Tehilliem: Psalm 6 - een Joodse uitleg

Psalm 6 beschrijft de doodsangst waarin Koning David verkeert. Hij lijdt aan zowel lichamelijke als geestelijke pijn, hoewel de geestelijke pijn het ergst is. Lessen uit demoraliserende situaties kunnen we het beste leren van David. Hij vraagt niets voor zichzelf. Hij realiseert zich volledig dat hij dit niet verdient. Hij vraagt God daarom om zijn ziel te verlichting van de druk die hij ervaart. Wanneer we HaShem prijzen is verlichting nabij. In dit artikel zijn de commentaren verwerkt van Joodse wijzen. Tevens vindt u de visie van Etsel.

Tekst Psalm 6

Een Psalm van David. Eeuwige, straf mij niet in uw woede, tuchtig mij niet in uw toorn. Heb erbarmen, Eeuwige, want ik kwijn weg. Genees mij, Eeuwige, ik ben doodsbang, ik vrees voor mijn leven. Hoe lang, Eeuwige, moet ik nog wachten?
.....
.....
Weg van mij, allen die kwaad doen! De Eeuwige hoort hoe luid ik ween, de Eeuwige hoort mijn roep om erbarmen, de Eeuwige neemt mijn smeekbede aan. Beschaamd en doodsbang keren mijn vijanden om, in een oogwenk met schande bedekt.

Hebreeuwse tekst van Psalm 6

א לַמְנַצֵּחַ בִּנְגִינוֹת עַל-הַשְּׁמִינִית מִזְמוֹר לְדָוִד. ב יְהוָה אַל-בְּאַפְּךָ תוֹכִיחֵנִי וְאַל-בַּחֲמָתְךָ תְיַסְּרֵנִי. ג חָנֵּנִי יְהוָה כִּי אֻמְלַל-אָנִי רְפָאֵנִי יְהוָה כִּי נִבְהֲלוּ עֲצָמָי. ד וְנַפְשִׁי נִבְהֲלָה מְאֹד ואת (וְאַתָּה) יְהוָה עַד-מָתָי. ה שׁוּבָה יְהוָה חַלְּצָה נַפְשִׁי הוֹשִׁיעֵנִי לְמַעַן חַסְדֶּךָ. ו כִּי אֵין בַּמָּוֶת זִכְרֶךָ בִּשְׁאוֹל מִי יוֹדֶה-לָּךְ. ז יָגַעְתִּי בְּאַנְחָתִי אַשְׂחֶה בְכָל-לַיְלָה מִטָּתִי בְּדִמְעָתִי עַרְשִׂי אַמְסֶה. ח עָשְׁשָׁה מִכַּעַס עֵינִי עָתְקָה בְּכָל-צוֹרְרָי. ט סוּרוּ מִמֶּנִּי כָּל-פֹּעֲלֵי אָוֶן כִּי-שָׁמַע יְהוָה קוֹל בִּכְיִי. י שָׁמַע יְהוָה תְּחִנָּתִי יְהוָה תְּפִלָּתִי יִקָּח. יא יֵבֹשׁוּ וְיִבָּהֲלוּ מְאֹד כָּל-אֹיְבָי יָשֻׁבוּ יֵבֹשׁוּ רָגַע.

Toelichting op Psalm 6

Psalm 6 wordt door vele Joden bijna elke dag gereciteerd
Koning David huilt zo enorm op zijn ziekbed dat zijn lakens een paar keer per dag verschoond moeten worden vanwege de tranen. Zulk een pijn gaat boven het verstand. En toch zeggen vele Joden de woorden van deze Psalm bijna elke dag op. Kennelijk hebben de woorden betekenis voor de Joden.

geestelijk en lichamelijk lijden
De woorden van Koning David zijn niet slechts poëzie. Ze zijn echt voor onze eigen ervaring en zijn bedoeld om met het binnenste van de mens te verbinden dat zo vaak lijdt zowel geestelijk als lichamelijk. In deze Psalm wordt gezegd, genees me HaShem voor de ziekte die in mijn beenderen is gepenetreerd. Dit verwijst naar fysieke pijn. Maar ook de ziel is angstig.

