, waar de godsdienst op verregaande wijze is geprivatiseerd, komt dat extra tot uiting : de Godsdienst wordt wel verwezen naar het private maar tegelijkertijd beweert dezelfde samenleving te mogen spotten met dat extreemintieme. Het lijkt bijna alsof de beoefening van geloof niet publiekelijk mag, maar de bespotting ervan wel. Zo worstelt de Westerse democratie uiteindelijk met twee zogenaamd ondeelbare rechten die met elkaar botsen : het recht op godsdienstvrijheid enerzijds en het recht op vrije meningsuiting anderzijds. Het lijkt wel alsof er een soort deal is : men geeft erkenning aan de verschillende godsdiensten maar in ruil daarvoor moet de kerk/... daardoor ook spot kunnen verdragen. Het problematische is dat de fundamentalist de godsdienstvrijheid (preciezer : de meningsuiting van andere godsdiensten) niet aanvaardt en de deal in zijn geheel zeker niet. Omdat de Islam op die manier wordt gepresenteerd heeft de fundamentalist de Moslim in een moeilijke positie gebracht : die van spot op het meest intieme. © 2007 - 2010 Guggenheimer, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 16-03-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Vrouwen van de profeet Mohammed (vzmh): Zaynab bint Khuzayma: Dit is de minst bekende vrouw van de profeet, niet omdat ze niet belangrijk was, maar omdat ze slechts acht maanden met de profeet getrouwd was.
• Vrouwen van de profeet Mohammed (vzmh): Maymuna: Maymuna was een familielid van de profeet Mohammed (vzmh). Zij was de laatste officiële vrouw van de profeet.
• Vrouwen van de profeet Mohammed (vzmh): Juwayria: Juwayria was de dochter van een belangrijke tegenstander van Mohammed (vzmh) en ze behoorde bij de 'buit' van het leger van de profeet na de campagne tegen d…
• Vrouwen van de profeet Mohammed (vzmh): Sawda: Sawda was de tweede vrouw van Mohammed, met wie hij trouwde na de dood van Khadija. Zij was degene die voor zijn dochters en huishouden ging zorgen toen hij er…
• Cartoonrellen en de verschillende levensbeschouwingen: Elders worden de gebeurtenissen rond de cartoons van de profeet Mohammed besproken. Hier willen we zien hoe de verschillende levensbeschouwingen met de…