De Joodse besnijdenis: het verbondsteken - briet mila

Het Jodendom begon met aartsvader Abraham. In Genesis 15:18 lezen we Abraham met God een verbond sloot: "Op die dag sloot Adonai een verbond met Abraham, zeggende: aan uw nageslacht heb Ik dit land gegeven..." Dit wordt in het Hebreeuws "Het verbond van Abraham" genoemd". Op 99-jarige leeftijd van Abraham werd het verbond nogmaals bevestigd. Het verbond werd bezegeld met een verbondsteken, de besnijdenis. Dit staat vermeld in Genesis 17:9-27.

Genesis 17:9-27 - verbondsteken

In Genesis 17:9-27 lezen we dat de besnijdenis werd ingesteld als een permanent verbondsteken:
"Dit is het verbond, dat u zult onderhouden tussen Mij en tussen u en tussen uw nakomelingen na u: besnijd bij u al het mannelijke....En het zal het verbondsteken tussen Mij en tussen u zijn."

Dit verbondsteken is niet alleen het symbool van het verbond tussen God en Abraham en diens nakomelingen, maar is tevens het heiligende teken voor de Jood, want het belangrijkste levens levensbeginsel van het Jodendom is: heilig te zijn voor God. Dit staat in Leviticus 19:2:
"...u zult heilig zijn, want Ik, Adonai uw God, ben Heilig."

Het verbondsteken der besnijdenis werd hiermee ook het teken van de hoogste levensheiliging, dat elke Joodse man in het lichaam gesneden met zich meedraagt.

Briet Mila - verbondsteken

Het verbondsteken wordt in het Hebreeuws 'briet mila' genoemd (verbond der besnijdenis). In Genesis 17:12 staat:
"Een zoon van acht dagen oud zal u besneden worden: al het mannelijke in uw geslachten..."

In Leviticus 12:3 wordt de opdracht herhaald. De besnijdenis vindt dus op de achtste dag plaats mits de gezondheid van de baby dit toelaat. Deze plechtigheid heet 'mila' en vindt altijd overdag plaats. Vroeger vond de besnijdenis in de synagoge plaats. Tegenwoordig gebeurt dit in huiselijke kring.

Moheel - besnijder

De persoon die de besnijdenis verricht, wordt in het Hebreeuws moheel (besnijder) genoemd. Het is geen vereiste dat hij medicus is, maar hij moet wel bevoegd zijn op grond van theoretische bekwaamheden en praktische ervaring. In principe kan ieder Joodse man moheel worden. Hij moet wel goed godsdienstig onderricht zijn. Bovendien moet hij voor een commissie verschijnen die hem toetst. De praktiscghe ervaring wordt onder bekwame leiding opgedaan. In een moheel-boekje houdt hij de besnijdenissen bij. Tevens heeft hij een moheelkistje waarin hij de benodigde instrumenten voor de miela bewaart.

De sandeek - de persoon die de baby op de schoot neemt tijdens de besnijdenis

Er treedt nog een belangrijke persoon op die speciaal voor de plechtigheid wordt benoemd. Deze heeft als taak het kind op de schoot te nemen tijdens de besnijdenis. Deze persoon wordt 'sandeek' genoemd. De grootmoeder haalt het kind uit de wieg. Zij wordt de 'sandéket' genoemd. Wanneer zij met de baby binnenkomt zeggen de aanwezigen: 'barroech habba' (gezegend hij die komt).

Wanneer de besnijdenis plaatsvindt zegt de moheel:
"Geprezen zij God, Die ons geheiligd heeft en ons de besnijdenis heeft bevolen."
De vader antwoordt:
"Geprezen Hij, Die ons geheiligd en ons bevolen heeft het kind zo in het verbond van Abraham op te nemen."
De omstanders zeggen:
"Zo is hij nu in het verbond Abraham opgenomen, zo moge hij opgroeien tot een zoon van de Tora..."

Als de besnijdenis is volbracht spreekt de moheel bij een beker wijn een slotlofzegging uit, bidt het kind Gods zegen toe en geeft het plechtig de Hebreeuwse naam.

Meer over geboorte is te lezen in mijn special Jodendom: zwangerschap, geboorte, verjaardag en Briet Mila. © 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 19-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wetten en gewoontes bij de Joodse besnijdenis (Briet Mila): Op de achtste dag na de geboorte wordt het Joodse baby jongetje besneden. Hij wordt hiermee in het Verbond opgenomen van Abraham. Ook krijgt het jo…
• Betekenis van de Joodse besnijdenis - Briet Mila: Abram is 99 jaar oud wanneer hij van God te opdracht krijgt zichzelf te besnijden. Dit als teken van een speciale relatie tussen God en Abrams afstammelingen…
• Achtergronden van de Joodse besnijdenis: De Joodse besnijdenis is een voortzetting van het eeuwenoude verbond van Abraham met God. Adam werd besneden geschapen door God. Met de besnijdenis trachten we weer o…
• Het wonder van de geboorte. Een Joodse visie: Het wonder van de geboorte is dat het onze enige mogelijkheid is om iets te scheppen. Het is een fysieke schepping van 'iets' uit het 'bijna niets'. En omdat een…
• Hoe gaat de Joodse besnijdenis (Briet Mila) in z'n werk?: Het instrument dat gebruikt wordt voor de besnijdenis wordt 'Izmel' genoemd. Dit is een vlijmscherp chirurgisch mesje. Wanneer het instrument volgens…