Koning David lijdt meer geestelijk dan lichamelijk
Me'am Lo'ez vertelt ons dat Koning David meer pijn heeft in zijn ziel dan zijn lichaam. Zolang zijn geest sterk is, kon hij de fysieke pijn dragen. Maar wanneer de ziel werd getroffen vreesde hij voor zijn eeuwigheid.

Sinds Adam en Eva is de mensheid niet in staat in totale vrede met zichzelf te leven
Sinds Adam en Eva is de mensheid niet in staat in totale vrede met zichzelf te leven. Dit is het resultaat van de verdrijving uit het Hof van Eden. De test in het leven is om zoveel mogelijk vrede te vormen als men kan en te accepteren dat dit altijd moeilijk zal zijn. Koning David heeft er dertien jaar over gedaan om te herstellen. Wat hij ons leert is dat de uiteindelijk genezing van HaShem komt.

demoraliserende situaties: niet aan uzelf denken maar HaShem prijzen
Lessen uit demoraliserende situaties kunnen we het beste leren van David. Hij vraagt niets voor zichzelf. Hij realiseert zich volledig dat hij dit niet verdient. Hij vraagt God daarom om zijn ziel te verlichten van de druk die hij ervaart. "Red me", smeekt David. "Keer weder, Here, red mijn ziel, verlos mij om uwer goedertierenheid wil." En roept David: "Want in den dood is Uwer geen gedachtenis; wie zou U loven in het dodenrijk?" Als bewijs van zijn veranderd gedrag, verklaart David dat zijn enige motivatie voor het smeken om het herstel van zijn gezondheid is om het geschenk van het leven te gebruiken om HaShem te prijzen.

moeilijkheden omkeren in spirituele groei
Koning David leert ons om moeilijkheden waar we als mens mee te maken krijgen om te keren in spirituele groei. We kunnen onze gebeden kanaliseren in ware verlichting. Wanneer we HaShem prijzen is verlichting nabij.

onze naasten helpen
Ook onze naasten hebben problemen. De Tora geeft plichten om onze naasten te helpen uit de diepten van de wanhoop. We hoeven daarbij niet voor psycholoog te spelen, maar we kunnen wel empathie uitdrukken. We kunnen ons afvragen waar onze naasten zich zorgen om maken. Hoe kan ik helpen?

het graf is niet de hoop
Sommige mensen denken dat de dood de oplossing brengt. Maar dat is niet zo. We moeten onze harten naar HaShem wenden. De eerste stap is de moeilijkste, maar geeft wel onmiddellijke opluchting. Alles wat we moeten realiseren is dat om onszelf te helpen, we eerst anderen hulp moeten aanbieden.

Visie van Etsel op Psalm 6

In deze Psalm komt heel duidelijk de visie van het Jodendom naar voren inzake de zondeval. Volgens het Jodendom is de mens na de zondeval van Adam geneigd om te zondigen omdat de balans tussen het spirituele en het materiële verstoord is. Het Jodendom gelooft niet in het dogma van het christendom dat de mens tot zonde gedoemd is (de erfzonde komt niet in de Tora voor!). Hoe zwaar we ook zondigen, via oprechte berouw is het altijd mogelijk om weer tot God terug te keren. Zou de mens tot zonde gedoemd zijn dan zou hij nimmer meer de keuze tussen goed en kwaad kunnen maken. Immers alles wat de mens doet is dan fout c.q. zondig. In dat geval zou de mens een marionet van God zijn. Het Jodendom denkt daar anders over. God bepaalt weliswaar het hele leven van ieder mens tot in de details, maar de mens heeft wel een vrije wil gekregen om te kiezen voor God of juist niet. God wil dat de mens zelf voor hem kiest. Zo kan de mens het ultieme genot ontvangen. God wil dat de mens geestelijk groeit. Met de erfzonde is geestelijke groei onmogelijk. Koning David leert ons hoe we onze moeilijkheden kunnen overwinnen. Via gebed kunnen we nader tot God komen.

Meer Psalmen zijn te lezen in onze special Psalmenstudie: Psalm 1 tot en met Psalm 15.